anoo — Macnaha & Turjumaada

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'oo'.

waa la naqliyay ✓

m..eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'oo'.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'aniga' iyo 'oo' oo la isku ladhay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Candho neef markaa dhalay nadaafaddarro awgeed caalirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Anoorle) N Diplostigma canescens K.Schum. Asclepiadaceae.

2

N Periploca visciformis (Vatke) Schum. Asclepiadaceae.

3

N Ephedra alta C.A.Mey. Ephedraceae

waa la naqliyay ✓

/anoorak/anoraks; (n) jaakad roobka celin karta oo leh madax-gashi.

waa la naqliyay ✓

/anootharaysdh/ (adj) aan la ogolaan (aan la fasaxin).

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) arrin aan bannaanayn oo qof lagula kaco. Ma la eeday waatii Afyare aabi loo dilay e. Nimankii ikhwaankii jaree aabiga u laayey. Dh: adyad, daandaansi, gardarrado, maagid.

2

aabi: (tilmaame) nin karmeed geesi ah. Waxaan aabiyoow, ku oonbixi lahaa, anoo ooridaada noqdoo ubad dhala. Dh: geesi, xariif.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) soommanaan: soon xidhasho. Dh: soomid, afxirasho.

2

afxidhasho -da: (magac, dhedig, keli) hadal ka gaabsasho. Anoo adyadeeya duul, afxidhashaa iiga roon.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dulin duumada keena oo ay anoofilistu soo gudbiso. Meelaha biyo fadhiisinnada waxa ku dhasha balaasmoodiyam.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.

2

dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.

3

dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.

4

dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.

5

dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.

6

dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.

7

dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.

8

dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?

9

dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.

10

dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.

11

dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) askari aan wax derejo ah lahayn. Ducaysane wiilkayow, anoo da'yar baan ku dhalay, dablaan ku soo korshoo, dedaal baa igu badnaa. Dh: dhibboo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc xawaashka ka mid ah oo sida xabxabka u baxda midheheeduna xabxaka iyo uubada le'ekaado oo inta la qashiro soos laga dhigo ama lagu daro. Anoo aale gooray soo cunay bay; ka dig dheh! dubbadiina ii taal. Dh: aaraadubbe.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) orodka aadka ah oo qofku mar keli ah isa sii daayo. Kolkaad libaaxa aragtay ba ummaddu fa'daadii ka yaabtay. Dh: taw, nay. Li: kuurkuursi.

2

fa': (ereycodeed) lagu sunto sanqadha furniinka kediska ah ee meel hore u xidhnayd sida daaqad oo kale. Anoo hurda ayuun bay Faadumo albaabka fa' ka siisay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) harraad iyo daal ka dhasha socdaal dheer. Anoo galangalciyo oon la tuban, furayna gaadiidka.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) hargab qaba; duri leh. Anoo hargabsan bay xumadi iigu biirtay. Dh: duraysan.

waa la naqliyay ✓

1

(magac-uyaal) tilmaame oo lab oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Ka ku salaamay waa Caddaani. Dh: kan. Wa: kuwa.

2

ka: (qurub) naxwe ahaan loo adeegsado falka hortiisa oo la xidhiidha meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Dikhil baan ka imid. Macawis buu Kulmiye kabadhka ka soo saaray.

3

ka: (qurub) naxwe ahaan loo adeegsado barbardhigid labo iyo in ka badan. Cali baa Faadumo ka dheer.

4

ka: (qurub) naxwe ahaan la xidhiidha meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Cuddoon, Carta ayay guri ka dhisaysaa. Anoo jidka ka tallaabay uun baan ku arkay.

5

ka (-ka) qodob magaca lab raaca oo dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Waxa uu raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, 1, n, r, s (sh). Qodobkan waxaa ka farcama: -ga, -ha, -a oo raaca magacyada kale ee labka ah. faras+ka faraska, saqaf+ka= saqafka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is taag; sare u joogso. Dh: istaag. Li: fadhiiso.

