anaanfid

m.f.dh eeg dąnaani². la-mid: dannaanniyid.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m. n. (adj.): selfish ~ egocentric person; subversive

-ga: (n) self-centered person; selfish preson ~danayste

-ga: (magac, lab, keli) qofka ay naftiisu cajabiso oo wax walba la jecel.

anaani -ga: (magac, lab, keli) qof lab oo mar walba naftiisa oo keli ah wax la doona.

bw: Arabic

de: selfish ~ egocentric person; [atr.] subversive

lx: anaani

pd: (-ga Pl: anaaniyiin (ta))

ps: n8-m

key: anaani

m.dh la-mid: naafayn.

-da: (magac, dhedig, keli) laxaadka ka heerid oo curyaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) diyaarinta qoos loogu talagalay in kimis laga dubto.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, xiiso u qabid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhan u ciirid; dhan u dullaamid. Ninka tamardarro ayaa danaaniyidda ugu wacan. Dh: dannaaniyid.

-da: (magac, dhedig, keli) xarrago darteed isla wadhaamin oo madaxa la ruxid. Dibi korme ah wanaaniyid ayaa lagu gartaa.

m.dh la-mid: anaaninnimo.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo mar walba nafteeda oo keli ah wax la doonta.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhanaana noqosho; dhanaan ahaansho. Karuurku dhanaanidda ayuu ku macaan yahay. Dh: dhanaanaan.

(Kaynaanid-da)

Hayaamid.

m.f.dh eeg kaynaan².

v., sg., opt. form: may you know ...!

de: may you know ...!

initial: t

lx: taqaannid

pd: (taqaanno)

ps: v4d-2sg-opt

key: taqaannid

-da: (magac, dhedig, keli) maararrowga nafta lagu maaweeliyo wax ay ku mashquusho. Annaanoobidda carruurta waa lala wadaagaa. Dh: maararroobid, ismaaweelin, ismadaddaalin.

m.f.dh eeg falaanfal². la-mid: falaanfulid.

m.dh la-mid: falaanfalid.

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayaad' oo la isku daray. Ma anaad aabbahaa i moodaysay?

(fal) daciifi oo wax itaal daran ka dhig Naxlina kuu gel Soomaalidaad naafi leedahaye. Dh: daciifi. Li: xoogee.

-ga: (magac, leb, keli) niib sallax ah oo ceel biyo laga doonayay loogu tego. Naani lagu hambaaso.

(Baanid-da)

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.

(Daafid-da)

Daaf ku dhicid.

m.f.dh eeg dąaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.

(Faafid-da)

Meelo badan saabasho; wada gaarid; ballaarasho; fitaaxid.

m.f.dh eeg faaf². la-mid: faaf¹ (2), faah¹, faahid, faax¹ (2), faaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) hareeraha u kala fidid; meelo badan taabasho. Nadaafaddu waa ka hortagga faafidda cudurrada. Dh: baahid, fitaaxid. Li: ururid.

(Faanid-da)

Faan isku sheegid; is faanin; is ammaanid; tookhid.

m.f.dh eeg faan³.

vl. n. bragging, boasting

-da: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan naftaada ka sheegid; is'amaanid.

de: bragging, boasting

lx: faanid

pd: (-da)

ps: vn1-f, vn2a-f

key: faanid

m.f.dh eeg gaaf².

-da: (magac, dhedig, keli) aroos u xafladayn; aroos gaaf u samayn.

m.f.dh eeg laaf².

-da: (magac, dhedig, keli) mid aan galmoodka cid kale, ka dhergin ahaansho.

m.f.dh eeg naab³. la-mid: naab¹, nabid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wax ku dhedjin. Dh: naab, nabid.

name-m useful

(Naanni-da)

Kaalin ceelka agtiisa laga dhiso oo xooluhu biyaha ka cabbaan; berked yar; dar.

m.dh.u Meel la dhisay oo dhoobo laga sameyey oo marka xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo, berked yar; dar.

f. n., [collective] water ~ drinking trough (next to well)

-da: (magac, dhedig, keli) dar ama na ceelka agtiisa ah oo xoolaha biyo loogu shub Hashu yay darleefine naannida u buuxi.

cf: berked, kaalin

de: water ~ drinking trough (next to well)

lx: naanni

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: naanni

(Naarid-da)

Naar gelin; cadaabid.

m.f.dh eeg naar³.

