Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Alwaax-a, Alwaax-da)

2

Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.u Qoryo xalleefsan oo si gaar ah loo qoro oo laga sameeyo qalabka guryaha sida, sariiraha, kuraasta, albaabyada, miisaska iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.u Qoryo xalleefsan oo si gaar ah loo qoro oo laga sameeyo qalabka guryaha sida, sariiraha, kuraasta, albaabyada, miisaska iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n. wood, timber, board

waa la naqliyay ✓

-da: (n) wood (wuudh); lumber (lumbar), board (boodh) ~ qori

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax isku taalla kala dhambal; kala jeex sida looxa. Gudun afweyn buu haystoo, mar qudha uun buu qorigii kala alwaaxay.

2

alwaax-a: (magac, lab, keli) qori wax lagu dhisto oo si xalleefsan loo farsameeyey. Dh: loox.

3

alwaax-da: (magacwadareed) laamaha ama jiridda geedka oo loo isticmaalo dhismo ahaan. Markabku alwaax ayuu wadaa. Dh: qoryo, looxyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: wood, timber, board

2

lx: alwaax

3

pd: (-a ~ -da)

4

ps: n2a-m

5

key: alwaax

waa la naqliyay ✓

1

(Arwaax-a)

2

1. Farax; riyaaq.

3

2. Ruux.

waa la naqliyay ✓

1

arwaax¹: m.l Farax.

2

arwaax²: m.dh.w Ruux.

3

arwaax³: f.mg1 (-xay, -xday) Farax dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

arwaax¹: m.l Farax.

2

arwaax²: m.dh.w Ruux.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. exhilaration, happiness, thrill

2

arwaax [inchoative] v. be happy, pleased ~ thrilled

waa la naqliyay ✓

name-f exhilaration, happiness, thrills

waa la naqliyay ✓

-da: (n) happiness; joyfulness (jooyfuulnis)-, exhilaration, delight, cause to feel happy

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh uurka ku taalla oo la jecel yahay; qaali.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) rayray oo farax.

2

arwaax -da: (magacwadareed) sirta aadamuhu kaga duwan yihiin uumiyaha kale oo Eebbe geliyay. arwaax-da: (magac, dhedig, keli) farxad iyo riyaaq. Arwaax darteed baan la wada boodnay kolkaan guusha maqalnay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharkayn-ka)

2

Geed aad u dheeraada oo caano leh; alwaax wanaagsan oo jilicsan buu lee yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Faarad-da)

2

Qalab bir af lihi ku jirto oo alwaaxda iyo qoryaha lagu xaquuqo oo lagu simo; raando.

waa la naqliyay ✓

1

(Geedaggabla-ha)

2

Cayayaan yar oo baalal leh, baalkoraadku qolof yahay sida kan geesoolaha; sida bulunbulyada si ka daran buu alwaaxda iyo qoryaha u cunaa, siiba kuwa qoyan.

waa la naqliyay ✓

1

(Loox-a)

2

Qoryaha dheerdheer oo xalxalleefsan oo wax lagu dhiso ama alaabo laga sameeyo, midkood; alwaax.

waa la naqliyay ✓

1

(Miis-ka)

2

1. Qalab guri ama xafiis oo ka samaysan alwaax ama bir ama wax kale oo fidsan oo lugo ku taagan; dushiisa wax baa lagu cunaa ama la saaraa ama lagu qoraa; shillal (ama miisad).

3

2. Maqaan; darajo; magac; qiime.

waa la naqliyay ✓

1

(Musmaar-ka)

2

Bir yar oo doc af fiiqan oo wax muda ku leh, docna madax yar, oo alwaaxda ama wax kale layskula dhejiyo; qodob; (ama musbaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Qori-ga)

2

1. Geedaha intooda dhexe oo adag oo qolofta iyo mayraxda ka hoosaysa.

3

2. Cad geedka kamid ah.

4

3. Alwaax; loox.

5

4. Mid xaabada kamid ah.

6

5. Qalab lagu dagaallamo oo xabbado ka dhacaan; buntukh.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqay-ga)

2

Geed qurux badan oo aad u dheeraada oo ganacsiga qiime weyn ku leh; waxaa laga helaa alwaax wanaagsan iyo miro dhanaan oo waxyaalo badan laga sameeyo (dawo, sharbeed, renji, ...) ~ timir hindi; xamar.

waa la naqliyay ✓

1

(Sanoobbir-ka)

2

Geed-abaareed waxtar iyo qurux isku darsaday; wuxuu lee yahay caleemo cuntub cuntub isugu xiran oo irbado la moodo iyo miro isku duuban oo korka kurtummo yaryar iyo toxob ku leh; aad buu u dheeraadaa alwaaxdiisana waxyaalo aan la tirin karin baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Takhtad-da)

2

Alwaax sida santuukha loo sameeyo oo alaabada jilicsan ama la dhoofinayo la geliyo oo dhawraarin looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xashiish-ka)

