aqal — Macnaha & Turjumaada

1

(Aqal-ka)

2

Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

m. n. house, hut

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) house (hows); home

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhismo dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; dhisme aadanahu ku dhex noolyahay, gabbaad na uga ah dhaxanta, roobka iyo milicda. Aqal waa ka aakhiro. Dh: guri, hoy. daar, baro, min.

waa la naqliyay ✓

1

de: house, hut

2

lx: aqal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: aqal

waa la naqliyay ✓

1

aqbal¹: m.l Oggolaanshaha cidi yeesho wax la weyddiistay. la-mid: aqbalid.

2

aqbal²: f.g1 (-alay, -ashay) Cid wax la weyddiistay yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) Cid wax la weyddiistay yeelid. M.f.dh, aqbalid.

waa la naqliyay ✓

v. accept, consent, agree

waa la naqliyay ✓

-ay / aqbashay: (v) accept (aksept); believe in, agree (ag-rii); allow; permit; consent; admit ~ ogolow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) talo ama amar cid kale kaaga yimid yeel. Aqbal talada dadka waaweyn. Dh: oggolow, yeel, ajiib. Li: diid, duudsi.

2

aqbal -ka: (magac, lab, keli) oggolaanshaha wax lagu weydiistay ama garqaadasho kolka lagaa garhelo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: accept, consent, agree

3

lx: aqbal

4

pd: (aqbalay / aqbashay)

5

ps: v1=

6

key: aqbal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baqal-ka, Baqa-sha) Gammaanka jaad ka mid oo geenyada iyo dameerku iska dhalaan.

2

2. (Baqal-ka) Cagcagaarka la cuno mid ka mid ah; bagal.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] mule

waa la naqliyay ✓

-baqasha: (n) mule (miyuul). Ex: baqashu waa dhasha dameer lab ah iyo faras dhedig ah; the mule is offspring of a male donkey and a female horse

waa la naqliyay ✓

1

(I) Mulo, femmina;

2

(E) Female Mule

3

(S) BAGKAS (S. c. m.: Bagàs)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mule

3

lx: baqal

4

pd: (-ka ~ /sha Pl: buquul (/sha))

5

ps: n2-m, n1-f, n8-m

6

key: baqal

waa la naqliyay ✓

بَعْلِ، ابْنِ الْفَرَسِ مِنْ الْحِمَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Jaqal-ka)

2

Daanka hoostiisa; (ama jiqil)

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daanka dadka xaggiisa hoose. la-mid: jiqil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daanka dadka xaggiisa hoose. la-mid: jiqil.

waa la naqliyay ✓

m. n. area underneath the chin; angle of the jaw

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik); jaw (joo) ~ daan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daanka hoostiisa. Wa: jaqlaha.

waa la naqliyay ✓

1

a: jiqil

2

de: area underneath the chin; angle of the jaw

3

lx: jaqal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: jaqal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maqal-ka) a) Hawsha dheguhu qabtaan; kartida dheguhu wax ku dareemaan. b) Qoldhob yar oo wax lagu rito, badanaa lacagta; khaanad.

2

2. (Maqa-sha) Dhasha yaryar oo ariga.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid. m.f.dh, maqlid.

waa la naqliyay ✓

1

v. hear, listen to

2

maqal vl. n. hearing, auditory sense, faculty ~ power of hearing

3

maqal m. n. drawer (for money), cash register

4

maqal [feminine] n., [collective] young sheep and goats

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hearing (hiyiring)-, listening (lisining)-, sense of hearing ~ maqlid-da

2

maqal -ay / maqashay: (v) listen (li-sin); hear (hi-yar); heed (hiidh)-, pay attention ~ dhagayso

3

maqal -ka: (n) till (tiil); cash drawer; compartment for money

4

maqal -maqasha: (n) kids (kidhis); young animals, especially baby goats or sheep ~ waxaro, naylo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod ama jabaq dhegaha u fur oo dhugo. Maqal waxan ku leeyahay. Dh: dhegeyso.

2

maqal: (fal) wax lagu yidhaahdo yeel oo siduu yahay u fuli. Magal waxa uu aabbahaa ku leeyahay oo waanadiisa yeel. Dh: oggolow, fuli, yeel. Li: did.