-da: (magar, dhedig, keli) fogayn oo Shaydaan iyo dhibtiisa Eebbe ka magangalid. Shaydaan iska naariddu way fiican tahay.

naarid-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cadaabid holac ku tuurid. Naarid Ilaahbaa laga baryaa. Dh: cadaabid.

(Naaxid-da)

Wax buuran oo shilis noqosho; cayilid; xawsid.

-da: (magac, dhedig, keli) cayilid oo aad u buurnaansho. Dh: shishlid.

-da: (magac, dhedig, keli) ku dhejisnaan; wax meel ku naban ahaan. Kool la'aan nabnidda taambarku ma suuro galayso.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg nabnid.

m.f.dh eeg raaf².

-da: (magac, dhedig, keli) ururin iyo kaxayn khasab ah oo dad lagu la kaco. Dawladdu waxay ku dhaqaaqday raafidda shisheeyaha.

(Saafid-da)

Burunji hilib ama wax la mid ah, mindi ku dildillaacin taniyo intuu ka noqdo wax ballaaran oo xalleefsan.

m.f.dh eeg saaf². la-mid: saaf¹ (2).

Analysis

-da: (magac, dhedig, keli) hilib jiidh ah iyo wax la mid ah, mindi ku dildilaacin ilaa uu noqonayo wax goglan ama bagafsan. Habartu wa ku ba'as tahay saafidda hilibka.

saafid-da: (magac, dhedig, keli) hadal iyo wax la mid ah, kala qalqalid, kala cadcaddayn, kala macnayn.

name-m preserver, memorizer

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

v., sg., relative form, [inchoative] that you be / become ...

(v) that you [sig.] become... Ex: waxaan rabaa inaad arday fiican ahaatid; I want you to become a good student

de: that you be / become ...

lx: ahaatid

pd: (ahaato)

ps: v5a-2sg-rel-inch

key: ahaatid

m.dh la-mid: ammaagid.

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

anaanuf¹: m.l la-mid: unuunuf¹.

anaanuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: unuunuf².

(fal) 'xoolo' wax yar ama kooban, meelo kala duwan ka soo ururso; dhulka xaabxaab.

anaanuf: (fal) neef xanuun qabay, dhulka yara daaq oo wax yara qaadqaado.

anaanuf -ka: (magac, lab, keli) 'xoolo' wax yar ama kooban, meelo kala duwan ka soo ururso; dhulka xaabxaab.

anaanuf -ka: (magac, lab, keli) kolka neefka bukaa dhulka yara daaqayo xanuun helay ka dib oo aanu wax weyn qaadan karin.

m.f.dh eeg angar². la-mid: angar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ka tegitaan; ka dhaqaaqitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) aqbalka wax la qabtay oo camal wanaagsan ah.

(n) a substance that counteracts or neutralizes acidity, usually of the stomach.

daawadda laab dilaaca

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(Asaasid-da)

Asaas u yeelid; bilaabid; (ama aasaasid).

m.f.dh eeg asaas². la-mid: aasaasid.

vl. n. act of founding

-da: (n) the act of creating or founding

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin, yagleelid. Dh: aasaasid.

de: act of founding

lx: asaasid

pd: (-da)

ps: vn2-f

key: asaasid

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

-ga: (magac, lab, keli) eeg ayaansasho.

(Danaani-ga)

1. Yeer weyn oo culus oo guuxda sida tan ka yeerta madfaca la ridey.

2. Cida dameeraha.

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin.

dąnaani¹: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni¹.

dąnaani²: f.mg1 (-nyay, -niday; -nyi) Qar, derbi iyo wixi lamida dhawaaq soo celin. la-mid: dannaanni².

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin. m.f.dh, danaanin.

dąnaani: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni.

m. n. braying (of a donkey), neighing (of a horse)

danaani m. n. large container

(fal) dad ama qof oo is haya midkood la jir. Dh: hiili.

danaani: (tilmaame) qof cidda uu garanayo ugu hiiliya gar iyo gardarro labadaba.