Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Anshax-a)

2

Xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshannimada; edeb; xishood; asluub; xarrago; hufnaan; (ama anshi).

waa la naqliyay ✓

m.l (-xo, m.l) (etno.) Habka iyo hanaanka qof bulshada uu la noolyahay la dhaqmo; asluub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xo, m.l) (etno.) Habka iyo hanaanka qof bulshada uu la noolyahay la dhaqmo; asluub.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] good manners, polite behavior; ethics, morality

waa la naqliyay ✓

-a: (n) good conduct; morality (moraaliti); manners (maanaris); ethics (ethekis); etiquette (etikeet); the socially correct way of acting; behavior, manners ~ akhlaaq, dhaqan, edeb

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) wax sharci ahaan loo oggolaan karo ama loo aqbali karo; wax sharcigal waafaqsan.

2

anshax -a: (magac, lab, keli) dhaqan wanaag: xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshanimada. Dh: asluub, anshi, edeb, xishood, xarrago, hufnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ansax-a)

2

Wax sharciga waafaqsan; sharci ahaan loo oggolaan karo ama loo aqbali karo; aan ahayn wax la duri karo ama la burin karo.

waa la naqliyay ✓

1

ansax¹: m.l 1. A. ah.: wax diinta ama sharciga waafaqsan. 2. la-mid: ansixid.

2

ansax²: f.mg1 (-xay, -xday; -sixi) Wax diinta iyo sharciga waafaqsan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

ansax¹: m.l 1. A. ah.: wax diinta ama sharciga waafaqsan. 2. la-mid: ansixid.

2

ansax²: f.mg1 (-xay, -xday; -sixi) Wax diinta iyo sharciga waafaqsan noqosho. m.f.dh, ansixid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be valid, legal ~ legitimate

2

ansax vl. n. legality, validity

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax la qabtay oo camal wanaagsan ah, aqbalaaddiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Anshaxxuma-da)

2

Anshaxdarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Asluub-ta)

2

Dhaqanwanaag; anshax; tusmo; marin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadnima-da)

2

Siyaalaha wan wanaagsan oo dadku nafleyda kale kaga sarreeyo, siiba garashada iyo anshaxa iyo diinka; dad ahaanta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuunirraac-a)

2

1. (qof) Hadba meeshii uu moodayo inuu cunno ka hela hayo, u lala; cunnada keliya ka murga ee aan ceebta iyo denbiga iyo anshaxa iyo dhaqan-wanaagga midna eegin; dhadhamarraac.

3

2. * Askar la kireysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Gogasha-da)

2

1. Hilib ama wax la mid ah cunid, iyadoo hadba meel wax yar laga goosana hayo; cunid, googgoosad yaryar oo kala fogfog ah, oo aan anshaxnimo ku jirin.

3

2. Arrin aan lana deyn, sidii habboonaydna loo qaban ama loo fulin.

waa la naqliyay ✓

1

(Murwa-da)

2

Dhalan-wanaag; xilkasnimo; xishood; sarriig; anshax.

waa la naqliyay ✓

1

(Musuqmaasuq-a)

2

1. Wax xagga diinta iyo xagga anshaxa iyo xagga bulshannimada ku xun.

3

2. (maammulka qaranka) laaluushcun; tuugo; afmiinshaarnimo, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Saqajaan-ka)

2

1. Qof aan asluubta iyo dhaqanwanaagga bulshada aqoon; qof anshi xun.

3

2. Asluub-darro; anshax-xumo; edebdarro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

aadaminnimo¹: m.dh Aadami ahaansho. la-mid: aadminnimo.

2

aadaminnimo²: m.dh 1. (fals.) Isku taxluujin ku xiran danaha aadamiga, anshaxiisa iyo barashadiisa. 2. (fals.) Dhaqanka qorista (qarnigii 14aad ilaa iyo kii 16aad ee ku saleysan barashada Giriigga iyo Roomaaniyiintii hore).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg anshax-xun. la-mid: anshax-xumaansho, anshaax-xumi, anshax-xumo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh eeg anshax-xumow. la-mid: anshax-xumaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: anshax-xumaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hab xun oo bulshada loola dhaqmo. 2. la-mid: anshax-xumaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maaday, -maatay) Qof anshax-xun noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof aan anshax wacan lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof aan anshax wacan lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg anshaxdaran. la-mid: anshaxdarnaansho, anshaxdarro.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: anshaxdarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: good manners, polite behavior; ethics, morality

2

hm: 1

3

lx: anshax

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m-col

6

syn: edeb

7

key: anshax_1

waa la naqliyay ✓

1

de: ill-mannered, impolite, undisciplined, immoral Alt sp: anshaxun

2

hm: 2

3

lx: anshax

4

pd: (anshax-xumaa)

5

ps: adj-der

6

key: anshax_2

waa la naqliyay ✓

Kud

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Jabjab. 2. Buunsho. 3. Xash. 4. Qolof duubaya iniinta qaxwe ah. la-mid: xashar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Jabjab. 2. Buunsho. 3. Xash. 4. Qolof duubaya iniinta qaxwe ah. la-mid: xashar.

waa la naqliyay ✓

m. n. husk; fragment

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaxwe ama xawso laga sameeyo qolofta bunka. Dh: qashir, xawso.

