amuu — Macnaha & Turjumaada

erey weydiin diidmo ahi ku jirto. Amuu sidaa yidhi? Dh: hadmuu, hamuu.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ammuur¹.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] small gray, collectiveored lizard species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) one of numerous kinds of lizard

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bahal u eg kuwa halaga ah, kagana duwan addimo yaryar oo aan laga waayin musaska xoolaha iyo jabaddada. Amuur baa muska maqasha ugu jira. Dh: abur, qul.

2

amuur -ta: (magac, dhedig, keli) eeg ammuur. amuuraysan: (tilmaame) amuuro iyo xaalal qaba. Dh: ammuuraysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: small gray-colored lizard sp.

2

lx: amuur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: amuur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) goynta aan lahayn weecweecadka ee shey mar keliya si siman loo gooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hamuu-ga)

2

Digir la dubey oo la falfalliiray oo la karshey.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Digir duban oo marka la karinayo aan si fiican loo bislayn. la-mid: hamuu'.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Digir duban oo marka la karinayo aan si fiican loo bislayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] recipe for beans baked, ground up and then boiled

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) digir la dubey oo la falfalliidhay oo la karshey.

waa la naqliyay ✓

1

de: recipe for beans baked, ground up and then boiled

2

lx: hamuu

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-col

5

key: hamuu

waa la naqliyay ✓

1

(Malow-ga)

2

Nafley mulaca ka weyn; amuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Naar'afuuf-ka)

2

1. Qofka dadka isku dira; diraddiraale.

3

2. Amuurka qaarki; xayraxade.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayraxada-ha)

2

Amuur weyn oo midabyo leh.

waa la naqliyay ✓

1

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

2

kaadi²: m.dh (baayoloji) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

3

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley mulaca ka weyn oo madow oo leh dhibacyo cadcad; amuur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Qof dadka isku dira. 2. Mulac weyn; amuur; xayroxade.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Amuur. 2. Maqaar weyn qaab jawaan u tolan oo badar lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.l Amuur weyn oo midabyo leh.

waa la naqliyay ✓

1

kaadi¹: m.dh Dareere kelyuhu dhiigga ka soo miiraan oo isugu soo urura kaadihaysta kana soo gudba dhuunta kaadimareenka.

2

kaadi²: m.dh (baay.) Dareere biyo ah oo ay sameeyaan organnada qashinsaarka ee xayawaanku, si ay ugu saaraan qashinka ka soo hadha dheefsashada. Xayawaanka sare, kaadida waxa soo saara kelyaha, waxa lagu keydiyaa kaadi haysta, waxaana laga qashinsaaraa kaadimareenka ama koloykaha. Marka laga reebo biyaha, waxyaabaha ugu muhiimsan ee ay kaadidu ka koobantahay waxa ka mid ah: maxsuulka dheefsashada naytroojiin oo ah yuuriyo, amuuniya, asiidha yuurik iyo kiritaniin iyo ayoonno aan orgaanik ahayn.

3

kaadi³: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Kaadi sii deyn. m.f.dh, kaadiyid.

4

kąadi: f.mg2 (-iyay, -isay) U k.: hawl, arrin iyo wixi lamida oo la fulin lahaa in yar dib u dhigid. m.f.dh, kąadin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Qof dadka isku dira. 2. Mulac weyn; amuur; xayroxade.

waa la naqliyay ✓

Amuuniya tirid

waa la naqliyay ✓

/ (v) is-debirid (dabiridda amuuraha qofka).

waa la naqliyay ✓

/salisatas/ solicitously; (adj) jecel daryeelka dadka (danaynaya amuuraha dadka kale).

waa la naqliyay ✓

1

(I) Geco, specie indeterminata;

2

(E) Warty Gecko, generic;

3

(S) Aboor, Amuur (S. g. Avòr, Amūr); HAIRAXADE (S. c. m.; Hairahade, ‘rakade) HOLGOL (Dinsor: Hol ́gol); XOROTA, XORATO (Afmedow: Korotà, Koratà, Horotà; A. G.: Korotto)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Scinco, in genere

2

(E) Skink, all species;

3

(S) ABOOR, Amuur (S. g.: Avòr, Amùr); Hairaxade, Xaraxade (S. c. m.: Hairahade, ‘rakade); ISHOXORDE (Dinsor: Išoĥorde)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Scinco sotterraneo;

2

(E) Burrowing Skink;

3

(S) Aboor, Amuur (S. g.: Avòr, Amùr); MARIEI (S. c. s.: Mariei - probabilmente usato anche per specie affini)

waa la naqliyay ✓

/baankwit/ (n) amuur (sab).

