alluubid

-da: (magac, dhedig, keli) si dhudhdhub ah gogol ama wax la mid ah u duubid.

-da: (magac, dhedig, keli) si tuuratuura leh oon isku sinnayn u tolid. Marada malluugidda ka bi'i. Dh: malmalluuqid, cucuyubid.

m.f.dh eeg qalluud². la-mid: galluubid.

m.f.dh eeg qalluul².

-da: (magac, dhedig, keli) jeemid oo wax adag in ka goyin; wax isku yaalla xagga sare ka baarqaadid. Dh: xaadin.

(fal) si qalluub ah oo yuuban noqo.

-da: (magac, dhedig, keli) milidda dareere wax lagu qaso. Dh: walaaqid, qassid.

(Afduubid-da)

Xoog ku kaxaysasho; qafaalid; boojin.

m.f.dh eeg afduub². la-mid: afduub¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo xoog ku kaxaysad; qafaalashada dad ama duunyo. Dh: afduubis.

خَطَّفَ اخْتِطَافِ

-da: (magac, dhedig, keli) kibir iyo aftaagid cid na lala hadli waayo. Afyuubid buu kulankii ku dhammaystay, kolkii gartii laga helay. Dh: aftaagid.

(tilmaan) wax qalluuban. Dh: qayuuban yuuban.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan caadi ahayn oo si joogto ah u dhereran. Dh: qalluubni, qayuubni, yuubni.

m.f.dh eeg faylduub².

m.f.dh eeg dacluus². la-mid: dacluus¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) mid ay baahi iyo saboolnimo saamaysay noqosho.

-da: (magac, dhedig, keli) dal shisheeye oo la tago. Dh: dhuyaalid, dalaw.

(Hallaabid-da)

1. Xoolo ama alaabo aan la aqoon meel ay aadeen ama jiraan; baxsasho; lumid.

2. Waxyeello gaarid.

m.f.dh eeg hallow².

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo ama alaabo meel lagu ogaa ka waayid iyadoon sababta maqnaashana la garanayn. Dh: baadiyow, lumid, dhumid, waayid. Li: helid.

hallaabid-da: (magac, dhedig, keli) wax xumaaday noqosho. Dh: kharribmid, xumaad, cilladaysasho, caddilmid, kharribnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si kala teelteel ah ama kala durdurugsan u tolid. Dh: halluugid, halluujis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg halluujin.

m.f.dh eeg madluun². la-mid: madluun¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qof madluunsan oo meel uu u ciirsada la' noqosho. Cidlada ayaa wiilka madluumidda ugu wacane iska daaya.

(tilmaame) mid gandooda oo hoos u foorara. Qofbaa gidaarka qalluuban. Dh: qandoodan, tuban.

qalluuban: (tilmaame) mulaaqan oon la kala saar karayn ah. Far qalluuban oo aan la akhriyi karayn ayuu qoraa saaxiibkay.

m.f.dh eeg salguur².

-da: (magac, dhedig, keli) dabargo'id; baabi'id. Li: jiritaan.

(Tallaabid-da)

Meel (webi, waddo, kd.) babac uga gudbid, ka tallaabsasho, goyn.

m.f.dh eeg tallaab. la-mid: tillaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) xuduud, waddo, tog iyo wixii la mid ah; dhinaca kale u gudbid. Dh: gudbid.

tallaabid-da: (magac, dhedig, keli) habka ay xooluhu isku rimiyaan. Dibigu saca wuu tallaabay.

-da: (magac, dhedig, keli) xog ururin oo kaydin.

-ka: (magac, lab, keli) wax yuubitaan Dh: qalluubidtaan, qayuubitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran u qorid: kolba qor iyo kolba qolof ka falliidhid.

-ka: (magac, lab, keli) marka arabikhida oo ku taal sabuulkeeda lagu kariyo.

(Asluub-ta)

Dhaqanwanaag; anshax; tusmo; marin.

m.dh Dhaqanwanaag; anshax.

m.dh Dhaqanwanaag; anshax.

f. n., [collective] (adj.): good manners ~ behavior; polite

-ta: (n) manners (maanneris); etiquette (etekeet); the socially correct way of acting; conduct, discipline or decorum

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawrsanaan iyo xishood. Dh: xishood, edeb, aadaab. Li: ededbdaro.

asluub-ta: (magac, dedhig, keli) qaabka qofku u la dhaqmo dadka kale. Edebtiyo asluubtiyo, aqoontay isdhaafeen... Dh: anshax, edeb.

asluub -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqan wanaag; anshax suubban. Asluubtaada wanaagsan baan kuula saaxiibay.

de: good manners ~ behavior; [atr.] polite

lx: asluub

pd: (-ta)

ps: n0-f-col

xe: You must be polite!

xv: edeb

key: asluub

أديب

(Buubid-da)

1. Hawada dhexdeeda ku duulid.

2. (geel) cararidda iyo dididda awrta aan weli rarka baran.

m.f.dh eeg buub². la-mid: buub¹ (2)..

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi la cararid awrka raran, rarka tuurid. Buubidda layliga laha hayin kuma ogayne. Dh: buubis.

