anas

(Aas-ka)

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. Tusaale: "Madaxweynaha ayaa ka qaybggalay aaskii xildhibaanka". 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.m.f.dh, aasid.

v. bury, inter

aas m. n. colorful light of sunset

-ka: (n) 1. the act or process of burying; burial (beeriyal); funeral (fiyuunaral) ~ duug, xabaal

—aas -ay / tay: (v) 2. place in the ground; bury (beeri) ~ duug, xabaal

3. aas-ku: (n) sunset (san-set). Ex: aasku intuuna madoobaan; before the sunset [before it gets dark]

(fal) dhulka u qod oo ciidda ku qari qof dhintay. Dh: duug, xabaal. Li: faq.

aas -ka: (magac, lab, keli) xabaasha qofka dhinta lagu duugo iyo geerida qofka wixii la xidhiidha oo dhan. Dad badan baa shilka ku dhintaye aaska ha loo soo dareero.

aas-ka: (magac, lab, keli) iftiinka qorraxdu reebto marka ay dhacdo. Irridaha markii aasku dumo, kuma afuufaane. Dh: aasmadoobaad, cawaweer, cirguduud, cilcillow, fiidcawl.

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

qr. Hadday u yaraato; haddaan wax kale jirin; agow; xataa. Tusaale: “Ana ii ahaateenaa!”; “Ana roob di'i lahaayaa!” la-mid: anaa².

[adverb] or [adverbial] [expression] at least, even

-da: (magac, dhedig, keli) ugu yaraan; haba yaraatee.

de: at least, even

lx: ana

ps: adv

see: xataa

key: ana

(Nas-ka)

Kitaab ama qaanuun ama wax kale oo la qoray hadalkiisa hore oo asalka ah oo ka duwan sharaxa ama waxyaalaha kale oo gadaal cid kale kaga darto.

m.l 1. Meesha ugu dhow wax laga nishaabi karo. 2. (dii.) Kitaab, qaanuun iyo wixi lamida oo la qoray hadalkiisa hore oo asalka ah oo ka duwan sharaxa ama waxyaale kale oo gadaal cid kale kaga darto.

m.l 1. Meesha ugu dhow wax laga nishaabi karo. 2. (dii.) Kitaab, qaanuun iyo wixi lamida oo la qoray hadalkiisa hore oo asalka ah oo ka duwan sharaxa ama waxyaale kale oo gadaal cid kale kaga darto.

m. n. essence, core, gist (of a written document)

-ka: (n) reason (riizan); reasoning (riizan-ing); especially from religious point ~ daliil

-ka: (magac, lab, keli) caddayn sheegaysa xaajo siday ahayd. Naskii aan la hilmaamin, jidkuu ku habeeyey, haween na ma dhaafin.

nas -ka: (magac, lab, keli) meesha ugu dhow ee wax laga nishaabi karo.

de: essence, core, gist (of a written document)

lx: nas

pd: (-ka Pl: nasas (ka))

ps: n4-m

key: nas

(Agas-ka)

Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

/alaas/ (inter) haaday (calaamad ama wax cadeynaya murugo, walwal ama shallayto). e.g. There is, alas, a shortage of food in this area.

amas, n.m. - Raso; Wax la isdul saarsaaray,

anaa¹: mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa 1'.

anaa²: qr. la-mid: ana.

m..eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa/ayaa'.

pron., red, sg. It is I who ...

(clause pronoun) I am the one who... Ex: anaa sheegay; I am the one who told.

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waxa uu ka kooban yahay 'aniga' iyo 'ayaa' oo la isku daray. Anaa qaanta idinka bixinaya.

de: It is I who ... = aniga + baa

lx: anaa

ps: pro-red-1sg + focus

key: anaa

/eynal/ (adj) wax futada ama dabada ku shaqa leh ama ku lug leh.

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?

Qudhaanjo

Quraanyo

Futo

(n) the distal or terminal opening of the digestive system, through which feces are discharged.

futada

/eynas/anuses; (n) futada; halka laga saxaroodo.

anus,n.m. - Ibta Futada Xayawaanka (Godka)

n., futo, -adi.

e.d la-mid: akhas.

inter. Yuck!, How disgusting!

(interj.) yuck (yak); used to express rejection or strong disgust ~ akhas

a: akhas

de: Yuck!, How disgusting! Expression indicating that s.t. is bad, dirty or a shame

lx: aqas

ps: intj

key: aqas

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

s.m. - cananaas.

ananas, n.m. - Cananaas (Miraha).

/aannalis/ (n) taariikh hore, kayd taartikheed.

(Anqaas-ta)

Khad.

m.dh Hoore madow oo ka samaysan dhuxul, xabag, caano ama biyo isku riiqan oo ardada dugsiga quraanka wax ku qortaan. la-mid: inqaas.

m.dh Hoore madow oo ka samaysan dhuxul, xabag, caano ama biyo isku riiqan oo ardada dugsiga quraanka wax ku qortaan. la-mid: inqaas.

f. n. ink

-ta: (n) ink made of charcoal ~ khad

-ta: (magac, dhedig, keli) dhuxul la daqiijiyay oo inta biyo lagu daro loo isticmaalo in wax lagu qoro. Macallinku looxa anqaas buu ligu qoray. Dh: tawaad, khad.

anqaas-ta: (magac, dhedig, keli) dareere madow, ama midabyo kala duwan yeelan kara oo wax lagu qoro. Dh: khad.

de: ink

lx: anqaas

pd: (-ta)

ps: n2a-f

syn: khad

key: anqaas

/kanvas/ (n) darbaal; shiraac.

