Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) 'geel' gooji. Geela kuma jirto hal amaaraysaa.

2

amaar: (fal) caajis oo is libaadhi. Sidaan diyaaraddii u sugaayay baan amaaray. Dh: caajis.

waa la naqliyay ✓

m. n. Amhara (male)

waa la naqliyay ✓

1

de: Amhara (male)

2

lx: Amxaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: Amxaar

waa la naqliyay ✓

1

(Gamaar-ka)

2

(dab, kd.) sii baabba'; bas.

waa la naqliyay ✓

1

gamaar¹: m.l 1. Ur ka soo baxa harag, iyo wixi lamida oo aad u gubtay. 2. Gubashada wax ay aad u gubtaan. 3. la-mid: gamaarid.

2

gamaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Dambas noqosho (dab). 2. Si ba'an u gubasho.

waa la naqliyay ✓

v. die down, go out (of a fire)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) be damaged or injured by fire; burn (been)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dab sii bakhtiyid; dab sii baaba'aya. Dh: damis, basid. Li: hurid.

2

gamaar-ka: (magac, lab, keli) lulood uu nooluhu gam'id iyo hurdo qarka u gaadho. Gelin dhexe sidii cawsha bay yara gamaartaaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: die down, go out (of a fire)

2

lx: gamaar

3

nt: gamaar (ka) [vn2-m]

4

pd: (gamaaray)

5

ps: v1=intr

6

key: gamaar

waa la naqliyay ✓

ciyaar sharci ahaan xaaraan ah oo lacag lagu kala helo. Qamaar ha ciyaarin. Dh: khamaar.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Ciid dhexdeeda wax ka raadin.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: armaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Amar-ka)

2

1. Arrin; xaal; talo.

3

2. Farriin.

waa la naqliyay ✓

1

amar¹: m.l (-rro/awaamiir, m.dh) 1. Erey ama weer cid lagu farayo inay hawl fuliso. 2. Dhibaato weyn. 3. Kibir iyo qab weyni wadajira. 4. A. Alle: maqaadir Alle.

2

amar²: f.g1 (-mray, -martay; -mri) Qof hawl inuu fuliyo farid.

waa la naqliyay ✓

1

amar¹: m.l (-rro/awaamiir, m.dh) 1. Erey ama weer cid lagu farayo inay hawl fuliso. Tusaale: Orod, guriga aad! 2. Dhibaato weyn. Tusaale: Ninkaas amaraa ku dhacay. 3. Kibir iyo qab weyni wadajira. 4. A. Alle: maqaadir Alle. m.dh, awaamir.

2

amar²: f.g1 (-mray, -martay; -mri) Qof hawl inuu fuliyo farid. m.f.dh, amrid.

waa la naqliyay ✓

Instruction

waa la naqliyay ✓

1

m. n. order, command, instruction; matter, affair; imperative

2

amar v. command, order

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) command (ke maandi); order (oordher); instruct (inis-tar akt); issue an instruction that must be obeyed ~ far. —Syn:, bid, enjoin, direct, charge.

2

amar-ka (n) command (ke-maan-di); injunction (in jangk shin); order (oodhar), decree (dik rii)

3

amar-ka: (n) [Pl. ammuuro] a critical or problematic situation; problem (proba-leem); dilemma (dilima). Ex: amar baa dhacay; there is a critical situation

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax far; in wax la fuliyo si adag u codso. Amar sii ciidanka oo budcadda dhakhso ha loo soo qabto. Li: codsi.

2

amar -ka: (magac, lab, keli) farriin xoog badan; farriin adag oo la bixiyo.

3

amar-ka: (magac, lab, keli) arrin iyo xaal. Amarkan ma aha kii aan ku heshiinnay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maar-ka) (dhul, xoolo, kd.) Inta isku jaad ah ama isu eg; meesi.