2

xanshar -ka: (magac, lab, keli) qolofta bunka laga diiro. Xanshar si wanaagsan loo saloolaa wuu xawso macaan yahay. Dh: qashir.

waa la naqliyay ✓

1

a: xashir

2

de: husk; [ext.] fragment

3

initial: x

4

lx: xanshar

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: xanshar

waa la naqliyay ✓

1

(Shax-da)

2

1. Shilin yaryar oo aan ishu qaban karin; qaniin.

3

2. Cayaar dhulka lagu dhigo ama loox loo sameeyey korki oo labo qof lagu cayaaro; waa saddex xarriiqood oo afargees ah oo isku gudajira oo middiiba siddeed hogood leedahay (isku 24 hogood); qofkiiba wuxuu ku cayaaraa 12 cad oo qori ah ama dhagax ama wax kale oo isku midab ah (12 cad iyo 12 madow).

waa la naqliyay ✓

1

shax¹: m.dh 1. Cayaar dhulka lagu dhigto ama loox loo sameeyey korkiis oo laba qof lagu cayaaro. 2. Shilin yaryar oo aan ishu aad u qaban karin. 3. Jadwal.

2

shax²: f.mg1 (-xay, -xday) Shax cayaarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cayaar dhulka lagu dhigto ama loox loo sameeyey korkiis oo laba qof lagu cayaaro. 2. Shilin yaryar oo aan ishu aad u qaban karin. 3. Jadwal.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. Somali checkers (board-game usually played on the ground); scheme, plan

2

shax v. play Somali checkers

3

shax [feminine] n. small tick

waa la naqliyay ✓

-da: (n) checkers (jeekeris); chess (fees); domino

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shax ciyaar, dheel.

2

shax-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar dhulka dushiisa ama loox loo sameeyey korkiisa ay labo qof ku wada ciyaaraan; waa saddex afargees oo kala yaryar oo isku dhexjira: waa 24 hog: qofkiiba wuxuu ku ciyaaraa 12 cad oo qori ama dhagax ama wax kale ah oo isku midab ah 'sida: 12 cad iyo 12 madow'.

3

shax-da: (magac, dhedig, keli) shilin yaryar oo aan ishu qaban karin; qaniin.

4

shax-da: (magac, dhedig kell) xarriiqo jaantus ah oo wax lagu qoro. Dh: jaantus.

waa la naqliyay ✓

f. n. spine, backbone

waa la naqliyay ✓

-da:(n) lower part of the back ~ arax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubin lafdhabarta ka mid ah oo ka kooban riciro iyo hilib; sabraha dushooda ama halka kulmisa; inta u dhaxaysa feedha u hoosaysa iyo miskaha, badhyaha na ka sarraysa ama halka dhabarku ku dhamaado; ilmaha la xanbaarsanyahay halka uu ku fadhhiisto. Adhaxda ka jab baan, ku aarsadayoo, itaal ba ka quustay aabbaday. Dh: arax. Wa: adhxo.

waa la naqliyay ✓

1

a: arax {N}

2

de: spine, backbone

3

lx: adhax

4

pd: (-da Pl: adhxo (/ha))

5

ps: n3-f, n2-f

6

key: adhax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jejebi oo cagta mari. Derbiga inna ooday amsax. Dh: burburi, abshax.

2

amsax: (tilmaame) baaba' san oo cagta la mariyay. Dh: baaba', abshax.

waa la naqliyay ✓

1

(Ansac-a)

2

(bad) riixid; durkin.

waa la naqliyay ✓

v. push off (a boat)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax aan iskii u socon riix.

2

ansac -a: (magac, lab, keli) badda doon iyo wax la mid ah ku riixid; ku durkin.

waa la naqliyay ✓

1

de: push off (a boat)

2

lx: ansac

3

pd: (ansacay)

4

ps: v1=

5

key: ansac

waa la naqliyay ✓

1

(Anshi-ga)

2

Dhaqanwanaag; anshax; asluub.

waa la naqliyay ✓

m.l Anshax; asluub.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] conduct, behavior

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof dabeecadda iyo falaadka leeyahay. Dh: falaad.

