Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

aqalgal¹: m.l Marka ugu horraysa ee laba qof oo isguursaday oo si rasmi ah guri u wada degay. la-mid: aqalgelid.

2

aqalgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Laba qof oo isguursaday markii ugu horraysay si rasmi ah guri u wada gelid. la-mid: aroosgal².

waa la naqliyay ✓

1

aqalgal¹: m.l Marka ugu horraysa ee laba qof oo isguursaday oo si rasmi ah guri u wada degay.

2

aqalgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Laba qof oo isguursaday markii ugu horraysay si rasmi ah guri u wada gelid. m.f.dh, aqalgelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wedding, marriage; settling down

2

aqalgal v. go home after a wedding; get married

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a new married couple united in home; getting married ~ gurigal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) doonista iyo maherka ka dib gabadha guri ku hoyso. Dh: gurigal, aroosgal, dadabgal.

2

aqalgal -ka: (magac, lab, keli) aroosasho gabadh aad mahersatay; wareegidda caruuska iyo caruusadda. Dh: dadabgal, areegid, hoyn, gurigal, aroosid.

waa la naqliyay ✓

1

aroos¹: m.l (-syo, m.dh) 1. la-mid: aroosid. Ciyaaro iyo damaashaad loo sameeyo laba qof oo isguursaday. 2. Toddabada beri ee ugu horreysa aqal-galka. 3. A. ah: qof ku jira toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkiisa.

2

aroos²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Laba qof oo isguursaday xaflad iyo damaashaad samayn. 2. (f.mg) Nin, naag guursasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haweenay ku jirta toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkeeda. la-mid: caruusad.

waa la naqliyay ✓

1

aroosgal¹: m.l la-mid: aqalgelid.

2

aroosgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) la-mid: aqalgal².

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Gabar da' ahaan u bisil aqalgal ama aroos. la-mid: gashaan² (2).

waa la naqliyay ✓

1

aroos¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Ciyaaro iyo damaashaad loo sameeyo laba qof oo isguursaday. 2. Toddabada beri ee ugu horreysa aqal-galka. 3. A. ah: qof ku jira toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkiisa.

2

aroos²: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Laba qof oo isguursaday xaflad iyo damaashaad samayn. 2. (f.mg) Nin, naag guursasho. m.f.dh, aroosid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haweenay ku jirta toddobaadkii ugu horreeyey aqalgalkeeda. la-mid: caruusad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Gabar da' ahaan u bisil aqalgal ama aroos. la-mid: gashaan.

waa la naqliyay ✓

-ay / gurigashay: (v) a newly married couple united in home ~ aqalgal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) guurso; gabadh la aqalgal.

2

aroos-ka: (magac, lab, keli) nin ku jira maalmihii aqalgalka. Dh: caruus, caroos.

3

aroos-ka: (magac, lab, keli) xaflad wiil iyo gabadh isguursaday ay ku aqalgelaan; xaflad yagleelka reer cusub logu dabbaaldegayo.

waa la naqliyay ✓

(fal) gabadh hoyso oo la aqalgal. Dh: guurso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aqalgalid oo aroos ku wareegid. Jimacaha ayaa dadabgaliddii arooska laga dhigay. Dh: aqalgalid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh qaan gaadhay oo aan weli la guursan, da' ahaanse aroos iyo aqalgal u diyaar ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada ruux ee is guursaday marka ay guri isla tagaan ee ay reer noqonayaan. Dh: aqalgal, dadabgal, aroos.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) habeenka u horreeya ee labada is aroostay la isu keeno oo ka horraysa aqalgalkooda. Carooska iyo caroosadda istuskoodu waa caawa.

2

istus: (tilmaame) mid dadku ha ku arkaan wax u qabta oo daacadnimo iyo lillaahi waxba u qaban.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) guri in lagu aroosbaxo u dhisid. Dh: aqalgal

2

mindhismo -ha: (magac, lab, keli) guri aroos looga. dhiso cidda gabadha bixisay agteeda.

3

mindhismo-da: (magac, dhedig, keli) inta arooska cusub lagu jiro. Weli mindhismo ayay caruuska iyo caruusaddu ku jiraan. Dh: aroos.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed quwaaxweyn oo xabag udgoon oo la shito leh.