/kanvas/ (n) derbaal.

-ka: (magac, lab, keli) dan iyo fiiro gaar ah u yeelasho.

(Danbas-ka)

Budada cad ama beeyga ah oo meeshii dab lagu shiday ku harta; xaabada gubatay oo bastay.

m. n., (mass n.): ash, ashes

-ka: (n), ash (aash); soot (suut) ~ bambas, dambas; Ex: dambas sigaar; cigarette ash

-ka: (magac, lab, keli) budada ka hadha dab la shiday. Dh: dambas.

de: ash, ashes

lx: danbas

pd: (-ka)

ps: n2a-m-mass

see: dambas

key: danbas

-ka: (magac, lab, keli) dhugdhugleyda, gammaanka iyo wixii la mid ah, qof labaad, xagga danbe fadhiisin.

(Hannas-ka) Meel xadaafiir ah; lamaddegaan; hawkar.

m.l Kulayl badan.

m. n. empty country, desert; worthless thing

-ka: (magac, lab, keli) meel lamadegaan ah oo qallalan. Dh: lamadegaan.

hannas-ka: (magac, lab, keli) wax garadkiisu liito oo fahankiisu gaaban yahay. Hannasow dareenkaa, gannajow dardarahaa, dacaroow carcarahaa. Dh: doqon, hoorri, haytolosh, gannaje.

de: empty country, desert; [fig.] worthless thing

lx: hannas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: hannas

-ka: (magac, lab, keli) laba birood oo af leh oo dhexda si dabacsan iskaga xidhan oo wax lagu jaro. Xadhigga mangas ku kala jar. Dh: magas, gardhabo. Wa: manqasyo, gonof, suldaaro.

mangas -ka: (magac, lab, keli) hab qofka ordaya lagu legdo oo lugtiisa labada lugood ee ka wax legdaya la dhexgeliyo laguna legdo. Dh: tamco

(Manqas-ka)

Labo birood oo af leh oo isku xiran oo wax lagu jaro; qardhabe (ama maqas).

m.l (-syo, m.dh) Laba birood oo isku xiran afna leh oo wax lagu jaro; qardhabo. la-mid: maqas.

m.l (-syo, m.dh) Laba birood oo isku xiran afna leh oo wax lagu jaro; qardhabo. la-mid: maqas.

m. n. scissors

Forbice

Scissors

-ka: (magac, lab, keli) qosol badan iyo ciyaar aan turxaan lahayn. Dh: kaftan, ciyaar.

a: maqas

bw: Arabic

de: scissors

lx: manqas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: manqas

-ka: (magac, lab, keli) turub tiradii la doonaayay ka yaraday.

m.l.u Caw qallalan (oo dabka lagu shito). la-mid: xansaso.

(fal) dhagax iyo wax la mid ah oo wax lagu dubayo maro ku masax oo ku nadiifi.

xansas -ka: (magac, lab, keli) marada daawaha lagu masaxo.

xansas -ka: (magac, lab, keli) jabad yaryar oo dabka lagu hursado.

vl. pron., neg. you ... not

a: aadan

de: you ... not = aan + aad

lx: aanad

ps: neg + vpro

xe: The work you didnt do is difficult.

xv: Shaqada aanad qabanin wey adagtahay.

key: aanad

vl. pron., neg. I ... not

de: I ... not = aan + aan

lx: aanan

ps: vpro + neg

key: aanan

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

a: ayan

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

lx: aanay

pd: (aaney)

ps: neg + vpro

key: aanay

/abeys/ (v) in gof la sharaf rido, ama darajada laga qaado.

-ha: (magac, lab, keli) mukur iyo xeelad. Asaraar jin baa lagu yaqaan abase naagoode.

v.tr., hoosaysii.

v.tr., rog.

-da: (magac, dhedig, keli) godob raagtay iyo utun hore. Abaso horuu qabay ninka dacwoonayay.

abnaq¹: m.l (-qyo, m.dh) (xisaab) Tirada soo baxda marka la isku dhufto dhammaan abyooneyaasha togan ee ka yar ama le'eq abyoone togan ee la isa siiyey. Abnaqa abyoone n oo loo qoro n! waa: (n - 1) (n - 2) (n - 3) ... 3. 2. 1. Cidala isku raacay o! = 1.

abnaq²: m.l Cilmiga abtiriska.

abnaq³: f.mg1 (-qay, -qday) U a.: cid u abtirin.

m.l (-qyo, m.dh) (xisaab) Tirada soo baxda marka la isku dhufto dhammaan abyooneyaasha togan ee ka yar ama le'eq abyoone togan ee la isa siiyey. Abnaqa abyoone n oo loo qoro n! waa: (n - 1) (n - 2) (n - 3) ... 3. 2. 1. Cidala isku raacay o! = 1.

Factorial