2

kac: (fal) hurdo ka toos. Hurdada ka kac oo danahaaga qabso.

3

kac: (fal) xoolihii aad haysatay ka farabbax; lacagtu ha kaa dhammaato. Dh: caydhow.

4

kac: (fal) «dhul iyo wixii la mid ah», sare u soo food oo soo buuro.

5

kac: (fal) «meel ama dhinac» aad. Dhankaa iyo Beledweyn ayuu ciidankii u kacay.

6

kac: (fal) «roob iyo wixii la mid ah», joogso oo qaad. Waa goor aan dhardannay, kolkuu roobku naga kacay.

7

kac: (fal) «da' ama fac isku waqti ah», kor oo weynaw. Dhallinyar fiican baa dalkeenna u kacday.

8

kac: (fal) «matoor iyo wax la mid ah», istaadhan oo wareego. In badan buu yaalloo, way adag tahay sidii gaadhigu u kaco.

9

kac: (fal) «bad, dabayli ha ku gasho oo lulan. Xilliga xagaaga baddu way kacdaa.

10

kac: (fal) «siigo iyo boodh», samada isku shareer. Gaadhigii inna dhaafay baa siigada innagu kiciyay.

11

kac: (fal) fardo iyo wixii la mid ah», aad u orod. Faras kacsan baad na jidhsiisay.

12

kac: (fal) xanuunka sonkorta iyo wixii la mid ah, intii xadkaagu ahaa, ka sarray oo ka biir. Sonkortaa igu kacsan maanta.

13

kac: (fal) qiimaha badeecad lagu gado», qaali nogo oo sicirkaagu hakordho. Shidaalku ayaamahan wuu kacay.

14

kac: (fal) haad iyo wax la mid ah», duul oo hawada jibaax. Shinbiro badan baa guriga dushiisa ka kacay

15

kac: (fal) qof ama dad, (ka ~), cadhoo oo dhirif Waxaan ka kacay: sida xun oo uu iila hadlay.

16

kac: (fal) «muran, dagaal iyo wax la mid ah, (ka ~), bilaaban. Wuxuu khilaafku ka kacay weyl yar oo waraabe cunay.

17

kac: (fal) «shir, heshiis iyo wixii la mid ah, ka ka teg oo ka bax. Ergadii, shirka way ka baxday.

18

kac: (fal) ula, wax ula kas iyo ula jeeddo u samee. Aqallada gutaankoogu ula kac buu ahaa.

19

kac: (fal) la col dagaal ku jiray, ka adka. Ciidankii cadawga waa lala kacay.

20

kac: (fal) duco ama habaar», ha lagu arko oo aqbal noqo. Awoowo, ducadiisu way kacdaa.

21

kac: (fal) dab iyo wax la mid ah», meel qabsooo huri. Dabka xaafadda gubay, wuxuu ka kacay kibriid.

22

kac (fal) «miino iyo wax aasnaa», cid ku qarax. Gaadhigii naga horreeyay ayay miino la qaraxday.

23

kac-da: (magac, dhedig, keli) subaxa hore. Kacda hore anoo kood u baxay ma i katiineeyey. Dh: subax, muuni, hiir, salaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) calafka uu leeyahay nooluhu inta uu dunida joog. Kimistii la ii qoray anoon laasan kadabkayga, kodadii horteed inaan dhintaa kaafka kuma taal. Dh: kadab.

2

kimis-ta: (magac, dhedig, keli) cunno laga sameeyo bur ama budada badarka oo biyo caano ama wax kale lagu qaso oo qaabab badan loo dubo. Dh: loxoox, kibis.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kaabi ama deegaan yar oo shey waliba ugu dhaw. Anoo kuurigaagiyo soo dega agtaadoo jacayl kugula kowsada. Dh: ag. kaabi, cimil. Wa: kuuriyaal.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nafley bog ku socoto ah oo mulaca la jaad ah kana yar buuran kana madaw; mulac buuran oo madaw. Anoo hurda ayuu malow i dulmaray oo uu iga nixiyay Dh: malaw, mallow, amuur, naarafuuf, qul.