2

mirafur -ka: (magac, lab, keli) abaalmarin loo geeyo reerka gabadh laga guursado habeenka aqalgalka habeenka ka dambeeya waxana keena waalidka caruuska. Mirafurkii gabadha waa la qaybsaday. Dh: gulanti.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeenka u horreeya aqalgalka oo labada is mehersaday ay is arkaan. Caawa waa ridingalkii wiilkiyo gabadha. Dh: hoyn, dadabgal.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wareegaya ka dhigid. Shaaggu waa faaruge wareejinta ka daa.

2

wareejin-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac u dhaqaajin; u duwid; u socodsiin.

3

wareejin-ta: (magac, dhedig, keli) hadal qaybin oo kolba qof u dhiibid oo inuu hadlo u saamixid. Kolka shir lagu jiro wareejinta hadalku waa muhiim. Dh: qaybin.

4

wareejin -ta: (magac, dhedig, keli) qoraal, wargeys iyo wixii la mid ah, daabicid oo badin.

5

wareejin -ta: (magac, dhedig, keli) xil, alaab ama wax kale oo la hayo cid kale u dhiibid. Waxaa lagaa sugayaa wareejinta mafaatiixda.

6

wareejin -ta: (magac, dhedig, keli) miir ama gidaar meel ku meerin oo xayndaab ka dhigid. Laba cisho ayaan wareejinta ijaarka ku jirnay.

7

wareejin -ta: (magac, dhedig, keli) caruusad aqalkeedii geyn oo la aqalgalid. Caruusku wuxu ku jiraa qabangaabadii wareejinta.

waa la naqliyay ✓

1

de: wedding, marriage; settling down

2

hm: 1

3

lx: aqalgal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: aqalgal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: go home after a wedding; [ext.] get married

2

hm: 2

3

lx: aqalgal

4

pd: (aqalgalay)

5

ps: v1=intr

6

syn: gurigal

7

key: aqalgal_2

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labo qof oo isguursatay, isku hoyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: aroosi.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Isku roorid muruqeed oo aan qofku ogeyn keentana qalqalloc jirka iyo addimada.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Isku roorid muruqeed oo aan qofku ogeyn keentana qalqalloc jirka iyo addimada.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid engegsan noqo.

2

qalal -ka: (magac, lab, keli)eeg gallal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] reaction {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [Chemistry], chemical reaction

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo curiye kolka si kiimika ah ay isugu biiraan. Ogsajiinta iyo haydarajiinta, falgal toos ah ayaa ka dhaxeeya. Dh: isdhexgal, islaqabsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: reaction {chemistry}

2

lx: falgal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: falgal

waa la naqliyay ✓

v. keep on entering, enter repeatedly

waa la naqliyay ✓

(fal) gal oo kolba gal; ka warhay oo soo marmar.

waa la naqliyay ✓

1

de: keep on entering, enter repeatedly

2

lx: galgal

3

pd: (galgalay)

4

ps: v1=pl

5

key: galgal

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidamsan-yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidamsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Periodic

waa la naqliyay ✓

(adj) periodic (piriyoodik) ~ xilligii ah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidaamsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax asturan si foolxun u fayd.

2

qalaal -ka: (magac, lab, keli) hul yar oo biyo ku hadh leh. Maqasha qalaalka ku dabbaal.

3

qalaal -ka: (magac, lab, keli) meel banaan oo aan xoolaha wax manfac ah u lahayn. Qalaal bannaan ayuu adhiga u suufiyay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qallal-ka)

2

1. Engeg; kawrax; kafaf.

3

2. Cudur wate ah oo dadka ku raaga oo maskaxda iyo xididdadeeda wax yeela; wuxuu lee yahay suuxdin iyo qallal lala togtogmo oo lala jirroorsado; sarco; suuxdin.

waa la naqliyay ✓

1

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl. 3. la-mid: qallalid.

2

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid.

waa la naqliyay ✓

1

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl.

2

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid. m.f.dh, qallalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. epilepsy; fit, seizure, convulsion

2

qallal v. dry (up ~ out), get dry

waa la naqliyay ✓

1

-ay / qallashay: (v) become dry (dhareey)

2

qallal -ka: (n) neurological disorder characterized by loss of consciousness; seizure (sii-shar), epilepsy (epa-lapsi), convulsion (kon-val-shan) ~sarco

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qombob oo qallaf noqo. Cunto haddaad iska diidday gaajo la qallal. Dh: engeg.

