aqaan — Macnaha & Turjumaada

1

v., sg., present habitual: I know

2

aqaan v., sg., neg., present habitual: I don't know

3

aqaan v., sg., subject case, present habitual: it is I who know

4

aqaan v., sg., relative form, present habitual: that I know ...

waa la naqliyay ✓

(v) I know. Ex: Ma taqaan? Haa, waan aqaan; did you know him? yes, I know him

waa la naqliyay ✓

1

(Maqaan-ka)

2

Meel; darajo; jago; heer; malko.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-nno, m.dh) Meel la yaqaan oo sheekh caan ah lagu xuso. 2. la-mid: mekhaan. Darajo. 3. la-mid: mekhaan. Sharaf; maamuus; qaymo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-nno, m.dh) Meel la yaqaan oo sheekh caan ah lagu xuso. 2. la-mid: mekhaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. rank, position, place (of importance)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. position (pozi-shan); rank (raank) ~ jago. 2. location (lokeey-shan); site (saayt), place (paleeys) ~ boos, makaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mansib; derejo maamul.

2

maqaan -ka: (magac, lab, keli) meel qabri ah ama sheekh lagu siyaarto oo dhis iyo meelo la seexdo leh oo awliyada lagu xuso. Dagaalladii sokeeye boqollaal maqaan ayaa ku burburay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: darajo; jago; heer

2

de: rank, position, place (of importance)

3

lx: maqaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: maqaan

waa la naqliyay ✓

1

v., pl., present habitual: we know

2

naqaan v., pl., neg., present habitual: we don't know

3

naqaan v., pl., subject case, present habitual: it is we who know

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qaanqaanni.

waa la naqliyay ✓

1

v., sg., present habitual: you know / she knows

2

taqaan v., sg., neg., present habitual: you don't know / she doesn't know

3

taqaan v., subject case, present habitual: it is she who knows

waa la naqliyay ✓

-ay/tay:(v) you or she know. Ex: ma taqaan af Soomaaliga? do you know [speak] the Somali language?

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: he knows

2

yaqaan: v., neg., present habitual: he does not know

3

yaqaan: v., relative form, , present habitual: that he knows

4

yaqaan: v., subject case, present habitual: it is ... who knows / know

waa la naqliyay ✓

-yaqaanay / taqaanay: (v) know (hoow); —way taqaan: she knows —waan naqaan: we know —way yaqaaniin: they know

waa la naqliyay ✓

(dabakar) xagga dambe ka raaca magacda kolka in aad wax loo yaqaan la caddaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inan bulshaawi ah oo cayaaraha iyo kulamada ku fiican laakiin hanti lumis ah.

2

aqan -ka: (magac, lab, keli) dibindaabyada noolaha lab uu ku geysto dhallinyaranimada. Markuu luqunmadoobow ratuhu laacdan baranaayo, isagaa u laandeyro badan laqanka xoolaade.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qaan-ka) a) Geela intiisa dhallinta yar ubadkana ka waaweyn. b) Kalluun.

2

2. (Qaan-ta) Dhaawac ama waxyeello kale oo cid la gaarsiiyey, qiimaha laga simo, oo qofka wax la yeelay ama wax ka maqan yihiin la siiyo; mag; gashi; diyo.

waa la naqliyay ✓

1

qaan¹: m.l.u 1. Nooc kalluunka ka mid ah. 2. Geela intiisa da'da yar oo aan weli curan ama raridda gaarin. 3. (-aaman, m.l) Meesha dhuuban ee daanka.

2

qaan²: m.dh Hanti, dhiig iyo wixi lamida oo cid lagu yeesho.

3

qaan³: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Is q.: xil is qaadid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

qaan¹: m.l.u 1. Nooc kalluunka ka mid ah. 2. Geela intiisa da'da yar oo aan weli curan ama raridda gaarin. 3. (-aaman, m.l ) Meesha dhuuban ee daanka.