2

anshi -ga: (magac, dhedig, keli) dhaqanwanaag: anshax iyo asluub wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: anshax, edeb

2

de: conduct, behavior

3

lx: anshi

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-col

6

key: anshi

waa la naqliyay ✓

s.f. - welwel, walbahaar.

waa la naqliyay ✓

1

asbax¹: m.l A. ah: qof aan nasiib wacan lahayn.

2

asbax²: f.mg1 (-xay, xday; -bixi) Ku a.: cid dhibaato kula kallihid.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) arrin iyo talo hagaagtay; mid la aqbalay. Taladeenna asbax Allow ka yeel.

2

asbax-a: (magac, lab, keli) qofka nasiib fiican aan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Askax-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo mirihiisa ceeriinka lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed dhirta yaryar ka mid ah oo mirihiisa ceeriinka lagu cuno. 2. Miraha geedka askaxa. 3. A. ka dhig: gumaadid. la-mid: askaax.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] plant species, with edible berries

waa la naqliyay ✓

1

(Askah) N Glossonema boveanum Decne. Asclepiadaceae.

2

N Glossonema thruppii Oliv. Asclepiadaceae.

3

N,Og Glossonema revoilii Franch. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baabi'i; ku tumo; wax weyn yeel. Wixii waddadaada col ku hor joogsada, askax oo cagta mari.

2

askax-a: (magac, lab, keli) baabi'iska iyo burburinta wax hore iskugu yaallay.

3

askax-da: (magac, dhedig, keli) geed badhi dhulka ku aasan leh oo xilliroobaadka laamo dhulka jiifsada bixiya oo midho la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp., with edible berries

2

lx: askax

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-col

5

key: askax

waa la naqliyay ✓

1

(aash-)

2

Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] you ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeel oo oggolow. Aashaa talada waalidka oo weligaa ha diidin. Dh: yeel.

2

aashaa -da: (magac, dhedig, keli) aqoontaa iyo aragtidaa, garaadkaa soco oo qof kale fikirkiisa ha qaadan. Irdho qaado aashaana soco aayar hadalkaaga. Dh: aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

1

de: you ... slowly, gently, carefully rw: aal + -taa

2

lx: aashaa

3

ps: np / adv

4

key: aashaa

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

2

lx: aashay

3

ps: np / adv

4

xe: I read it carefully.

5

xv: Aashay baan u akhriyey.

6

key: aashay

waa la naqliyay ✓

1

(Ansaar-ta)

2

Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyey.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed (nnk) iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyay.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed (nnk) iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] the people of Medina who helped the prophet and the Muslim immigrants

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dadkii Muslimay ee reer Madiina ahaa ee Nebiga iyo asxaabtiisa is garab taagay kolkii uu Madiina u soo hijrooday. Li: muhaajiriin.

waa la naqliyay ✓

1

de: the people of Medina who helped the prophet and the Muslim immigrants

2

lx: ansaar

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col

5

key: ansaar

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) 1. ratify (raatifaay); approve (apuruuv), confirm or legalize to. 2. declare or make legally valid; legitimate (lijitimeeyt) ~ ansixi

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la qabtay oo camal wanaagsan ah, oggolow ama aqbal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qansax-a)

2

Geed qodax yar oo qarqaroofan iyo mayrax wanaagsan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (qansax, m.dh) Geed quraca la bah ah oo leh qodxo yaryar, mayraxiyo xabag wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (qansax, m.dh) Geed quraca la bah ah oo leh qodxo yaryar, mayraxiyo xabag wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] acacia tree species

waa la naqliyay ✓

[GANSA, KONSAJ, GONSAJ, KANSA] Acacia reficiens 43

waa la naqliyay ✓

(Gansah) All.Som. Acacia reficiens Wawra Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) spiny tree; plant name

waa la naqliyay ✓

geed godax yar oo qarqarroofsan iyo maydhax wanaagsan leh. Maydhaxda waxaan ka dirtay geed gansax ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hobay

2

de: acacia tree sp.

3

lx: qansax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-col

6

key: qansax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumi iyo sarriigasho la'aan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bad manners, being without manners

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg anshaxdarro.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad manners, being without manners Alt sp: anshax-xumo

2

lx: anshaxumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

syn: anshaxdarro

6

key: anshaxumo

waa la naqliyay ✓

1

ansaarax¹: m.l la-mid: insaarax¹.

2

ansaarax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: banaaxi², insaarax².

waa la naqliyay ✓

1

aynshaad¹: m.l Codka lagu qaado qasaa'idka diiniga ah.

2

aynshaad²: f.mg1 (-day, -dday) Qasaa'id diini ah ku luuqeyn.

waa la naqliyay ✓

(fal) barwaaqee oo wax ka farxiya wada gaadhsii. Rooboow dhulka noo maanshay. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maashay.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Sh. ah: wax nadaafad iyo muuqaal wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Sh. ah: wax nadaafad iyo muuqaal wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. goody {baby talk}

waa la naqliyay ✓