2

qallal: (fal) wax aan qoyanayn noqo. Cadceeddii way soo baxdee go'yahaw qallal. Dh: engeg, kawrax, kafaf. Li: qoy, dhardo, rad.

3

qallal -ka: (magac, lab, keli) engeg aan qoyaan lahayn. Shaadhku waa qallal ee xidho. Dh: engeg, kawrax, kafaf. Li: qoyaan.

4

qallal -ka: (magac, lab, keli) cudur qofka uu ku dhaco ku raaga oo maskaxda iyo xididdadeeda dhaawaca oo keena miyir la'aan dhulka laysla dhaco. Dh: sarco, suuxdin.

5

qallal -ka: (magac, lab, keli) cudur wadnaha ka bilaabma oo qofkuu ku dhaco dhinac bakhtiiya. Odaygii af iyo gacan ayuu qallal kaga dhacay. Dh: faalij, shalal.

waa la naqliyay ✓

صَرْع

waa la naqliyay ✓

1

qalqal¹: m.l la-mid: khalkhal¹.

2

qalqal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: khalkhal².

waa la naqliyay ✓

Meercdhaf

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqalgal². la-mid: aqalgal¹, aroosgal¹, aroosgelid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aroosin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Heer korriimo oo marka wiilashu gaaraan dagaalka ka qayb qaadan karaan. 2. D. ah: wiil gaaray da'dii uu dagaal kaga qayb qaadan lahaa. 3. Hab dagaal looga qayb qaato.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] man who has reached the age to bear arms

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dagaallan.

waa la naqliyay ✓

1

de: man who has reached the age to bear arms

2

lx: dagaalgal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dagaalgal

waa la naqliyay ✓

1

dhaqangal¹: m.l 1. Dh. ah: hirgelinta la hirgeliyo sharci, barnaamij iyo wixi lamida. 2. la-mid: dhaqangelid.

2

dhaqangal² f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Sharci, barnaamij iyo wixi lamida hirgelid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqangal¹: m.l Dh. ah: hirgelinta la hirgeliyo sharci, barnaamij iyo wixi lamida.

2

dhaqangal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Sharci, barnaamij iyo wixi lamida hirgelid. m.f.dh, dhaqangelid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] establish, put into practice, make it the custom; legalize

waa la naqliyay ✓

-ay / -dhaqangashay: (v) effect (i-fekt); be effective; take effect. Ex: sharciga cusub waxuu dhaqangalayaa berrito; the new law will be effective tomorrow

waa la naqliyay ✓

1

Effettivo

2

Effective

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hirgalid oo wax teeraanka lagu dabbaqo noqosho. Dhaqanka xeerku wuxu bilaabmaa marka baarlamaanku ansixiyo ee madaxweynuhu saxeexo.

waa la naqliyay ✓

1

de: establish, put into practice, make it the custom; legalize

2

lx: dhaqangal

3

pd: (dhaqangalay)

4

ps: v1=cmp

5

key: dhaqangal

waa la naqliyay ✓

1

dhaxalgal¹: m.l 1. Dh. ah: wax waxtar weyn oo loo aayo leh. 2. la-mid: dhaxalgelid.

2

dhaxalgal²: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) Wax waxtar weyn leh noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaxalgal¹: m.l Dh. ah: wax waxtar weyn oo loo aayo leh.

2

dhaxalgal²: f.g1 (-alay, -ashay; -geli) Wax waxtar weyn leh noqosho. m.f.dh, dhaxalgelid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] (adj.): precious item; valuable, memorable

2

dhaxalgal [inchoative] v. become precious, get valuable, be remarkable

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) 1. valuable (vaali-yu-bel); having great importance, use, or service in the future. Ex: akhbaar dhaxalgal ah; valuable information 2. inheritable (in-heri-itibal); that can be inherited

waa la naqliyay ✓

1

(Hanqalaal-ka)

2

Daloolka sanka iyo afka u dhexeeya; meesha sanka iyo afku isaga furan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daloolka meesha sanka iyo afku isaga furanyihiin ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daloolka meesha sanka iyo afku isaga furanyihiin ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. base of nose, where it joins upper lip

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daloolka afka iyo sanka u dhexeeya ee ay isaga furan yihiin. Hangalaalku haduu ku xidhmo sanqada ayaa laga hadlaa. Dh: bacaraar.

waa la naqliyay ✓

1

de: base of nose, where it joins upper lip

2

lx: hanqalaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: hanqalaal

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] participation, taking part

waa la naqliyay ✓

1

-ay/kaqaybgashay: (n) participate (paar ti si peeyt); partake of.