2

qaan²: m.dh Hanti, dhiig iyo wixi lamida oo cid lagu yeesho. qaanbax f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Deyn cid lagu lahaa bixin. la-mid: qaambax.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] young camel ~ camels

2

qaan m. n. fish species

3

qaan [feminine] n. debt

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. compensation (kompanseeyshen); blood money (blaadh mani); restitution (restatuushen); reparation (rapareeyshen); indemnity (indam-niti) ~ mag. 2. liability (laaya-biliti) ~ deyn

waa la naqliyay ✓

1

Spettanza

2

Due

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) ishinka inta aan weli curan. Geel horweyntii durdurisay qaankii maxaad moodday. Dh: aaran.

2

qaan-ka: (magac, lab, keli) nooc kalluunka ka mid ah. Bad qaan lagama waayo.

3

qaan -ta: (magac, dhedig, keli) hanti cid u baahan si ku meel gaadh ah loo siiyo oo kolka ay muraadkeeda ku dhammaysato ciddii lahayday u celiso. Intaan lagu qaban qaanta iska bixi. Dh: amaah, deyn.

4

qaan -ta: (magac, dhedig, keli) magdhaw la siyo qof dhibaato nafeed ama maal loo geysto. Ninka gacan la gooyay qaantiisa ha la qiimeeyo Dh: mag: galshi; diyo.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi', 'aa 1' iyo 'aan 1'.

waa la naqliyay ✓

(pro.) foryou (/boryuw); Ex: yaad sugaysaa? adaan ku sugaayaa; for whom are you waiting? lam waitingfor you

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaan' oo la isku daray. Allow, adigaan ku aaminnay.

waa la naqliyay ✓

1

(Ahaan-ta)

2

Noqod; ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ah. la-mid: ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

v.-inf: to be

2

ahaan vl. n., [abstract] state of being, becoming

waa la naqliyay ✓

(v) he or it might be. Ex: sidee buu ahaan lahaa; how he might have been

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) noqod; ku sugnaan. Waxaan shirka uga soo qayb galay aqoonyahan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

name-unisex trust; praised, admired. cf: Ammaanle

2

Carabi: name-m trust, safe, peace, security

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad kuruska ku dhex jira oo jilicsan aadna loo jecel yahay. Amaan kurusa awrtii la qalay alamsan maayaane.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

1

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo.

2

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin.

waa la naqliyay ✓

1

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo. Tusaale: Dadku kala ayaan badan.

2

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin. Tusaale: Ayaan hore ayaan la hadlay Faarax.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Ayan

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. I,

2

ayaan [feminine] n. day; day time

3

ayaan m. n., [abstract] luck, fate, good fortune

waa la naqliyay ✓

name-f luck, fate, good fortune. Syn: Cawo, Nasiib, Naruuro

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) luck (laak); fortune ~ nasiib

2

ayaan: (suffix): -ing: used to form the present participle of some verbs with pronoun they. Ex: way arkayaan; they are seeing, way barayaan; they are teaching

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeeda aad loogu farxay ama la filayo inay noqoto nasiib iyo bishaaro fiican.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) awood qarsoon iyo cawada lagu kala hormaro. Dadku kala ayaan badan. Dh: nasiib, hoodo, cawo, ul, habeen.

2

ayaan -ta: (magac, dhedig, keli) maalin ama dharaar. Ayaan waliba amuur u gaaray leedahay. Dh: cisho, casho, dharaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: Ayan

2

hm: 5

3

lx: Ayaan

4

ps: name-f

5

key: Ayaan_5

waa la naqliyay ✓

1

1. (ku + ma = kuma? weyddiin) Kee? Iyama? Ayo? Yaa? Kumaa? (Kumaa = kuma + ayaa).