waa la naqliyay ✓

/baarbikyuu/ (n) 1. sheey hung-gury lyky dubaw oo binaangky lynky telygaly. 2. amuur hung-guryshe bangky lyky dubythaw amy lyky kariyaw.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not

2

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

2

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

3

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi', 'aa 1' iyo 'uu 1'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, vl. pron. he ... you [.]

waa la naqliyay ✓

(pronoun.) he.... you; Ex: Aduu ku rabay, inuu kula hadlo; he wanted to talk to you

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka labaad ee lala hadlaha ah oo ka kooban 'adi' iyo 'ayuu'; adiga ayuu.

waa la naqliyay ✓

1

de: he ... you [FOCUS]

2

lx: aduu

3

ps: pro-red + vpro

4

xe: He was looking for you.

5

xv: Aduu ku raadinayay.

6

key: aduu

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magcuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani', 'aa 1' iyo 'uu 1'.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'ayuu' oo la isku ladhay. Anuu ila hadlay macallinku.

waa la naqliyay ✓

vl. pron. he,

waa la naqliyay ✓

(pronoun) he (hii) ~ buu. Ex: sidaas ayuuyiri; he said that

waa la naqliyay ✓

qurub qofka saddexaad ee laga hadlaha ah oo lagu ladhay qurubka buu. Qalin ayuu Aadan ii keenay.

waa la naqliyay ✓

1

a: buu

2

de: he + [FOCUS] = ayaa + uu

3

lx: ayuu

4

ps: focus + vpro

5

key: ayuu

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cambuul¹.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) qodax ka baxda geedaha sida galoolka oo buurbuuran lana cuno. Dh: cambuul.

waa la naqliyay ✓

name-f trustworthy

waa la naqliyay ✓

1

(Ammuur-ta)

2

Talo; arrin; xaal.

waa la naqliyay ✓

1

ammuur¹: m.l Nooc xamaaratada ka mid ah oo muluca u eg kase weyn oo leh midab bunni ah. la-mid: amuur.

2

ammuur²: m.dh (-ro, m.l) 1. Arrin; mushkilo. 2. Allabari. la-mid: ummuur.

waa la naqliyay ✓

1

ammuur¹: m.l Nooc xamaaratada ka mid ah oo muluca u eg kase weyn oo leh midab bunni ah. la-mid: amuur.

2

ammuur²: m.dh (-ro, m.l) 1. Arrin; mushkilo. Tusaale: Waa yaabee, ammuur baa ku qabsatay. 2. Allabari. la-mid: ummuur.

waa la naqliyay ✓

f. n. matter, affair, difficult situation, problem

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [plural of amar] critical or problematic situation; problems (proba-lem)-, dilemmas (di-limas). Ex: ammuur baa dhacay; there is a critical situation

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) talo iyo arrin culus. Waar waa yaab! ammuur baa na qabsatay. Dh: xaal, talo, arrin.

2

ammuur -ta: (magac, dhedig, keli) xaalalka dadka qaar yeeshaan oo la xidhiidha qeybka qarsoon. Inta badan waa laga cuudiyaa oo xoolo ayaa loo qalaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: matter, affair, difficult situation, problem

2

lx: ammuur

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

syn: arrin

6

key: ammuur

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka hadalka aan oqoon; qofka an waxa uurkiisa ku jira cabbiri karin. Ammuume sidee loo afgartaa? Dh: afgaab, garooc. Li: aftahan, codkar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si aan weecweecad lahayn oo sigib tiran, wax u goo. Dh: gamuun.

2

gamuum-ka: (magac, lab, keli) goynta aan weecweecadka lahayn ee shey mar keliya si siman loo gooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamuun-ka)

2

Ul dhuuban oo toosan oo af gamuuxar leh ama afka biri kaga jirto oo qaansada laga rido; leeb.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Ul yar, dhuuban, afka hore ka gammooxan, gadaalna fantax iyo baalal ku leh oo qaansada laga gemo.

waa la naqliyay ✓

m. n. short blunt arrow (for play ~ practice)

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m arrow; fast

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) arrow (aarow); dart (dhaari) ~ leeb

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si aan weecweecad lahayn oo sigib tiran, wax u goo. Dh: gamuum.

2

gamuun -ka: (magac, lab, keli) leebka qaansada laga rido oo toosan. Gamuunkaan cirka u riday. halkuu dhigan gafuurkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: leeb

2

de: short blunt arrow (for play ~ practice)

3

lx: gamuun

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gamuun

waa la naqliyay ✓

1

(Gamuur-ka)

2

Gamuux.

waa la naqliyay ✓

1

gamuur¹: m.l.kh la-mid: gamuux¹.