2

kaqaybgal -ka: (n) participation (paar ti pi-seey shen) ~ ka qayb qaadasho

waa la naqliyay ✓

1

de: participation, taking part

2

lx: kaqaybgal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m-cmp

5

see: qayb

6

key: kaqaybgal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abaaldhac iyo wanaagga oo la gudi waayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Afaggaal-ka, Afaggaa-sha)

2

Toddobada xiddigood oo raqaha, tan ugu danbaysa; waxay u dhexaysaa nuguushi-cad tyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

-ka / afaggaasha: (n) [Astronomy] constellation (keniste-leeyshin); a constellation of stars resembling a frog ~ ururka afaggaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magaca deegaannada Soomaalida qaarkood looga yaqaan bil ka mid ah bilaha. Afagaal baan imanayaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah toddobada habar naaf ama roqaha. Wuxuu u dhexeeyaa nuguushicad iyo naafcadde oo iska soo horjeedda. Afaggaal kolka ay isniinaha gasho ayaa aroosyada la dhisaa. Afagaal isniinaha is galay taagnay udubkiisa. Billoo ugubku ba, afagaaliyo, Agaalli orgoo, oo Isniin curay.

waa la naqliyay ✓

1

de: name of a star constellation

2

lx: afaggaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-loc

5

key: afaggaal

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] foreign language; incomprehensible speech

waa la naqliyay ✓

-afka qalaad: (n) foreign language (foorin laanguweeyj) ~ luuqad ajnabi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afka lagaga hadlo dalkaaga dibaddiisa. Afqalaad aqoontu miyaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: foreign language; [ext.] incomprehensible speech

2

lx: afqalaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: afqalaad

waa la naqliyay ✓

-da: (n) acceptance (ak sep tansi); permission (peer-mi-shin); consent (kon-sent) admission (adh-mishin); authorization (oothara-zeey-shin)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) oggolaanshaha garta oo laga helo; oggolaanshaha ama yeelista baaq lagu soo gudbiyay. Aqbalaad ayaan kala kulmay codsigaygii. Oggolaansho, yeelid, yeelis, aqbalid. Dh: diidmo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid raalli ka ah arrin ama talo. Nin qaddarka aqbalsan baa Alle yagaan. Dh: oggol. Li: diiddan, diidsan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ardaa qurux badan oo loo dhisso rag gabdhaddoon iyo xiditooyo u yimid. Raggani ma marti baa, mise ardaagal bay u yimaaddeen. Dh: dadabgal, ridingal.

waa la naqliyay ✓

1

camalfal¹: m.l la-mid: camalfalid.

2

camalfal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Camal wanaagsan Eebbe dartii u sameyn. 2. Ku c.: amar sidii laga rabay u fulin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Camal wanaagsan Eebbe dartii u sameyn. 2. Ku c.: amar sidii laga rabay u fulin. m.f.dh, camalfalid.

waa la naqliyay ✓

(fal) u hawlgal inaad shaqaysato waxaad ku faaiiddo aakhiro iyo aduunka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggal-ka)

2

Dabaggelid, dabajoog.

waa la naqliyay ✓

1

dabaggal¹: m.l 1. Baaris qoto dheer oo lagu sameeyo wax qarsoon oo la doonayo in la hubsado. 2. la-mid: dabaggelid. Cidaan qaabilsan baaridda arrin la tuhunsanyahay in ay dhacday ama dhici doonta. 3. Ciidanka nabadsugidda qayb ka mid ah oo qabilsan la socoshada arrimaha dibloomaaysiyiinta.

2

dabaggal²: f.g1 (-galay, -ashay; -geli) 1. Cid, cid kaloo ka horreeysa gadashooda istaagid ama socosho. 2. Wax qarsoon, baaritaan qotodheer leh ku samayn.

waa la naqliyay ✓