(Duubid-da)

1. Boqor, kd., ka dhigid inta madaxa duub ama wax kale loo saaro; boqrid; caleemasaarid; ubaxsaarid.

2. Galoolid; (ku duubid) ku marid.

duubid¹: m.f.dh 1. eeg duub². 2. eeg duub³. la-mid: duubis.

duubid²: m.dh Marka meseggada ama galleyda sabuul ka yeelan rabto.

Rounding off

twist

(Luudid-da)

Si tabar yar u socosho.

m.f.dh eeg luud.

-da: (magac, dhedig, keli) socod tallaabo yar oo itaaldarro ka muuqato socosho. Dh: tukubid, luudis.

m.dh la-mid: liifid.

-da: (magac, dhedig, keli) luuf dheelid. luufluuf: (fal) hoog oo habqan.

(Luulid-da)

Carruurta aan weli calaliska bilaabin, carrabkooda calalin, ruugid; waxay calaamo u tahay inay calalis doonayaan oo u baahan yihiin.

m.f.dh eeg luul.

-da: (magac, dhedig, keli) carrabjalaqada caruurta hadalbaradka ah; carrabcalaliska ubadka aan weli ababin. Luuliddu caruurta inta badan way ka ba'daa. Dh: jabago, carrabjalago.

(Ruubid-da)

(wax) ciid jilicsan ama wax kale oo la mid ah, dhex gelin, ku librin.

m.f.dh eeg ruub². la-mid: ruubin, ruubis.

-da: (magac, dhedig, keli) dhexgelin oo ku libdhin, xuluulin.

Mudid, wareemid, turqid.

(Yuubid-da)

Soo taagid; yuucid.

m.f.dh yuuc². la-mid: yuucid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax af dhuuban oo fiiqan leh ka dhigid; af dhuuban u samayn. Leebku yuubida wuu ku jabaa. Dh: yuubis.

yuubid -da: (magac, dhedig, keli) si soo baxsan u taagid. Marashadu yuubid bay wax ku qoddaa. Dh: fiiqid, yuucid, yuubis.

(Abuurid-da)

Wax aan hor u jirin uumid; curin; alkumid; jirsiin; dhalin; ahaysiin.

m.f.dh eeg abuur³. la-mid: abuur¹ (2), abuuris, abuuritaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin uumid; alkumidda wax cusub. Dh: ahaysiin, jirsiin.

(Afuufid-da)

Neef afka ka soo deyn, oo meel ama wax ku toosin.

m.f.dh eeg afuuf². la-mid: afuuf¹ (1).

-da:(n) the act or an instance of blowing air from the mouth

-da: (magac, dhedig, keli) dabka oo naqas lagu tuuro si loo huriyo.

afuufid-da: (magac, dhedig, keli) neef afka ka soo deyn oo meel ama wax mug leh ka buuxin. Dh: afuufis.

m.f.dh eeg afuug². la-mid: afruug¹, afruugid, afuug¹.

m.f.dh eeg aguug². la-mid: aguug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo. socod habqan ah, is dhexsocod.

(Alkumid-da)

Wax aan hor u jirin abuurid; uumid.

m.f.dh eeg alkun³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan horey u jirin abuurid; wax cusub uumid.

m.f.dh eeg allif². la-mid: allif¹, allifaad (2).

-da: (n) creation (kiriyeey-shin); invention (inveenshen)

-da: (magac, dhedig, keli) eeg allifaad.

m.f.dh eeg aruur. la-mid: ururid, uruurid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala baahsanaa, isku keenid.

(Dhuubid-da)

Wax dhuuban ka dhigid; miiqid; fiiqid.

m.f.dh eeg dhuub².

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo miliilsan ka dhigid oo dhumuc yarayn. Dh: miliilin, dhumucyarayn.

dhuubid -da: (magac, dhedig, keli) milid oo wax rasiin ah ka dhigid. Dhuubidda sonkorta ma jecli. Dh: qasid.

-da: (magac, dhedig, keli) miid jilicsan oo macaan oo la muudsado. Waxan xaramka ka keenay timir malluud ah. Dh: miid.

malluud -da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geed dhexaadka oo geelu cuno oo jecelyahay xididkiisana wax lagu dabiibo. Malluudda ayaan wax ku daaweeyaa.

qalluud¹: m.l Si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). la-mid: galluub¹.

qalluud²: f.mg1 (-day, -dday) Si miskiinnimo ah isu muujin (qof). la-mid: galluub².

-ka: (magac, lab, keli) si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). Dh: galluub.

qalluud: (fal) si miskiinnimo ah isu muujin.

-da: (magac, dhedig, keli) nabar la ilaalin waayay, millilid oo hafroobid. Faraha aan nadiifta ahayni abloobid ayay nabarrada u keenaan. Dh: hafroobid.

m.f.dh eeg afbuur². la-mid: afbuur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cadho darteed afka ururin; afka iyo jaaha cadho ka muujin. Afbuuridda jooji oo waxaad doonayso sheego.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg afduubid.

m.dh la-mid: afuugid.

m.dh la-mid: afxirid.

m.f.dh eeg albaab².

-da: (magac, dhedig, keli) «ku ~» meel, wax kale ku awdid; ka horgeyn. Ku albaaba taladiinna, xikmaddii la soo tuuray.

m.f.dh eeg alkuman¹.

-da: (magac, dhedig, keli) abuurista wax aanan hore u jirin.