amaagid

(Amakaagid-da)

Yaabid; irkigid; (ama amankaagid).

m.f.dh eeg amakaag². la-mid: amakaag¹ (2), amankaag¹, amankaagid.

-da: (magac, dhedig, keli) irkigid iyo yaabid; amankaagid iyo ashqaraarid.

m.f.dh eeg magmaag.

-da: (magac, dhedig, keli) gudbin xoog cid ugu tuurid. Magmaagid ka daa oo ku darbo. Dh: gudbid, kaynaanin.

m.f.dh eeg xammaag.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid; islaweyni ku dhaqan. Dh: kibrid

m.f.dh eeg halaagan¹. la-mid: halligmid.

v., [compound] return a favor

a: abaalgud

de: return a favor

lx: amaalgud

pd: (amaalguday)

ps: v1=cmp

key: amaalgud

(Ammaanid-da)

Hadal ammaan ah ku dhihid; faanin.

m.f.dh eeg ammaan³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax fiican ka sheegid, wanaaggiisa ka warramid. Dh: faanin.

(Cagaagid-da)

Meel cagaag leh oo cago caddaan lagu maray, xanuunkeed dareemid.

m.f.dh eeg cagaag². la-mid: cagaag¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) kabo cagaha la geliyo waayid.

cagaagid -da: (magac, dhedig, keli) meel dhagax, quruurux iyo wixii la mid ah leh, cagacaddaan ku kor marid.

(Dagaagid-da)

Gaajo iyo diihaal darti la qaxid; dalaabid.

m.f.dh eeg dagaag². la-mid: dagaag¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) baahid oo dhulka ku dul ballaadhasho; sida ay u baxaan geedaha aan jirridda lahayn sida xabxabka. Dh: dagaagis.

(Gamaarid-da)

(dab, kd.) sii baabbi'id; sii basid; sii dhammaansho.

m.f.dh eeg gamaar². la-mid: gamaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) dab iwm, sii damid; sii dhammaansho.

(Hagaagid-da)

1. Qallooc la'aan u socosho; si toosan u dhaqaaqid.

2. Sidii la rabey noqosho; wanaagsanaansho.

m.f.dh eeg hagaag². la-mid: hagaag¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qallooc la'aan u socosho; si toosan ah u dhaqaaqid.

hagaagid -da: (magac, dhedig, keli) wax markii hore qaldanaa wanaagsanaan oo fiicnaan; sidii la rabey noqosho. Dh: wanaagsanaasho, hagaagis, hagaagsami fiicnaan.

(Halaagid-da)

Baabbi'in; layn.

m.f.dh eeg halaag². la-mid: halaag¹ (2), halaajin, halaajis, hallig¹, hallig

-da: (magac, dhedig, keli) baabi'in oo dabargoyn. Dh: halaagis, dabargoyn. Li: badbaadis.

m.f.dh eeg hamaan². la-mid: hamaansad, hamaansasho, hamaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) hamaansi iyo caajis daraaddii afka la kala qaadid.

(Magaagid-da)

Magaag ku dhicid.

m.f.dh eeg magaag². la-mid: magaag¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) wax magaagay oo cunid hilib u baahan ahaan; hilib cuniddii u baahasho; hilib u hamuumid. Dh: saruuradoobid.

(Qamaamid-da)

Sida wax oomman, meel wax yaalliin, ugu yaacid, ugu firxasho.

m.f.dh eeg qamaan².

-da: (magac, dhedig, keli) baahi awgeed meel ugu wada yaacid. Lo'da adaa qamaamidda ugu wacan. Dh: qamaamis.

-da: (magac, dhedig, keli) daqiiq xashid. Dh: rufaagid, rufaagid.

(Wadaagid-da)

Wada lahaan; qaybsasho; is wada gaarsiin.

m.f.dh eeg wadaag².

-da: (magac, dhedig, keli) si siman oo aan la kala bursan wax u wada cunid. Wadaagidda cuntadu waa dhaqan ay Soomaalidu leedahay. Dh: wadaagis

m.dh la-mid: xammaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus dusha ku qaadid. Dh: xammaalid.

m.f.dh eeg xamaar.

f.g1 (-gay, gtay) la-mid: ammaag.

(Magid-da)

1. Mag bixin, gudid.

2. Qaan ama wax kale oo laysku lee yahay bixin, gudid.

m.f.dh eeg mag².

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax loo geytay mag siin. Magid lagu heshiis yahay dhib ma leh. Dh: kafalid, magis. Li: bi'in, dafirid.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof amaah siin.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof amaah siin. m.f.dh, amaahin.

v. lend, loan (out), give credit

-yey / say: (v) lend (lendh); loan (loown); give or grant one a loan; give credit, ~ deymi. Ex: fadlan ma i amaahin kartaa $50? Please, could you lend me $50?