2

2. (Maar-ta) Macdan cawl ah oo aad u jilicsan oo waxyaalo badan laga sameeyo (lacag, alaab, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakabyo isdul saarsaaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

2

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakaybo isdul saar-saaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

2

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): look alike, something of the same type ~ breed; matching

2

maar [feminine] n. rust, oxidation of metal; copper

waa la naqliyay ✓

Aristida adoensis 10, A. kelleri 30, Panicum pinifolium 10

waa la naqliyay ✓

1

(Mar) C Aristida kelleri Hack. Gramineae.

2

N Aristida caerulescens Desf. Gramineae.

3

May, S? Grewia tenex (Forsk.) Fiori Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. rust (raast); corrosion (korrowshari) ~ daxal. 2. copper (kop-par); symbol Cu

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciqaab ka badbaadi; cid gef lagu helay ka dhaaf oo ka saamax xukunkii ku dhici lahaa. Hadduu dembiga qirtay xadhigga ka maar. Dh: saamax, cafi.

2

maar -ka: (magac, lab, keli) khaatiyaan iyo dhibsasho xooq ah. Ninkaa maar baan ka taaganahay.

3

maar -ka: (magac, lab, keli) xoolaha inta isku jaadka ah ama isu eeg. Adhi isku wada maar ah ayuu haystaa. Dh: meesi, maarkad, muunad.

4

maar -ka: (magac, lab, keli) lakabyada ciidda midka mid ah. Markaad ciidda sare dhaafto maar cusub oo ciid ah ayaad u tagaysaa. Dh: lakab.

5

maar -ka: (magac, lab, keli) dooradaha ciyaarta turubka middood. Maar keliya ayaad badisay: Dh: wareeg, door.

6

maar -ta: (magac, dhedig, keli) macdan dhulka hoostiisa laga qodo oo gudbinta qulqulka danabka aad ugu fiican lehna midab dahabi casaan xiga ah oo laga sameeyo waxyaabo badan oo la adeegsado. Dh: naxaas.

7

maar -ta: (magac, dhedig, keli) moofle niib ah oo ceelka guntiisa ah.

8

maar -ta: (magac, dhedig, keli) liin cas oo ilkuhut yeeshaan. Nin ilka maar ku leh ayaa baaburka wada.

waa la naqliyay ✓

Bir diirimaad nugul oo quwadda korontada sahal u gudbisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaar-ta)

2

Roob la'aan; doog la'aan; jiilaal dheeraaday.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

waa la naqliyay ✓

f. n. drought, famine

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) drought (da-raawt); famine (faa min); wide-reaching food shortage -abaari keentay: (adj) drought victim; drought refugee

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli reeruhu abaarsadeen oo roob la waayay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka safaannaha marka roobku baaqdo ee sidaa awgeed xooluhu daaq waayaan, dhulku na oomane noqdo. Col iyo abaar ba cagahaagaa lagaga baxaa. Li: barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: oommane

2

de: drought, famine

3

lx: abaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: abaar

waa la naqliyay ✓

مَجَاعَة وَجَفَافِ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed carriseed xoolaha iyo ugaadhu ba daaqaan oo udgoon. Waxa uu u kala baxaa, adaarriyaad iyo adaarbiciid. Adaar badan baa ballayga ka dul baxay. Dh: adaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: thornless medicinal plant with fruit resembling coffee beans

2

lx: adaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: adaar

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, gtay) la-mid: ammaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaah-da)

2

Xoolo qof qof ka doono, oo haysto, oo goor lagu ballamay kaddib, kii horoo lahaa uu u cesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.l) Xoolo qof laga qaato oo mar lagu heshiiyay loo soo celiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.l) Xoolo qof laga qaato oo mar lagu heshiiyay loo soo celiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. loan, credit, borrowed money

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) loan (loown); credit (kari-dit), debt (dheet), liability (laaya-biliti); something owing; mortgage (moor-geeyj) ~ deyn

2

—amaah -day / amaahatay: (v) borrow (baarow); get credit or loan

waa la naqliyay ✓

1

Prestiti

2

Loan

waa la naqliyay ✓

1

Prestito

2

Loan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) iib aan lacagtiisa markaa la bixinayn oo dib laga dhiibi doono. Amaah ma korodho. Dh: qaan, deyn.