2

malow -ga: (magac, lab, keli) midab madow oo geela loogu magac daro. Hashii malow ma aragteen? Maya maya, maqaarkii ma aragteen? Maya maya; ninkii jiray ma'aragteen? Maya maya, toloow meesheen maraa? Meeshii walliba. Dh: maygaag.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaaska labaad ee nin horay reer u lahaa uu guursado. Gashaanti baa tidhi: anoo minweyno noqon kara maxaa minyaro i badi. Li: minweyno.

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) la macna ah sidoo kale. Anoo moodaya inaan ka soo fogaaday misana waaba isaga oo i horjooga.

waa la naqliyay ✓

Annaga; xaggayaga.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to us, for us

waa la naqliyay ✓

pour nous.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) to us. Ex: noo sheeg..; tell us

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad oo wadar ah. Noo daa qalinka.

waa la naqliyay ✓

1

de: to us, for us = na + u

2

lx: noo

3

ps: pro + prep

4

xe: You drive the car for us!

5

xv: Adigu baabuurka noo wad!

6

key: noo

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'oo'.

waa la naqliyay ✓

m. n. father, old man

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka labaad ee lala hadlaha ah oo ka kooban 'adi' iyo 'oo'; adiga oo. Waxaan ku garanayaa adoo yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: father, old man {S}

2

lx: adoo

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: adoo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka a.: qof, wax sharaftiisa wax u dhimi karo ka fogaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) ka dhawrso oo ka baaqso shey falkiisa. Nimaan edeb daroonayn, xil waa iga ajoodaaye. Dh: xishoo, sarriigo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey caalami ah oo marka telefan la dirayo ama la qabanayo hadalka lagu horraysiiyo. Dh: haloo, halo, halow.

waa la naqliyay ✓

1

(Anba-da)

2

Meel; kob.

waa la naqliyay ✓

f. n. place, point, position

waa la naqliyay ✓

-anbaday / anbatay: (v) get led stray (istareey); be deviated from the correct course ~ ambo

waa la naqliyay ✓

1

de: place, point, position

2

lx: anbo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: anbo

waa la naqliyay ✓

s.m. - sannad, sano.

waa la naqliyay ✓

1

anon: /anoon/ (adv) si dhakhsa leh ama ciyoow. e.g. I will see you anon.

2

anon: /anoon/ (abbr) aan la aqoon qoraaga magaciisa “anonymous” oo la soo gaabiyey.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: “Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (yaqaan, taqaan; yiqiin, tiqiin/aqooday, aqootay) Wax hore loo kasayey muddo dambe dib u garasho. Tusaale: Hashi iga luntay ayaan geel ka aqooday. m.f.dh, aqood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garo; fahan.

2

aqoo: (fal) (u ~) wax aad diiddanayd qir; cid kale u garawso.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to us, for us

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus preposition] for us. Ex: casharka inoo akhri; read the lesson for us

waa la naqliyay ✓

1

de: to us, for us

2

lx: inoo

3

ps: pro + prep

4

xe: He will bring breakfast for us.

5

xv: Quraac buu inoo keeni doonaa.

6

key: inoo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku a.: arrin ku eedoobid (cid).

waa la naqliyay ✓

(fal) godob iyo gef, kibir u samee.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xagal.

waa la naqliyay ✓

pron., [conjunction] while I ...

waa la naqliyay ✓

(pronounplus while) while I... ~ aniga oo.. Ex: anigoo fadhiya...; while I was sitting...

waa la naqliyay ✓

1

de: while I ... = aniga + oo

2

lx: anigoo

3

ps: pro + conj

4

xe: While I was asleep, the money was stolen.

5

xv: Anigoo hurda ayaa la xaday lacagtii.