3

maqal -ka: (magac, lab, keli) awood ilaahay dhegaha geliyay oo ah in jabaqda dibadda ka socota ay dareento dabadeed u gudbiso maskaxda si loogu beddelo falcelis. Li: dhegala'aan.

4

maqal -ka: (magac, lab, keli) nooc dirxiga ka mid ah oo lagu xajiimoodo. Maqalka waa lagu caarooda. Dh: xajiimaale.

5

maqal -ka: (magac, lab, keli) khaanad la soo jiido oo uu miis leeyahay ama gidaar ku samaysa oo wax lagu gurto. Maqalka miiskaaga xidho kolkaad baxaysid. Dh: khaanad, makhal.

6

maqal -sha: (magacwadareed) dhasha yaryar ee adhiga. Magaleey warlaay ma laguu warramay

waa la naqliyay ✓

سمع

waa la naqliyay ✓

v. duplicate, copy

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax ka soo baxa geedaha marka uu roob fiicani ku da'o. Naqal soo gal ah ayaa todobaadkan jira.

waa la naqliyay ✓

1

a: naqil

2

de: duplicate, copy

3

lx: naqal

4

pd: (naqlay)

5

ps: v1=

6

key: naqal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gudaha markabka ama doonnida. Tagalka ayey biyo u galeen markabkii.

waa la naqliyay ✓

1

(Waqal-ka)

2

1. Daruur biyo la culus.

3

2. Roobka laftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

m. n. rain-cloud; rain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) roobka laftiisa.

2

waqal-ka: (magac, lab, keli) daaruur inay da'do u dhaw oo biyo la cuslaatay. Waqal da'ay sidiisii miyaan idin waraabsiiyay. Dh: daruur, fad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daruur; roob

2

de: rain-cloud; rain

3

initial: w

4

lx: waqal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: waqal

waa la naqliyay ✓

1

(Afaaf-ka)

2

Meel furan (xero, derbi, aqal), oo laga galo ama laga baxo; illin; kadin; irrid

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baali-da) Naagta aan hufnaanta nafteeda iyo aqalkeeda daryeelin; basari; goonbaar; areebo.

2

2. (-') (dhar) duug; dhammaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Barabbax-a)

2

1. Barada lagu koray oo laga tago; barakac.

3

2. Aqalkabbax.

waa la naqliyay ✓

1

* (Barlammaan-ka)

2

1. Shirka mudaneyaasha tolku doorto, oo sharciyadana dejiya, siyaasada dowladdana dusha ka ilaaliya.

3

2. Golaha ama aqalka mudaneyaashu ku shiraan (ama baarlammaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Bara-da)

2

1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.

3

2. Aqal; hooy; guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Beyd-ka)

2

1. Guri; Aqal.

3

2. (gabay, hees, kd.) ereyo hab gaar ah isu dabajooga oo sadar keliya oo taxan isku ah; (ama beyt).

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

1

(Cariish-ka)

2

Aqal ka sameysan dhis sarab ah iyo dhoobo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciriiri-ga)

2

Meel (ama aqal ama wax kale) waxa ku gudajira aan si fiican u qaadin ee ka yar, kayaraanteeda; mugyari.

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

(Daarad-da)

2

Ardaa kor ka awdan oo aqalka ku dhegsan oo harsad iyo dano kaleba lagu qabsado; daash.

waa la naqliyay ✓

1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaq-a)

2

1. Dabool weelasha afka laga saaro.

3

2. Aqal ka samaysan qolal korka iska saarsaaran, intii isku heer ah oo simanba; reen; fooq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalayn-ta)

2

1. Dal ka dhigid.

3

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

4

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dariishad-da)

2

Daloollada loo yeelo aqallada, kd., oo iftiinka iyo neecawdu kasoo galaan; khalfad; shabaako, daaqad.

waa la naqliyay ✓

1

(Darroor-ta)

2

Biyaha aqalku soo daayo kolka roobku da'a hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ded-ka)

2

Wax biyaha iyo dabaysha iyo dheelka iyo kulka celiya oo ama aqallada la dhisa hayo korka laga saaro ama wax kaloo loo baqa hayo la huwiyo oo lagu daboolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegad-da)

2

Qolalka aqalka, kan cidda ka wada dhexeeya oo laysugu wada yimaado; bersed.

