alool
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alool
(Alool-ka)
Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alool
m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alool
m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
alool
m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
ALOOL
(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
alool
-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
alool
de: mat of woven cane (also used as a curtain)
lx: alool
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: alool
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aglool
(Aglool-ka, Agloo-sha)
1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.
2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aglool
aglool¹: m.l/dh 1. Xoolaynta weel gocaya la xooleeyo. 2. Jaangooyada hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo. 3. la-mid: agloolid.
aglool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel gocaya ah xoolayn. 2. Guri dhisid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aglool
v. found, begin; waterproof (a fiber vessel)
aglool m. n. foundation, stonelaying; waterproofing of a fiber vessel
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aglool
(fal) weel cusub hogee oo xoolee. Innoo agloola gorofka. Dh: xoolay.
aglool: (fal) dhismo iyo wixii la mid ah qurxi oo naqshadee. Haddeed gurigu wuu dhammaadee, aglool.
aglool -ka: (magac, lab, keli) hab weelka cusub gocoyanimada looga ba'sho. Inta asal, dufan iyo waxyaabo kale la isku karsho ayaa lagu rogrogaa. Agloolka weelasha Canbaro ma taqaanno.
aglool -ka: (magac, lab, keli) naqshadayn iyo qurxin. Qof farsamayaqaan ah ayaa agloolka sartan sameeyay.
aglool -ka: (magac, lab, keli) qaabaynta iyo ambaqaadka hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo loo sii jaangooyo. Aglool wanaagsan baa xarunta loo sameeyay. Dh: billaw, jaangoyn, unug.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
àlcool
s.m. - aalkol.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
alcool
alcool, n.m. - Isbiirte; Alkool
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aloolo
-da: (magacwadareed) eeg alool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
balool
m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
balool
m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
balool
-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.
balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Calool
(Caloo-sha)
1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.
2. Uur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
calool
m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
calool
m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
calool
f. n. stomach
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
calool
-caloosha:(n) stomach (istoomak); abdomen (aab-doo-men); belly (beeli); tummy (tam-i)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
calool
-sha: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha dheefshiidka. Waa kolay yar oo ku yaalla bogga, hawsheeda na waxa ka mid ah, in cuntada soo dhexgasha ay dheecaamo kala jaad ah ku talliijiso oo ku jilciso oo ay dabeed xiidmaha u sii gudbiso.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
calool
بَطنُ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dalool
(Dalool-ka)
1. Meel furan oo aalaa wareegsan.
2. Saddex meelood oo meel; ⅓ ama 1/3.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalool
dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel¹.
dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.
dalool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Meel yar, furan, wareegsan, bannaan yeelasho (wax). la-mid: duleel².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dalool
dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel.
dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dalool
Aperture, Hollow, Slit
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dalool
m. n. hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun)
dalool : fraction
dalool [inchoative] v. be perforated, get a hole in
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DALOOL
(Dalol) S Talinum portulacifolium (Forsk) Asch & Schweinf. Portulacaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dalool
-ka: (n) hole (hool); gap (gaap); opening (owpenin) ~hog, duleel. Ex: jeebkaygu waa daloolaa; there is a hole in my pocket —daloolshan: (adj) drilled (diriiled); bored (booridh) daloolsan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalool
-ka: (magac, lab, keli) meel furan oo badanaa wareegsan.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
dalool
جوف
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Galool
1. (Galool-ka) Geed qodax leh oo sarmaanta u eg; wuxuu lee yahay laamo toostoosan oo qalab badan laga jaro (udbo, dhigo, hangoollo, ulo, ...) mayrax laga sameeyo kebdo, xargo; asal wax lagu aslo sida shaahana loo cabbo.
2. (Galoo-sha) Mindhicirka qaarki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
galool
galool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Geed weyn, qaydarka la bah ah, laf adag, mayrax adag iyo asal wanaagsan leh. 2. Duub wareegsan oo liifad, tubaako iyo wixi lamida ka sameysan. 3. Xidid hab gaar ah loo wareejiyay oo sagaarada lagu dabo.
galool²: m.dh 1. Qayb ka mid ah mindhicirta nafleyda. 2. Qayb ka mid ah debinka ugaarta loo dhigo.