2

2. (ku + ma = diiddo) waxay ka jawaabtaa weyddiinta: Ma i taqaan? Kuma aqaan; Wiilkii aqalka ma ku jiraa? Kuma jiro; Dhiisha caano ma ku shubtay? Kuma shubin; ...).

waa la naqliyay ✓

1

-ba

2

Erey ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: aniguba waa aqaan; saddexduba ha yimaadeen;

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: “Waxba ma aha”. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: “Nimba si ayuu u qaatay”. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: “Wuxuu doonaba wuu ka helayaa”. 4. Xataa. Tusaale: “Aniguba (ama amba) waan arkay”. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: “Aniguba waa aqaan”, “Markiiba wuu tegay”, “Kaasba qaad”, “Maba dhiibayo”, “Wuxuu sugaba galabtii buuiska tegay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Lifaaq ku dhega ereyga bilowgiisa. Tusaale: “aqaan, taqaan, yaqaan”.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. (naxwe) Xataa, xataaba. Tusaale: “Walow anigu waan aqaan”. 2. (naxwe) In kastoo. Tusaale: “Dadka si caddaalad wax ugu qabo, walow taa ay adag tahay”.

waa la naqliyay ✓

(-ba) qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: Waxba ma aha. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: Nimba si ayuu u qaatay. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: Wuxuu doonaba wuu ka helayaa. 4. Xataa. Tusaale: Aniguba (ama amba) waan arkay. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: Aniguba waa aqaan; Markiiba wuu tegay; Kaasba qaad; Maba dhiibayo; Wuxuu sugaba galabtii buu iska tegay.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Lifaaq ku dhega ereyga bilowgiisa. Tusaale: aqaan, taqaan, yaqaan.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. (naxwe) Xataa, xataaba. Tusaale: Walow anigu waan aqaan. 2. (naxwe) In kastoo. Tusaale: Dadka si caddaalad wax ugu qabo, walow taa ay adag tahay.

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense of aqaan] knew (nuu) aqiin, iqiinay. Ex: waan iqiin; I knew

waa la naqliyay ✓

[past tense aqaan] knew (nuu) ~ aqiin, iqiin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aqoonta ku saabsan awoowayaal hore magacyadadooda iyo siday isugu xigeen, u kala horreeyeen. Abtirinta Soomaalida aad baan u aqaan. Dh: abtirsiinyo, abtirsiimo, abnaq.

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo sharraxaad kale wax ku qurxin. Dh: shaqlid. cigaalid -da: (magac, dhedig, keli) riddo dheer, ridid. Cigaalida warmaha aad baan u aqaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waayo badan; muddo badan. Gaafo ayaan ku aqaanay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lacag baad ah oo cid xaqdarro lagaga qaado. Xamar leejada taalla, ninkii aan ka xanaaqin, xaasid baan u aqaan. Dh: baad.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xidhxidhidda ama diyaarinta mareegta maqasha lagu xidhxidho. Mareegaxidhka anu ma aqaane Ceebla' u dhiiba. Dh: mareegxidhid.

2

mareegaxidh -ka: (magac, lab, keli) halka mareegta lagu xidho. Mareegaxidhkii wuu qoyaye maqasha geedka geeya.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kaxaysasho oo la tegid. Waan aqaan wadashada baabuurta.

2

wadasho -da: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah jirasho oo dhaqaalaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax u dhimid; dhib gaadhsiin. Wax yeelidda ninka waalan ha ka cabsan. Dh: yeelis.

2

yeelid -da: (magac, dhedig, keli) wax lays faray ama layska doonayo oggolaansho. Dh: aqbalid, yeelis.

3

yeelid -da: (magac, dhedig, keli) kab go'day karid oo dib u hagaajin. Yeelidda kabaha waan aqaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax u dhimid; dhib gaadhsiin. Dh: yeelid.

2

yeelis-ta: (magac, dhedig, keli) wax lays faray ama layska doonayo oggolaansho. Dacwo markhaati loo hayaa yeelis uma baahna. Dh: aqbalid, yeelid.