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

1

(Qal-ka)

2

Labada fuq oo afka midkood.

waa la naqliyay ✓

1

qal¹: m.l (-lal, m.l) Labada fuq ee afka middood; daan.

2

qal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Neef nool gowracid, oo kala dhigdhigid. 2. Meel jirka nafleyda ka mid ah jeexid si loo daaweeyo. m.f.dh, qalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jaw

2

qal v. cut the throat of, slaughter; skin; operate on (surgically)

waa la naqliyay ✓

-ay / qashay / qaleen / qalnay: (v) 1. slaughter (is-loo-ter); butcher (bu-jar) -gawrac. 2. operate surgically; perform medical surgery

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawrac oo qoorta ka goo.

2

qal: (fal) neef la gawracay haragga ka bixi oo kala dhigdhig. Anu waan gawracaye adna qal. Dh: jarjar.

3

qal: (fal) meel xanuunaysa jeex oo inta bugta ka jar. Ninka fiixda ka qal. Dh: jar, goo.

4

qal: (fal) indho aan wax arkayn xuubka ka qaad oo araggii u soo celi. Odayga isha ka qal. Dh: fiiq, jeex, bixi.

5

qal -ka: (magac, lab, keli) labada fuq oo afka midkood. Qalka hoose ayaa lagu dhuftay Dh: fuq, gafuur.

6

qal-ka: (magac, lab, keli) qarqarka sare ee jidhka. Markuu na arkay ayuu qalka la soo kacay. Dh: qarqar.

7

qal -ka: (magac, lab, keli) gal wax lagu rito. Billaawaha qalka ha ka saarin. Dh: buqshad, gal.

8

qal -ka: (magac, lab, keli) caleenta ku dahaadhan naaska arabikhida. Xasiidda qalka ku dub oo ha ka diirin.

waa la naqliyay ✓

Qalka kore ama kan hoose sida qalabka: qabatada, qallac-bireedka, baanadaha afka fura ama fanaxda leh, dhuunwareejiyaha iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: roobsugow, xaraaradow

2

de: prickly heat, itchy skin irritation ~ rash (caused by heat)

3

lx: qal

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-cmp

6

key: qal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo lebbiska geerida ee ay dumarku muujiyaan kolka uu saygoodu dhinto. Dh: asay, hengel.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ehel.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) dadka qaraabada ah; gacal iyo xigaal. Dh: ehel.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-sha)

2

1. Waqti dhammaadki.

3

2. Waqtiga dhimashada.

waa la naqliyay ✓

1

ajal¹: m.dh 1. la-mid: ajalo. Dhammaadka nolosha qof. 2. la-mid: ajalid.

2

ajal²: f.g1 (-alay, -ashay) Cid dhimashadeeda sabab u noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhammaadka nolosha qof.

waa la naqliyay ✓

f. n. preordained time of death; term

waa la naqliyay ✓

-ajasha: (n) fate (feeyt); destiny (dastani); kismet (kiz-mef); lot (laat) ~ qaddar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhimashada cid kale, sabab u noqo. Dh: dil.

2

ajal-sha: (magac, dhedig, keli) dhammaadka nolosha qof ama wax kale; dhimashada iyo geerida. Hadday ajashii dhammaatay, ayaa oolini karaaya. Dh: hed, dhimasho, geeri. Wa: ajalo.

3

ajal-sha: (magac, dhedig, keli) xilli iyo milay. Waxan is arkaynnaa ajal danbe.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: preordained time of death; term

3

lx: ajal

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f, n7-f

6

key: ajal

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid. m.f.dh, alalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qayli; cod dheer oo la maqlo samee.

2

alal-ka: (magac, lab, keli) ceel durugsan oo geelu in badan u socdo u kallihid. Dh: hoosubax.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Amal

waa la naqliyay ✓

m. n. expectation, high hopes

waa la naqliyay ✓

name-f hope, aspiration

waa la naqliyay ✓

1

a: Amaal

2

de: Amal

3

hm: 2

4

lx: Amal

5

ps: name-f

6

key: Amal_2

waa la naqliyay ✓

/eynal/ (adj) wax futada ama dabada ku shaqa leh ama ku lug leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqab-ka)

2

Geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada leh jaad ka mid ah; qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m. n. acacia tree species

waa la naqliyay ✓