galool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) Xarig iyo wixi lamida dhawr jeer isku wareejin si duub looga dhigo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
galool
galool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Geed weyn, qaydarka la bah ah, laf adag, mayrax adag iyo asal wanaagsan leh. 2. Duub wareegsan oo liifad, tubaako iyo wixi lamida ka sameysan. 3. Xidid hab gaar ah loo wareejiyay oo sagaarada lagu dabo.
galool²: m.dh 1. Qayb ka mid ah mindhicirta nafleyda. 2. Qayb ka mid ah debinka ugaarta loo dhigo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
galool
v. wrap (around), curve
galool m. n., [collective] acacia tree species
galool [feminine] n., [collective] bends ~ folds of the intestine
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GALOOL
(Galol) All.Som. Acacia bussei Sjoestedt. Mimosaceae.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Galool
nickname; name-m curve, wrap; acacia tree specie
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
galool
-ay / galooshay: (v) twist (tuwist); curl (kurel)
galool -ka (n) name of a tree
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
galool
-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo qodaxdiisu cambuul leedahay oo laga goosto ulaha, udbaha, iyo wixii la mid ah. Maydhaxdiisana, waxa laga sameeyaa asal iyo maydhax liilsan oo wax lagu samaysto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Salool
(Salool-ka)
Badar raran kulul ama oomaar lagu dubey; qaloon; daango.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
salool
salool¹: m.l 1. Hilib odkac ah oo subaggii laga miiray. 2. Badar, raran kulul ama dufan lagu dubay.
salool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) Hilib salool ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
salool
m.l 1. Hilib odkac ah oo subaggii laga miiray. 2. Badar, raran kulul ama dufan lagu dubay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
salool
m. n., (mass n.): parched corn, popcorn
salool v. parch (corn); make popcorn
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
salool
-ka: (n) popcorn (paap-koori) ~ daango
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
salool
(fal) badar siiba arabbikhi, raran iyo wixii la mid ah, ku kululee ama oomaar ku dub. Dh: qaloon.
salool -ka: (magac, lab, keli) badar raran kulul ama oomaar lagu dubay. Dh: qaloon, daango.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aloo
-da: (magac, dhedig, keli) erey caalami ah oo marka telefan la dirayo ama la qabanayo hadalka lagu horraysiiyo. Dh: haloo, halo, halow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Lool
(Lool-ka)
1. Dhigaha aqalka reer-miyiga jaad kamid ah.
2. Dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo; lisin.
3. (cayaar) laal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lool
lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.
lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.
lool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Awr si aan toos ahayn awr kale mici ugu dhufasho. 2. Laal ciyaarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
lool
lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.
lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Lool
Latitude
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Lool
Latitude
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lool
m. n. part of the framework of a nomadic hut; house
lool m. n. whetstone
lool m. n. children's ball game
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lool
(fal) ciyaarta loolka ciyaar.
lool: (fal) bir soofee oo lool mari.
lool -ka: (magac, lab, keli) ciyaar, laal.
lool -ka: (magac, lab, keli) dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo. Dh: lisin, soofe, moolis.
lool -ka: (magac, lab, keli) dhigo ka mid ah aqalka reer miyiga.
lool -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Agool
(Agool-ka)
1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.
2. Astayn, calaamayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
agool
m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
agool
m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
agool
m. n. dandruff; mark, stain
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
agool
-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
agool
-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.
agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
agool
de: dandruff; mark, stain
lx: agool
pd: (-ka)
ps: n0-m
key: agool
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
aloof
/aluuf/aloofly, aloofness; (adv) 1. ka yara fog ama ka durugsan. e.g. He stands aloof from other people. (adj) 2. qof xirxiran ama dabeecad qallafsan. e.g. She has an aloof personality.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aloog
f.g1 (-gay, -gtay) 1. Rabsho, dagaal iyo wixi lamida abuurid. 2. Wax kor u qadiid, taagid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aloog
-ga: (magac, lab, keli) arrin ama talo aloosid ama abaabulid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aloos
f.g1 (-say, -stay) Rabsho, dagaal iyo wixi lamida abuurid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aloos
f.g1 (-say, -stay) Rabsho, dagaal iyo wixi lamida abuurid. m.f.dh, aloosid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aloos
v. incite, instigate; organize, arrange
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aloos
(fal) u diyaargaraw hawl soo socota; xaalad ama arrin kici oo guubaabi. Ma aloosin maansooyinkaad igu ogaydeene. Dh: qabanqaabi, ololee, abaabul.
aloos-ta: (magacwadareed) halaha irmaan inta caanahooda loo daayo martida iyo ciddii geela u timaadda. Aloosta u soo lisa martida.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aloos
de: incite, instigate; organize, arrange
lx: aloos
pd: (aloosay)
ps: v1=
key: aloos
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aqool
(Aqoo-sha)
1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.
