aqo — Macnaha & Turjumaada

f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley cunto iyo biyo la'aan dartood u wax yeelloobid. la-mid: caqo.

waa la naqliyay ✓

v. starve to death, die of starvation

waa la naqliyay ✓

(fal) harraad iyo gaajo u dhimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: starve to death, die of starvation

2

lx: aqo

3

pd: (aqday)

4

ps: v3b=intr

5

key: aqo

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof) Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi.

2

2. (meel, kd.) nabad ah; aan cabsi lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Ablaawa-ha)

2

Qof aan tol lahayn: aan taariikhdiisa la aqoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Abtiris-ka)

2

Aqoonta ku saabsan awooweyaashii hore magacyadooda iyo siday isugu xigeen; abtirsiino; abtirsiinyo; abnaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Abwaan-ka)

2

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

3

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Abwaannima-da)

2

Abwaan ahaansho; aqoon, tan abwaanka u eg, lahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaqaan-ka)

2

1. Af gaar ah yaqaan.

3

2. Cilmiga afafka aqoon weyn ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaalabbaq-a)

2

Biqid aan aqoon ku dhisnayn; baqdin qalo keento; malabbaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoolid-da)

2

Wax la wadaago qaybin, kala agaasimid; soorid; qorshayn

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoonni-da, Aqoonni-ga)

2

Qof aqoon loo lee yahay; la yaqaan; indhagarad; (ama aqoonin).

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoonsad-ka)

2

Aqoon u yeelad; garasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoonsasha-da)

2

Aqoon u yeelasho; barasho; ogaansho; garasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Baafin-ta)

2

Wax lumay ama aan la aqoon meel laga helo, weyddiin iyo 'war yaa arkay?' ku baadi goobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Badow-ga)

2

Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).

waa la naqliyay ✓

1

(Barasha-da)

2

Aqoon u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Barid-da)

2

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

3

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxaar-ka)

2

Nin webiyada aqoon dheer u leh oo la yiraahdo wuxuu u taliyaa nafleyda ku jirta siiba yaxaaska iyo kalluunka.

waa la naqliyay ✓

1

(Abqa-da)

2

Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Miro dhuuban, galoolan, dhexda iniino ku leh, quracu bixiyo oo xooluhu cunaan; dhameel. la-mid: aqbo, qabco.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Miro dhuuban, galoolan, dhexda iniino ku leh, quracu bixiyo oo xooluhu cunaan; dhameel. la-mid: aqbo, qabco.

waa la naqliyay ✓

: fruit of the acacia tree

waa la naqliyay ✓

1

(Abgo)

2

S Acacia nilotica (L) Del. Mimosaceae.

3

May Terminalia brownii Fresen. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) midho kiish yar ku dhex taxan oo ka baxa dhirta qaarkeed sida qudhaca, maraaga iyo galoolka. Abqada ka baxday geedihii ayaa arladii qarisay. Dh: dhaameel, dheemaal, qabco, geydhe.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aqab, qurac

2

de: fruit of the acacia tree

3

lx: abqo

4

pd: (/da)

5

ps: m6-f

6

key: abqo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: abqo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mudho ka baxa dhirta qaarkeed sida qudhaca, maraaga iyo galoolka. Dh: abqo, qabco, dhaameel, dheemaal, geydhe.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax baro oo ogow. Aqow in maskaxda la adeegsado. Dh: garo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: asqo.

waa la naqliyay ✓

f. n. strong thirst

waa la naqliyay ✓

-aqsada: (n) extreme thirst ~ asqo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) harraad iyo oon daran.

2

aqso-da: (magac, dhedig, keli) garanwaaga jahada loo socdo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strong thirst

2

lx: aqso

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

see: asqo

6

key: aqso

waa la naqliyay ✓

1

(Asqa-da)

2

1. Biyawaa; harraad; oon.

3

2. Dayow, dhama'.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dayow; dhama'. 2. Biyawaa; harraad. la-mid: aqso.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dayow; dhama'. 2. Biyawaa; harraad. la-mid: aqso.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] strong thirst; disorientation, loss of awareness

waa la naqliyay ✓

-asqada: (n) extreme thirst ~ aqso

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kala garanwaaga halka aad u socto iyo halka aad ka timid. Dh: habaw, anbasho, dayow, dhama'.

2

asqo -da: (magac, dhedig, keli) harraad iyo oon daran. Asqo daran baa i haysa. Dh: oon, harraad, biyowaa, harraad, dhanqalan, aqso.

waa la naqliyay ✓

1

cf: harraad, oon

2

de: strong thirst; disorientation, loss of awareness

3

lx: asqo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: asqo

waa la naqliyay ✓

1

(Baqa-da)

2

Saamayska wax cabsi lihi keeno; cabsi; carar; (ama baqe).

waa la naqliyay ✓

1

baqo¹: m.l la-mid: baqasho.