2

gamuur²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: gamuux².

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] bluntness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) goyn aan waxba la reebin.

waa la naqliyay ✓

1

de: bluntness

2

lx: gamuur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-abs

5

see: gamuux

6

key: gamuur

waa la naqliyay ✓

1

(Gamuux-a)

2

Gamuur.

waa la naqliyay ✓

1

gamuux¹: m.l.kh G. ah: wax aan caarad fiiqan oo wax mudi karta lahayn. la-mid: gamuur¹, gumuux¹, guxuun¹.

2

gamuux²: f.g1 (-xay, -xday) Wax aan af wax mudi kara lahayn ka dhigid. la-mid: gamuur², gumuux², guxuun².

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] bluntness

2

gamuux v. make something blunt

waa la naqliyay ✓

m.l.u la-mid: hamuu.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) digir inta la dubay la falfalliidhay oo la karshay.

waa la naqliyay ✓

1

(Hamuun-ta)

2

Gaajada aroortii lala soo tooso oo quraacda ka horraysa.

waa la naqliyay ✓

1

hamuun¹: m.dh Rabitaan saa'id ah oo cunto loo qabo aroortii.

2

hamuun²: f.g1 (-uumay, uuntay; -uumi). 1. Wax aad u rabid. 2. Cunto aad u rabid.

waa la naqliyay ✓

f. n. hunger as a result of fasting ~ going without breakfast

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) hunger from missed breakfast

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajada aroornimada lala soo tooso. Dh: kamiin.

2

hamuun-ta: (magac, dhedig, kali) xaraarada buuriga, sigaarka iyo wixii la mid ah. Dh: baahi, xiiso.

waa la naqliyay ✓

1

cf: safrad

2

de: hunger as a result of fasting ~ going without breakfast

3

lx: hamuun

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: hamuun

waa la naqliyay ✓

1

(Kamuun-ta)

2

Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay; wuxuu lee yahay miro dhuudhuuban oo leh iniino udgoon oo cunnadana lagu darsado dawona laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cumin

waa la naqliyay ✓

1

(Kamon) N Foeniculum vulgare Mill. Umbelliferae.

2

N Pimpinella anisum L. Umbelliferae.

3

N Trachyspermum aethusifoilum Chiov. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig. keli) geed laamo yaryar oo badan leh oo ubaxiisu guduud iyo caddaan yahay, midho dhuudhuban oo cunnada lagu darsado na leh. Dh: khamuun.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: cumin Alt sp: kammuun

3

lx: kamuun

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: kamuun

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Nooc. 2. Midab. la-mid: namuunad, namuuno.

waa la naqliyay ✓

m. n. color; sort, kind, type

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) kind (kaayndh); sort (soort); sample (saam-pal); type (taayp) ~ nooc, jaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) calaamad ama sambal uu wax gaar u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

a: namuuno (/da) [n6-f]

2

de: color; sort, kind, type

3

lx: namuun

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: midab; jaan

7

key: namuun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) awood iyo itaal badan. Qamuur aanad lahayn ha sheegan. Dh: xoog, baaxad.

2

qamuur -ka: (magac, lab, keli) isbeddel aan fiicnayn oo cuntada ku dhaca. Dh: khaayis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qoom ka mid ah qoomamkii hore ce la rogay; qoomkii Nebi Saalax loo soo diray ee lagu rogay boqnogoyntii hashi Idinbacasa. Reer Samuud waxa la rogay ka dib markay dileen hashii Idinbacasa.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Gudaha Iran, waa dabayl kulul, oo qallalan, oo ah nooca Fohn, taas oo ka soo dhacda buuraha kurdistaan. Qalab bir ah oo af fiiqan iyo af ballaaran leh oo dhexda daab qori ah ku leh oo dhulka lagu qodo.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Gudaha Iran, waa dabayl kulul, oo qallalan, oo ah nooca Fohn, taas oo ka soo dhacda buuraha kurdistaan. Qalab bir ah oo af fiiqan iyo af ballaaran leh oo dhexda daab qori ah ku leh oo dhulka lagu qodo.

waa la naqliyay ✓

Samoon

waa la naqliyay ✓

(fal) yohoon oo socod aan soo jeesi lahayn ku jir. Halkeed saaka u tamuumsan tahay. Dh: yahoon.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Meel abbaarid.

waa la naqliyay ✓