2. Gooraha wax la cuno middood.
3. Sooryo; qorshe.
4. Wadid, meelgeyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aqool
aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.
aqool²: m.dh 1. (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood. 2. la-mid: aqoolid.
aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aqool
aqool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Waqtiga hawlmaalmeedka la dhammeeyo ee guryaha loo noqdo. 2. Sida cuntada loo qaybiyo.
aqool²: m.dh (-lo, m.dh) Gooraha wax la cuno middood.
aqool³: f.g/mg1 (-oolay, -ooshay) 1.(f.g) Dad badan cunto u qaybin. 2.(f.g) Wax dad badan ka dhexeeya maamulid. 3. (f.mg) Iyadoo hawl maalmeed la soo dhammeeyay guri u soo noqosho. m.f.dh, aqoolid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aqool
f. n. mealtime; distribution (of food)
aqool v. distribute; serve (food)
aqool m. n. day
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aqool
-ay / aqooshay: (v) cater (kayter); provide food service for:
aqool: - [Pl. aqoolood] (n) day (dheey). Ex: Shan aqoolood wax ma cunin; I didn't eat forfive days
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aqool
(fal) qorshe iyo qabanqaabo dhammayso oo meel ka soco. Minawarka quusaa hadduu Maarsay ka aqoolo.
aqool: (fal) cunto ama wax la mid ah, kala qaybqaybi oo kala qoqob; kala qarqoor oo kala googgoo.
aqool -ka: (magac, lab, keli) qabanqaabo iyo qorshe dhammayntii. Dh: maamul, agaasin.
aqool -ka: (magac, lab, keli) wax dad badan ka dhexeeya kala qaybin oo qayb u badin.
aqool -ka: (magac, lab, keli) meel ka socod; meel ka dhaqaaqid.
aqool -ka: (magac, lab, keli) goorta shaqooyinka la dhameeyo ee guryaha loo hoydo.
aqool -sha: (magac, dhedig, keli) milayada wax la cuno middood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
asool
asool¹: m.l 1. la-mid: oslid. Baahida neef ida ah oo dheddig u qabo kudmo. 2. A. ah: neef dheddig oo ida ah oo kudmo u baahan.
asool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. la-mid: osol².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
asool
f.mg1 (-oolay, -ooshay) Neef dheddig oo ida ah kudmo u baahasho. m.f.dh asoolid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
asool
(fal) lax, sumal ku tallaaba u baaho. Laxdaasi way asoolaysaa.
asool-ka: (magac, lab, keli) sida laxdu dabada ay u Jusho si ay muujiso marka wanka ay doonayso inuu tallaabo. Laxdu way muujisay asoolkeeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
atool
m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
atool
m.l (-lo, m.dh) (juqraafi) Shacaabi taxan oo leh muuqaalka garanta ama muuqaalka kabta faraska oo ku wareegsan barkad (haro xeebeed).
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Atool
Atoll
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CALOOL-CAD
(Alool-ad) N Saccharum ravennae L. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afmeer
(fal) «soo ~» soo gabagabee; soo afjar. Soo afmeer hadalka, arrintu innala sii ballaadhane. Dh: afjar, gabagabee, dhammee.
afmeer: (fal) wax wareegsan soo koob adoo ku soo meeraya. Toban jeer, garoonka soo afmeer.
afmeer -ka: (magac, lab, keli) meeriska u dambeeya ee agabka la tolo sida aloolka, raradhawrta, kebedda iyo masafta. Afmeerkii oo keliya ayaa u hadhay masafta. Dh: meeris, idhan.
afmeer -ka: (magac, lab, keli) doox aad u weyn oo tigaad badan bixiya. Dh: qaali. Wa: afmeerro.