6

key: anigoo

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bandow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaalad amnixumo ba awgeed, dhaqdhaqaaqa dadka iyo gaadiidka la joojiyo saacado go'an. Dh: xayiraad.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg banoo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed aan geed qodxeed ahayn laamihiisana laga sameeyo saabka haamaha yar yar. Mandoo baan haanta ka saabiyey

waa la naqliyay ✓

1

(Aboor-ka)

2

Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

aboor¹: m.dh Waxar ayadoon naaskii hooyadeed ka go'in biyo-cabbid bilowday.

2

aboor²: m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. termite, white ant; termites

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) termite (teermaayt); also called white ant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) cayayaanka yaryar jaad ka mid ah oo qudhaanjada isku bahda yihiin. qaab boqortooyo na u wada nool. Boqortooyadu waxay ka kooban tahay: boqorad, boqor, askar iyo shaqaale. Aboorku waxa uu u noolyahay beelabeelo oo waxa uu dhistaa dundumooyin uu ku dhaqmo.

2

aboor -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar mid ka mid ah oo qudhaanta u eg.

3

aboor -ta: (magac, dhedig, keli) waxar iyada oo aan weli ababin biyaha sida loo cabbo baratay.

waa la naqliyay ✓

1

de: termite, white ant; [col] termites

2

lx: aboor

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-enum

5

key: aboor

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg aflaw.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) alool yar oo aqallada dasada ah afaafka laga saaro oo albaab looga dhigo. Naag aan afood samaysan karayn awr kuuma faruurxidho.

waa la naqliyay ✓

/afuut/ (adv) 1. u diyaar nogosho (adj) 2. hawl socota ama qorsheheeda lugu jiro. e.g. There is dirty work afoot.

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dandruff; mark, stain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.

2

agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo

waa la naqliyay ✓

1

de: dandruff; mark, stain

2

lx: agool

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: agool

waa la naqliyay ✓

1

(Agoon-ka, Agoon-ta)

2

Ilmaha aan aabbihiis noolayn.

waa la naqliyay ✓

1

agoon¹: m.l (agoon/-nno, m.dh) Wiil yar oo aabihii dhintay.

2

agoon²: m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] orphan

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m orphan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. agoonta ] orphan (oorfan); a child whose father is dead

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay labadiisa waalid ama midkood dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab keli) wiil labadii waalid ama midkood ka dhintay isaga oo aan qaangaadhin. Agoon aabbo ma leh. Dh: rajay.

2

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh labadii waalid ama midkood ka geeriyooday iyada oo aan qaangaadhin.

3

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh uu ka geeriyooday saygeedii.

4

agoon -ta: (magacwadareed) carruur uu labadii waalid ama midkood ka geeriyooday. Ilaahay, in agoonta loo naxariisto ayuu inna faray.

waa la naqliyay ✓

1

cf: yatiin

2

de: orphan When the father has died

3

lx: agoon

4

pd: (-ka ~ -ta)

5

ps: n2-m, n1-f-col

6

key: agoon

waa la naqliyay ✓

يتیم

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef irmaan oo muddo badan la maalayey; dhaqayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dibiga rajada ah ee qaanka ku soo hadha. Dh: rajay.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajood-ka)

2

Ka joogsasho; isu quurid la'aan; ka xishood.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg ajoo.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. arrogance, haughtiness, air of superiority

2

ajood v. be reluctant to do because of one's superiority

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) refuse (rifyuuz); decline (di-kalayn); indicate unwillingness to do something, especially immoral —Syn: reject, spurn, rebuff

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg ajoo.

2

ajood -ka: (magac, lab, keli) (ka ~) ka baaqsiga iyo ka dhawrsashada wax aan habboonayn. Ka ajoodka xumahaa, nafta lagu abuuroo, kolla uubta kuma dhaco.

waa la naqliyay ✓

/aluuf/aloofly, aloofness; (adv) 1. ka yara fog ama ka durugsan. e.g. He stands aloof from other people. (adj) 2. qof xirxiran ama dabeecad qallafsan. e.g. She has an aloof personality.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Rabsho, dagaal iyo wixi lamida abuurid. 2. Wax kor u qadiid, taagid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) arrin ama talo aloosid ama abaabulid.

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