2

amaah -da: (magac, dhedig, keli) xoolo qof uu qof kale ka qaato, oo haysto illaa laga gaadhayo xilli lagu ballamay oo uu soo cesho. Dh: qardo, deyn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caariyo (borrowed object); ereg (s.t. entrusted)

2

de: loan, credit, borrowed money

3

lx: amaah

4

pd: (-da Pl: amaahyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: amaah

waa la naqliyay ✓

name-f hopes, aspirations

waa la naqliyay ✓

1

name-unisex trust; praised, admired. cf: Ammaanle

2

Carabi: name-m trust, safe, peace, security

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad kuruska ku dhex jira oo jilicsan aadna loo jecel yahay. Amaan kurusa awrtii la qalay alamsan maayaane.

waa la naqliyay ✓

Amber

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka ama qoraalka qaybta hordhaca u ah. Araar kooban ka dib, wuxuu u daadegay akhrintii gabayga. Dh: gogoldhig. hordhac. Li: gabagabo, gunaanad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel loo raadraaco qof ama wax kale. Ataar ma leh qofkii aabbihii gabaye. Dh: raadraac, taariikh, sooyaal.

waa la naqliyay ✓

Calaamad, amaarad

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) neef aad u naaxay ahaan; neef an curan ahaan. Waxa uu Cali soo gatay qaalin abeer ah.

2

abeer-ka: (magac, lab, keli) neef ishin ama adhiba noqon kara oo dhedig oo da'duu ku curan lahaa dib uga dhacay; qaalin aan weli dhalin. Abeerrada tifrimay goojadii, lama amaaraane. Dh: ameer.

3

abeer-ka: (magac, lab, keli) neef qaan ah oo xoog badan aad na u cayilan. Geeluba ugaasooy markuu ayda miranaayo, abeerkiisa naaxiyo markuu aaranku iswaayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg amaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo xanuun hayo xoq oo sancee. Dh: asmee.

2

asmay: (fal) asmo ku akhri. Dh: habaar, asmee, inkaar.

3

asmay: (fal) calaamad iyo amaarad u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) sancaynta carruurta xoqa leh.

2

asmayn-ta: (magac, dhedig, keli) habaar magacda Ilaahay la qabsado oo halaagga cadawga lagu dalbo. Dh: habaarid.

3

asmayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama wax kale calaamadayn; amaaradayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo la sanceeyay ahaan.

2

asmaysnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid la habaaray ahaan.

3

asmaysnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax calaamadaysan ahaan. Dh: amaaradaysnaan, astaysnaan. asmaysnaansho -ha: (magac, lab, keli) eeg asmaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo carruurta xoga leh looga daweeyo oo dhib badan. Asmadu waa farsamo xanuunka daran oo laga wanaagsan yahay.

2

asmo-da: (magac, dhedig, keli) duco gaar ah oo lagu habaartamo.

3

asmo-da: (magac, dhedig, keli) calaalad iyo amaaro muuqata.

4

asmo-da: (magac, dhedig, keli) xanuun ku dhaca neef mareennada oo lala qufaco. Dh: aasmo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) calaamad iyo amaarad lahaansho.

waa la naqliyay ✓

(fal) astaan u yeel; asto ama sumad u yeel. Dh: amaaradee, calaamadee

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) amaarad iyo astaan lahaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) calaamad u yeel. Dh: amaaradee, biikee, sumadee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naafo ka dhig; waxyeello weyn gaadhsii. Dh: dhibaatee, waxyeelee, dhaawac.

2

heer -ka: (magac, lab, keli) biyo ama dareere kale oo weel ku jira marka wax gaaran raadka ama amaarad ay ku sameeyo ama ku reebto.

3

heer -ka: (magac, lab, keli) meesha wax taagan yihiin, joogaan.

4

heer -ka: (magac, lab, keli) jago, derejo ama meesha wax joogaan. Kooxda heerka koobaad ayaa kuubkii qaadday. Dh: derejo, meel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caajisid; amaarid. Daalka ayaa qamcidda kuugu wacan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si naxariis darro ah u cabbudhin; xoog ku muquunin. Dawladaha askartu xukunto ayaa gamcinta caan ku ah.