(fal) cid kale, deyn uu dib ka baxsho sii Adeerkaa wuu baahan yahaye, amaahi wax uu bisha ku gaadho. Dh: deymi, qardi.

de: lend, loan (out), give credit

lx: amaahi

pd: (amaahiyey)

ps: v2a=

syn: maali

key: amaahi

-ga: (magacwadareed) xoolo tebis ah oo an sannado dhalin. Haddaan dirir xalan, oon nin xidid ahi, amaamiga xagan. Dh: dabaax, dammaan.

(Caagid-da)

(wax) iska goyn, ka go'id; ka fogaan; geyid la'aan; naftiisa u diidid.

m.f.dh eeg caag³.

-da: (magac, dhedig, keli) «kala kala tegid ay gaabsasho ku jirto. Colaad raagtey meel lagu cartamay beelo kala caagey.

-da: xoolo, tigaadda, dhirta iyo geedo cunid. Dh: daaqis.

(Faagid-da)

Dhulka ciid ka qufid; qodid.

m.f.dh eeg faag.

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka ciid ka qodid; dhulka ciid ka qufis.

faagid-da: (magac, dhedig, keli) qoditaanka beerta ka hor, carro rogis. Dhul faagis baa lagu suubiyaa intaan abuur lagu ridin. Dh: rogaal.

(Haagid-da)

Dhab u cunid; ka dhergid; ka xiisadhicid.

m.f.dh eeg haag.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cunto si fiican u cunid oo ka dhergid; si dhab ah u cunitaan. Caalooli sahay ma leh oo ka haagiddu waxba kuu tari mayso. Dh: dhergid, qaraarid, haagis.

-da: (magac, dhedig, keli) meel oommane ah. Waxan soo marnay dhul maagad ah. Dh: comane.

maagad -ka: (magac, lab, keli) joogsashada geelu uu biyaha ka joogsado ee inuu ka tallaabo uu diido. Cabsi uu biyaha ka cabsanayo ayaa geela maagadka ugu wacan. Dh: waabad, joogsad.

maagad -ka: (magac, lab, keli) kanaal yar oo loo jeexo in ay biyo soo maraan. Dh: gacan, maangad, maaggad, saaqiyad.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid fal ay samayn lahayd ka joojin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maagid.

(Maalid-da)

Neef xoolo ah oo irmaan caano ka lisasho.

m.f.dh eeg maal³. la-mid: maal¹ (3), maalis², maalniin.

-da: (magac, dhedig, keli) naas irmaan caano ka lisasho. Dh: lisasho, maalis.

-da: (magac, dhedig, keli) ka dhaafid; ka saamixid; ka maaris. Qirashada dembiga ayaa maaridda keentay.

(Maaxid-da)

Tallaabid; gudbid; xulid; mushaaxid.

m.f.dh (-day, -dday) eeg maax².

Navigation

Navigation

-da: (magac, dhedig, keli) dhex mushaaxid. Maaxidda iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: maaxis.

maaxid-da: (magac, dhedig, keli) maax soo saarid. soo biiridda biyo il ka soo baxaya oo soo maaxaya. Maaxidda ceelka ayaan sugayaa.

m.f.dh eeg malag². la-mid: melgid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhimasho sabab u noqosho. Malgidda dadka miyaa laguugu daw galay. Dh: dilid.

(Raagid-da)

1. Degdeg iyo fudayd u dhammaan waayid, u idlaan waayid; fil weyn yeelasho.

2. Kolkii la fila hayey dib uga dhicid, ku iman waayid; daahid.

m.f.dh eeg raag². la-mid: raagis.

f. n. delay, postponement, lateness

Ritardo

Lateness; delay

-da: (magac, dhedig, keli) muddo dheer maqnaansho; dib u dhicid oo xilligil caadiga ahaa xilli ka badan qaadasho. Ardaygani waa mid cas ah oo raagid badan. Li: degdegid.

raagid-da: (magac, dhedig, keli) in badan jirid; in badan noolaansho. Raas adduun raagid ma leh.

raagid-da: (magac, dhedig, keli) muddo badan meel ku negaansho. Sharaabka iyo cuntada raagidda ka ilaali.

de: delay, postponement, lateness Also: raagis (ta)

lx: raagid

pd: (-da)

ps: n-f

key: raagid

(Taagid-da)

Wax taagan ka dhigid.

m.f.dh eeg taag².

-da: (magac, dhedig, keli) dhisidda aqal iyo wax la mid ah. Taagidda gidaarka ku dhaqso.

taagid-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadiddal iyo muujin lagu tusayo sare u qaadid.

taagid -da: (magac, dhedig, keli) wax taagan ka dhigid oo qaabkuu u yaallay laga bedelay ama kor u joojin. Dh: qotomin.

m.f.dh eeg waag².

-da: (magac, dhedig, keli) maagid; waabasho. Waagidda dhaaf oo hawsha gal.

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.