afmeer -ka: (magac, lab, keli) cidhifka ama gooddiga deegaanka reer yaallo; dhulka qoorta ah ee ka faana baxsan oollimaadka beesha. Idinkoo afmeer iyo ka yimi idhanka Gaaroodi. Dh: idhan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afood
-ka: (magac, lab, keli) alool yar oo aqallada dasada ah afaafka laga saaro oo albaab looga dhigo. Naag aan afood samaysan karayn awr kuuma faruurxidho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aqal-Soomaali
-ga: (magac, lab, keli) aqal dhaqan u leedahay Soomaalidu oo ka samaysan dhigo, udub, alool, caws, kebdo, haylaanno iyo hararro, la na raran karo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baldhoole
-ha: (magac, lab, keli) geed cawsaad ka baxa bannaanada iyo dooxada hareeraheeda. Wuxuu leeyahay alool dhaadheer oo agabka guryaha laga sameeyo. Caleentiisu marka ay soo baxayso way isku duuban tahay marka danbana caws ahaan bay u kala dillaacdaa. Hawd iyo bannaanoo, maadhiyo baldhooluhu, baarka isku sooheen.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caw
-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.
caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.
caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.
caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caws'alool
-ka: (magac, lab, keli) haylaan cawsmacaanta laga sameeyo oo meerisyada la kala dheedheereeyo oo aqallada lagu dadbo. Way caloollaay hooyaday, caws'alool ma samaysateen, cadceedda iskuma dhigteene, ani calooshayday ogayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabxigeen
-ka: (magac, lab, keli) inta dabka ugu xigta ee u dhaw. Aloolku waa haylaan dabxigeen ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daho
(fal) asturo oo wax qarsoon oo meel dahan ku jira ka dhig. Alaabtaada indhaha dadka ka daho. Dh: qarso.
daho-da: (magac, dhedig, keli) alool ama raar lagu kala xidho aqalka Soomaaliga. Dahaan ku kala xidhay aqalka. Dh: ilaxidh.
daho: (tilmaame) meel dugsi ahaan loo hoos galo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
duub
(fal) wax fidsan isku laablaab. Aloolka duub oo meel ku tiiri. Dh: giringiri. Li: fidi.
duub -ka: (magac, lab, keli) cimaamad iyo wixii la mid ah oo raggu madaxa ku duubtaan. Culimadii hore waxa lagu yaqiin duub.
duub -ka: (magac, lab, keli) bir wareegsan oo gacanta dumarku gashado inta badanna ka samaysan naxaas. Inanta duub u geli oo da'deed raaci. Dh: jijin.
duub -ka: (magac; lab, keli) nin beeshiisu u soo dooratay inuu madax u noqdo oo uu u taliyo. Dh: bogor, hoggaandhaqameed, malaaq, wabar, ugaas, suldaan, islaam.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
duubashi
-da: (magac, dhedig, keli) rarada, kabadda iyo aloolka hablaha gashaantimuhu samaystaan ee u duuban ilaa ay ka guri gelayaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
duur
-ka: (magac, lab, keli) meel aan la degganayn oo ay ah.
duur-ka: (magac, lab, keli) caws dhuudhuuban oo adayg badan leh iyo xubno oo dhaadheer oo burbur u baxa lagana sameeyo aloolka iyo wixii la mid ah. Dad iyo duur ba waxaanad filayn baa kaagaga soo baxa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
goldoox
(fal) dhinaca ka jeex oo wixii uurkujirta yaalla gaadh.
goldoox -a: (magac, lab, keli) ilmaha laga soo saaro docda hooyadii ee aan u dhalan sidii caadiga ahayd. Gabadh baa wiil laga goldooxay.
goldoox -a: (magac, lab, keli) harrar dhuuban oo lagu dhiso aloolka iyo harrarka ka sarreeya dhexdooda.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hanrar
-ka: (magac, lab, keli) xadhig iskaga wareega labada dhinac ee awrka. Awrku yaanu dheelliyine hanrarka adkee. Dh: bayd, reryo, heryo.
hanrar -ka: (magac, lab, keli) haylaan ama alool caws buurbuuran laga sameeyo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shawdh
-ka: (magac, lab, keli) ul yar oo dhuuban sida kuwa aloolka; sherbi; qaysaraan. Dh: xawd.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
surrad
-da: (magac, dhedig, keli) aqalka intiisa duubabka ah sida: cawska, kebdaha, aloolka, iyo wixii la mid ah. Surrad badan reerku malaha.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
suuf'alool
-ka: (magac, lab, keli) alool ka samaysan marooyin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tagag
-ga: (magac, lab, keli) alool yar oo irridda aqalka lagu xidho oo albaab oo kale u ah.