2

baqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Ka b.: baqdin awgeed meel lagu sugnaa ka tegid; wax ka cabsasho. m.f.dh, baqasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. fear for oneself; flee from danger

2

baqo: vl. n. fear, flight from danger

waa la naqliyay ✓

-baqday / baqatay: (v) 1. become afraid; frighten (faraayten) run away, as from trouble or danger; flee (filii)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cabsi iyo argaggax qaad. Budcadda bannaanka joogtaan ka baqayaa. Dh: cabso.

2

baqo: (fal) goob aad degganayd ama joogtay cabsi uga guur; geeddi cabsi ku jirto guur. Beeshii xalay ba way baqatay. Dh: carar.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) la-mid: aqo.

waa la naqliyay ✓

v. starve to death, die of starvation

waa la naqliyay ✓

-caqday / caqatay: (v) starve (staarv); make someone hungry and thirsty ~ aqo

waa la naqliyay ✓

(fal) oon, harraad, dhanqalan.

waa la naqliyay ✓

1

a: aqo

2

de: starve to death, die of starvation

3

lx: caqo

4

pd: (caqday)

5

ps: v3b=intr

6

key: caqo

waa la naqliyay ✓

(fal) meel iskaa u qodo. Dh:qodo. Li: aaso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qay, -qday) Haq u dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dacwad cesho oo wixii gar ah sheego. Si fiican gartaada u nago.

2

naqo-da: (magac, dhedig, keli) qooshka intiisa ugu dambaysa ee la dubo. Hoo naqadan dub. Dh: xuddubadhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqa-ha)

2

(xiddigo) xiddigaha dayaxu maro toddobada ugu horraysa; waa kuwo gu waxayna ka kooban yihiin: godin, listan, lixo, cadaad, agaalli guduud, agaalli cad, afaggaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Urur xiddigo ah gu'ga soo baxa ka kooban toddoba lana kala yiraahdo: godin, listan, lixo, cadaad, aqaalli-guduud, aqaalli cad iyo afaggaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) xiddigo dayaxu maro toddobada ugu horaysa waa kuwo gu' waxayna ka kooban yihiin godin, listan, lixo, cadaad, agaalli guduud, agaalli cad, iyo afaggaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Aq-da)

2

Dhadhamo iyo dhuuni la'aan; dhanqasho; janqasho; anqasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; starvation (staarveeyshen) ~ caq

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya diidmada dhadhanka dhuuniga. Aq! Cuntadu maanta waa milix uun.

waa la naqliyay ✓

1

a: caq

2

cf: gaajo

3

de: hunger, starvation

4

lx: aq

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: aq

waa la naqliyay ✓

1

(Afa-da)

2

Naag la qabo; arad; oori; maranti; marwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.

waa la naqliyay ✓

f. n. wife; woman, lady (respectful)

waa la naqliyay ✓

-afada: (n) wife (waayf) ~ xaas, oori

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay la qabo; naag oday leh. Dh: arad, islaan, maranti, marwo, oori, xaas. Li: oday, say, abbaanwarre. Wa: afooyin.

waa la naqliyay ✓

1

de: wife; woman, lady (respectful)

2

lx: afo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: arad, xaas

6

xv: naag, oori

7

key: afo

waa la naqliyay ✓

/agow/ (adv) waqti tagey; waqti ka hor. e.g. I was in Paris five years ago.

waa la naqliyay ✓

/agow/ (adv) haty ku hor, waqty ku hor, waqty taby. He left two weeks ago.

waa la naqliyay ✓

s.m. irbad, cirbad.

waa la naqliyay ✓

ad., awal or awel; long ago, beri hore; a while ago, goor dhowayd; some years ago, sanado dhowaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-da)

2

Biyaha meel ku raaga oo cagaarka noqda iyo cagaarka ay bixiyaan laftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Biyo meel ku raagay oo midabkoodii, dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddelay.

waa la naqliyay ✓

f. n. scum on stagnant water; mildew

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo wasakhaysan oo aan nadiif ahayn; biyo fadhiya oo midab, dhadhan iyo urba isbeddelay. Ajo oon baa ka daran.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ajee

2

de: scum on stagnant water; mildew

3

lx: ajo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f

6

key: ajo

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley gaajo iyo harraad badan badid. la-mid: caqi.

waa la naqliyay ✓

v. starve someone to death

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) starve (istaarv); cause to suffer extreme lack of food and water ~ caqi

waa la naqliyay ✓

(fal) cunnaxumi u dhimo. Dh: caqi.

waa la naqliyay ✓

1

a: caqi

2

de: starve s.o. to death

3

lx: aqi

4

pd: (aqiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: aqi

waa la naqliyay ✓

1

awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.

2

awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

question word: who?

waa la naqliyay ✓

1

who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?

2

ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing

waa la naqliyay ✓

erey weydiin ah oo lagu raadinayo cidda la sheegayo ama wax samaysay. Dh: waa kuma? waa kee? waa tuma? waa tee?

waa la naqliyay ✓