2

1. Qorka alwaaxda laga qoro ama laga xaquuqo; xash.

3

2. Geed la beero oo laga liso dhacaan daran oo ama la calashado ama la cabbo ama sida buuriga loo shito; waxaa laga helaa jeel iyo baraarug iyo fahmo, waase sun qofkii qaayiba disha ama miyirka ka qaadda ama wax khaafsan ka dhigta. Inkasta oo uu dawo ahaan, waxtar lee yahay, haddana wuxuu ka mid yahay, dhirta, sida qaadka, in lagu isticmaalo ama la ganacsado, ayan bannaanayn (ama xashiishad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Guri ka sameysan alwaax dushana jiingad kaga dedan tahay. la-mid: baraakad.

waa la naqliyay ✓

m.l Bir af dhuuban oo girgirro leh oo alwaaxda, birta iyo wixi lamida lagu dalooliyo. la-mid: duleeliye.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab yar oo gacan buuxis ah oo dhexda ku leh xalleefato loo isticmaalo turxaanbixinta iyo sulux ka dhigidda alwaaxda; raando.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) Alwaax faarad ama raando ku simid.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan duula, qolof adag, oo cuna qoryaha iyo alwaaxda.

waa la naqliyay ✓

1

liif¹: m.l 1. la-mid: lųuf. 2. Xashiish jilicsan oo ka hara alwaaxda la qoro. 3. Dhagax xalleefsan oo lagu luufo. 4. Qaynbaar. 5. Sooloji ahaan, dhisme timaha oo kale ah oo dheer, sida tifafka yar yar ee baalasha shimbiraha.

2

liif²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Liif ciyaarid. 2. Caatoobid. la-mid: luuf.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo. 5. la-mid: miisid.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qalab ka sameysan alwaax, bir, iyo wixi lamida fidsan oo lugo uu ku taagnaado leh oo siyaalo kala duwan guryaha iyo xafiisyada loogu isticmaalo. la-mid: miis¹ (1).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhanbalidda qori isku yaalla. Dh: jeexid, dhanbalid.

waa la naqliyay ✓

1

alaalax¹: m.l 1. Socod lala dhacdhacayo tabar darro awgeed; 2. A. ah: qof sakhraansan.

2

alaalax²: f.mg1 (-xay, -xday) Tabar darro awgeed la dhacdhacid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Socod lala dhacdhacayo tabar darro awgeed; 2. A. ah: qof sakhraansan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si dandannaani iyo dhacdhacitaan ah u soco.

2

alaalax: (tilmaame) meel madhan oo tuugo ama waxqaadid lagu dhammeeyay.

3

alaalax -a: (magac, lab, keli) socod dandannaanni iyo dhacdhacitaan ku jiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Meel wax lagu karsado; jiko.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aqalka, qaybta cuntada lagu karsado. Dh: kushiin, madbakh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid ka farxin.

waa la naqliyay ✓

v. make happy, cause someone to be content, cheer (up)

waa la naqliyay ✓

1

de: make happy, cause s.o. to be content, cheer (up)

2

lx: arwaaxi

3

pd: (arwaaxiyey)

4

ps: v2a=expr

5

key: arwaaxi

waa la naqliyay ✓

name-m God's country

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaax-a)

2

1. Qof weligi laab iyo weji furfuran; bashaash; bulshey; baaxeer.

3

2. Qof xarrago badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) Qof waji iyo laab furan.

waa la naqliyay ✓

Fellah

waa la naqliyay ✓

m. n. cheerful ~ good-natured person

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m cheerful, good-natured person

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) labka aadamaha ama xayawaanka.

2

fallaax-a: (magac, lab, keli) nin dabci wanaagsan oo furfuran.

3

fallaax-a: (magac, lab, keli) nin xoog badan oo muuqaal wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: cheerful ~ good-natured person

2

lx: fallaax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: fallaax

waa la naqliyay ✓

name-m prosperous; diver; swimmer

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil laga filayo in uu noqdo mid ladan oo hanti leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Jeex harag ah, megdeysan, dacallada farqo ku leh la garwaaxeedsado oo dhallinyaradu ku shirtagaan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: waldaami.

waa la naqliyay ✓

v. carry something heavy (of two ~ more people)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax culus qaad adoo laallaadinaya. Kiintaalka qaad oo illaa aqalkii walwaal.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dandaami

2

de: carry s.t. heavy (of two ~ more people)

3

initial: w

4

lx: walwaal

5

pd: (walwaalay)

6

ps: v1=tr

7

see: waldaami

8

key: walwaal

waa la naqliyay ✓

1

(Waax-da)

2

Afar meelood oo meel; rubi; (1/4).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.dh) 1. Wax afar meelood oo is le'eg loo qaybiyey meeshood; rubuc, rubi. Tusaale: “Hasha la qaley waax iga sii”. 2. Qaybaha waaweyn ee kala duwan ee hay'ad maamul u qaybsantahay middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.dh) 1. Wax afar meelood oo is le'eg loo qaybiyey meeshood; rubuc, rubi. Tusaale: Hasha la qaley waax iga sii. 2. Qaybaha waaweyn ee kala duwan ee hay'ad maamul u qaybsantahay middood.

waa la naqliyay ✓

1

num. quarter (1/4) share; quarter of an hour; quadrant {mathematics}

2

waax [feminine] n. region, district, province, quarter; department ~ branch of an office

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) part (paart), share (sheer), division (di-vishin), section (sek-shin); sector (sek-tar); department (di-paart '-ment) ~ qeyb, wakaalad. Ex: waaxda caafimaadka; the health department

2

waax -da: (n) one-fourth; quarter

waa la naqliyay ✓

1

Dipartimento

2

Department

waa la naqliyay ✓

1

Dipartimento

2

Department

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (kala ~) kala fidi; kala qabo; kala durki. Afka kala waax ilkaha ha lagu eegee.