3

yeelis -ta: (magac, dhedig, keli) kab go'day karid oo dib u hagaajin. Yeelisda kabaha waan aqaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daboolka daawaha laxooxda lagu daboolo. Dherigiyo alqaban ka, deriskaa i siiyay, daawaha laftiisa na, waan soo amaahday. Dh: halqaban, anqabal.

waa la naqliyay ✓

1

de: I know

2

hm: 1

3

lx: aqaan

4

pd: (aqaannaa)

5

ps: v4d-1sg-prhb

6

key: aqaan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: I don't know

2

hm: 2

3

lx: aqaan

4

pd: (aqaanno)

5

ps: v4d-1sg-neg-prhb

6

key: aqaan_2

waa la naqliyay ✓

1

de: it is I who know

2

hm: 3

3

lx: aqaan

4

ps: v4d-1sg-subj-prhb

5

key: aqaan_3

waa la naqliyay ✓

1

de: that I know ...

2

hm: 4

3

lx: aqaan

4

pd: (aqaanno)

5

ps: v4d-1sg-rel-prhb

6

key: aqaan_4

waa la naqliyay ✓

1

v., sg., neg., present habitual: I don't know

2

aqaanno v., sg., relative form, present habitual: that I know ...

3

aqaanno v., sg., opt. form: may I know ...; let me know!

waa la naqliyay ✓

1

(Daqaqan-ka)

2

Dhaqdhaqaaq gaabin iyo tabar yariyi ku jirto sida kan carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

daqaqan¹: m.l Socod meel aan guriga ka fogeyn lagu gaaro; faalal. la-mid: daqaqamid.

2

daqaqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U d.: Meel aan guriga ka fogeyn socod ku gaarid.

waa la naqliyay ✓

v. toddle, walk haltingly

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq ay gaabin iyo tabaryari ku jirto sida ka carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

de: toddle, walk haltingly

2

lx: daqaqan

3

pd: (daqaqamay)

4

ps: v1=

5

key: daqaqan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel qodan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

harqaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

2

harqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay) Dhar makiinad ku tolid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

waa la naqliyay ✓

m. n. sewing machine

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) sewing machine ~ sharqaan, kharqaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dharka ama qalabka dawaarluhu isticmaalo. Dh: dawaar.

waa la naqliyay ✓

1

a: kharqaan

2

de: sewing machine

3

lx: harqaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: harqaan

waa la naqliyay ✓

1

(Maqnaan-ta)

2

Wax maqan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maqan. la-mid: maqnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] absence, state of being absent

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) absence (aab 'sansi); lack (laak); deficiency (di-fl-shansi) ~ maqnaansho

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) joogid la'aan la maqan yahay. Li: joogid.

waa la naqliyay ✓

1

a: maqnaansho (/ha) [vn6-m-st]

2

de: absence, state of being absent

3

lx: maqnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-abs

6

key: maqnaan

waa la naqliyay ✓

1

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

2

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). la-mid: murqaan².

waa la naqliyay ✓

1

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

2

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). m.f.dh, marqaamid. la-mid: murqaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] high from an intoxicant (as khat); person who is under the effect of a drug

2

marqaan [inchoative] v. be intoxicated, become high as effect of drug ~ intoxicant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) stimulation, intoxication or exhilaration especially from khat chewing.

2

marqaan -tay / marqaamay: (v) become excited or stimulated from khat chewing

waa la naqliyay ✓

(fal) jaad cun oo fayaan. Maanta margaan berrina meermeer. Dh: mirqaan. Li: xaraaroo marqaan-ka: (magac, lab, keli) fudfudayd iyo baraarug siyaada ah oon caadi ahayn hurdadana qofka u diida oo la dareemo kolka jaadka la qayilo. Margaan baan la seexan waayay: Dh: mirqaan, murqaan. Li: xaraaro, dubaab

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: sakhraan¹.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof khamri cabsan.

waa la naqliyay ✓

m. n. impartial ~ unbiased person

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: impartial ~ unbiased person

3

initial: x

4

lx: xaqaani

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: xaqaani

waa la naqliyay ✓

1

(Aadaan-ka)

2

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. Muslim call to prayer

waa la naqliyay ✓