2

qamcin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale caajisin; amaarin.

waa la naqliyay ✓

(fal) calaamad bar ah u yeel. Dh: amaaradee.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Arday waxbarashada dugsiga hoose ku jirta.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Arday waxbarashada dugsiga hoose ku jirta.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wax lagu garto. Dh: sumad.

2

amaarad -da: (magac, dhedig, keli) wax lala yaabo oo aan hore loo arag ama aan la sugayn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

2

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ambaabir.

waa la naqliyay ✓

1

cambaar¹: m.l 1. Roob da'a xilli jiilaal. 2. Xiddig magaciis.

2

cambaar²: m.dh (daawo) Cudur maqaarka ku dhaca oo goobo-goobo waaweyn oo cuncun leh u yeela; halaamacood maqaarka intiisa sare oo leh cuncun, finan iyo qolof.

waa la naqliyay ✓

1

cambaar¹: m.l 1. Roob da'a xilli jiilaal. 2. Xiddig magaciis.

2

cambaar²: m.dh (daaw.) Cudur maqaarka ku dhaca oo goobo-goobo waaweyn oo cuncun leh u yeela; halaamacood maqaarka intiisa sare oo leh cuncun, finan iyo qolof.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. eczema (itchy rash ~ skin disease)

2

cambaar m. n. rain storm

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) eczema (ek-sema); scabies (iskey-biiz) a skin disease characterized chiefly by inflammation and itching ~ cadho

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) haar cuncun iyo furuuruc leh oo oogada jidhka dadka ka soo baxda.

waa la naqliyay ✓

1

(Cammaar-ka)

2

Xarig bunji ah oo adag.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: xarig ama jawaan dun adag ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

m. n. very strong rope made from hemp

waa la naqliyay ✓

name-m one who is a builder, long lived, or preserver of life

waa la naqliyay ✓

1

cf: xarig

2

de: very strong rope made from hemp

3

lx: cammaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: cammaar

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dambas ka dhigid. 2. Wax si ba'an u gubid.

waa la naqliyay ✓

v. extinguish, put out (a fire)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) destroy with fire or damage with fire

waa la naqliyay ✓

(fal) dab, sii dami ama sii baabbi'i.

waa la naqliyay ✓

1

de: extinguish, put out (a fire)

2

lx: gamaari

3

pd: (gamaariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: gamaari

waa la naqliyay ✓

1

khamaar¹: m.l Cayaaro lacag lagu kala helo. la-mid: khammaar¹.

2

khamaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Khamaar ciyaarid. 2. Ku k.: wax biimo gelin. la-mid: khammaar².

waa la naqliyay ✓

1

khamaar¹: m.l Cayaaro lacag lagu kala helo. la-mid: khammaar.

2

khamaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Khamaar ciyaarid. 2. Ku k.: wax biimo gelin. m.f.dh, khamaarid. la-mid: khammaar.

waa la naqliyay ✓

v. gamble

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) gamble (gaambal); wager (weeyjar); stakes (isteeykis); bet ~ khammaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cayaar wax lagu kala helo oo guushu ku xidhantahay farsamo ama nasiib. Dh: qamaar, turub, bakhtiyaanasiib.

waa la naqliyay ✓

1

a: khammaar

2

de: gamble

3

lx: khamaar

4

pd: (khamaaray)

5

ps: v1=

6

key: khamaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haad yar o xamaamka in yar ka weyn oo madow ooreeraha ka dheeraan. Dh: qaagle, tuke.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta qammaarka ciyaar. Qayrkaa la qammaar.

2

qammaar -ka: (magac, lab, keli) ciyaar sharcigu xaaraameeyay oo wax aan la hubin lagu tartamo lacag na lagu kala helo. Qammaar shaqo ha ka dhigan. Dh: khamaar, qamaar.

waa la naqliyay ✓

name: Samatar

waa la naqliyay ✓

name-m doer of good, humanitarian, philanthropist

waa la naqliyay ✓