2

waax: (fal) (kala ~) kala jar oo labo ama afar waaxood ka dhig. Kuriska innoo kala waax.

3

waax -da: (magac, dhedig, keli) afar meelood meeshood; rubuc; 1/4.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaab-ta)

2

Qalabka wax lagu qabsado; alaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Qalabka guriga looga adeegto. 2. Waxyaabaha qofka u gaarka ah sida sanduuqa, dhar, miis, sariir iyo wixi lamida. la-mid: alaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Qalabka guriga looga adeegto. 2. Waxyaabaha qofka u gaarka ah sida sanduuqa, dhar, miis, sariir iyo wixi lamida. la-mid: alaabo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] objects, articles, items, things, stuff, equipment, supplies, material; luggage, baggage

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) things (thingis); material (metiiryel); stuff (istaaf) ~ qalab, sheyaal

waa la naqliyay ✓

1

Materiale

2

Material

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xamaan isku jaad ah ama kala duwan. Alaab culus ayuu baabuurku sidaa. Dh: agab, agaabo, saabaan. Wa: alaabo.

waa la naqliyay ✓

1

de: objects, articles, items, things, stuff, equipment, supplies, material; luggage, baggage

2

lx: alaab

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-col, n2-f

5

key: alaab

waa la naqliyay ✓

m.l (-hyo, m.dh) Qof baryo badan oo aan xishoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

1

(Awaal-ka)

2

Saad; male.

waa la naqliyay ✓

1

awaal¹: m.l 1. Saad; male. 2. awaalid.

2

awaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) la-mid: aawil².

waa la naqliyay ✓

1

v. guess, think, expect, assume

2

awaal vl. n. expectation, guess, prediction

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) guess (ges); predict, assume, presume or think ~ mala-awaal, male

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax malay; wax saadaali. Bal awaal waxa soo socda. Dh: saadi.

2

awaal -ka: (magac, lab, keli) saadaal iyo malemalayn. Awaaluhu wuxuu sheegayaa in ay roobab di'i doonaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Awlax-a)

2

Jaad warmaha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Mindi aad u weyn o geela lagu qalo. 2. Jaad warmaha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. lance, spear ~ arrow which is bigger ~ longer than usual

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) xagga danbe ee waran dhego leh. Argaggaxa mid laga yaabo oo awlax waran haysta.

2

awlax-a: (magac, lab, keli) jaad jaadadka warmaha ka mid ah. Asxaabtii dariiqada kuwii awlaxa u qaatay. Wa: awlallo.

3

awlax-a: (magac, lab, keli) jaad leebka ka tirsan oo weyn oo qaansada laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fallaar, leeb, waran

2

de: lance, spear ~ arrow which is bigger ~ longer than usual

3

lx: awlax

4

pd: (-a)

5

ps: n2-m

6

key: awlax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax soo socda ka sii warran oo fiiri waayahiisa.

2

aawaal -sha: (magac, dhedig, keli) saadaasha iyo ifafaalaha mustaqbalka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) erey laga yaabo in uu ka soo jeedo Carabi 'abwaab' oo ka dhigan daafaha ama dhinacyada. Degmadeenna oo idil haddaan dayey abwaagteeda. Dh: baallaheega, daafaheega, nawaaxi.

waa la naqliyay ✓

1

(Abwaan-ka)

2

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

3

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (abwaanno, m.dh) 1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. Abwaan ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riwaayad) Qof riwaayadaha curiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (abwaanno, m.dh) 1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. Abwaan ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riwaayad) Qof riwaayadaha curiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. wise man, scholar; encyclopedia

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. scholar (iskoolar)-, especially in poetry (powatri); one who demonstrates great imaginative power of expression ~ aqoonyahan. Ex: Abwaan Xadraawi; Hadraawe the scholar. 2. dictionary or encyclopaedia ~ qaamuus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon dheeraad ah u leh laamo badan oo aqoonta bulshada ka mid ah, siiba dhaqanka iyo ilbaxnimada dadka; waxyaqaan laamaha aqoonta mid walba iska laallaadshay oo loogu noqdo khibrad iyoo xeeldheeri aawadeed. Dh: buuni.

2

abwaan -ka: (magac, lab, keli) buug koobsaday wax badan oo laamaha aqoonta ah; buug lagu ururshay aqoon kala duwan. Abwaan weyn baa laga soo saaray Xarunta Cilmibaadhista ee Jabuuti.

3

abwaan -ka: (magac, lab, keli) qof lab oo suugaanta tirinteeda ama curinteeda lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