allee — Macnaha & Turjumaada

allée, n.f. - Surin, Wadiiqo yar oo dhismayaasha kala dhex marta.; Wadiiqo; Waddo-Luugeed.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: I may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: I may be (in a place)

2

lx: aallee

3

ps: v4c-1sg-pot

4

key: aallee

waa la naqliyay ✓

/alleej/alleges, alleging, alleged: (v) qgof dambi lugu eedeeyey laakiin aan weli lugu caddayn. e.g. She alleged that he stole the money.

waa la naqliyay ✓

/alleej/ (v) eetheeyow oo daliil ing lahaayny.

waa la naqliyay ✓

Aliil

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ilmo markaa dhashay booqashadiisa ugu horrayn (dhaqankuna wuxuu qabaa in ilmahaas dabeecaddiisu ay u ekaato midda qofkaas hore). la-mid: billee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Ilmo markaa dhashay booqashadiisa ugu horrayn (dhaqankuna wuxuu qabaa in ilmahaas dabeecaddiisu ay u ekaato midda qofkaas hore). m.f.dh, ballayn. la-mid: billee.

waa la naqliyay ✓

v. be the first to see ~ visit a newborn baby

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) be the first who sees the newborn baby, it is believed that, the baby will behave like that person

waa la naqliyay ✓

(fal) ilmo yar oo afartan cisho jira tunka ku qaad oo gardaadi si uu kuugu dabeecad ekaado. Dh: gardaadi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be the first to see ~ visit a newborn baby

2

lx: ballee

3

pd: (balleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: ballee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg callay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) naacawi ka soo gasho u hoosaasin. 1. Aqal meel yeelid. 2. Cid

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Aqal meel naacawi ka soo gasho u yeelid. 2. Cid hoosaasin. m.f.dh, dallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, hoosaasin.

2

dallee: (fal) sheego wax aad qabto. Warkaaga dallee. Dh: caddee, bayaami. Li: ed, gari. dalleen: (tilmaame) si aad u fudud. Dalleen aniga iigama tagee waan dig siin jiraye.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax qarribid. 2. Ku h.: qof wax ku aaminid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax qarribid. 2. Ku h.: qof wax ku aaminid. m.f.dh, hallayn.

waa la naqliyay ✓

v. ruin, spoil, put out of order; lose

waa la naqliyay ✓

-yey I halleysay: (v) inflict damage; mess up; disable (diseeybel)-, impair (impeer)-, mar (maar)-, spoil (ispooyl) ~ kharrib. Ex: waa cunug la halleeyey; this is a spoiled child

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg hallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruin, spoil, put out of order; lose

2

lx: hallee

3

pd: (halleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: hallee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Qalle gudasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Qalle gudasho. m.f.dh, qallayn.

waa la naqliyay ✓

v. fulfill later an obligation one had omitted

waa la naqliyay ✓

-yey / qalleysay: (v) perform missed prayer

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg qallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fulfill later an obligation one had omitted

2

lx: qallee

3

pd: (qalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: qallee

waa la naqliyay ✓

1

vallée, n.f. - dooxo.

2

vallée étroite - jar dhuuban.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg wallaahi.

waa la naqliyay ✓

1

(Alla-ha)

2

Eebbe; Ilaah; Allaah.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Ka aan dhimman ee adduun, aakhiro iyo inta uuman sameeyay ee iska leh, Eebbe, Ilaah, Waaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (dii.) Ka aan dhimman ee adduun, aakhiro iyo inta uuman sameeyay ee iska leh, Eebbe, Ilaah, Waaq.

waa la naqliyay ✓

m. n. Allah, God

waa la naqliyay ✓

Allaha: (n) Allah, God ~ Ilaah, Rabbi, Waaq

waa la naqliyay ✓

magacda Eebbe mid ka mid ah oo u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: Allah

2

de: Allah, God

3

lx: Alle

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m

6

syn: Eebbe (/ha)

7

key: Alle

waa la naqliyay ✓

eeg Alla.

waa la naqliyay ✓

1

aller, v. - Socod: U kicid

2

se sentir - Aadid.

3

Comment allez-vous? - Maxaad sheegteen?

4

Où allez-vous? - Xagee baad u socotaan? (ama adeysaan?)

5

je m'en vais - Waan tagaya

6

aller chercher - Orod oo raadi

7

allons bon! - Way igu dhacday!

waa la naqliyay ✓

/aalli/alleys; (n) surin; dariiq ama wadiigo yar oo dhismayaal ama meel kale dhex marta.

waa la naqliyay ✓

/aali/ (n) luuq (jiiry)

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Geel badan si wadajir ah u ololid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalla-ha)

2

1. Wax waajib ahaa oo qof ka tegey, oo waa danbe la sameeyo, laga gar'alleeyo, la guto.

3

2. Guddoonka Rabbi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gar-allee.

waa la naqliyay ✓

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

waa la naqliyay ✓

-bocoosha: (n) [Pl. bocoolo- ha] seashell (sii sheel) ~ angaleel, alleel

waa la naqliyay ✓

1

de: put a decision into God's hands; [ext.] be fair, not be partial

2

hm: 5

3

lx: gar

4

pd: (gar-alleeyey)

5

ps: v2b=

6

key: gar_5

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax aleel ku qurxin.

waa la naqliyay ✓

v. decorate with cowry shells

waa la naqliyay ✓

1

de: decorate with cowry shells

2

lx: aleelee

3

pd: (aleeleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: aleelee

waa la naqliyay ✓

alléger, v. - Fududayn

waa la naqliyay ✓

allègre, adj. - Qofka yar oo iska farxaanka ah; qalbi furan.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Ka b.: wax ama meel doc ka jarid. m.f.dh, baallayn.

waa la naqliyay ✓

v. be beside

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama fay xig: dhinac mar ama ugu shishee. Baallee adigu, Buux na bartanka ha yimaaddo. Dh: koonee.

waa la naqliyay ✓

1

de: be beside

2

lx: baallee

3

pd: (baalleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: baallee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adu ku bilaw oo qofka u horreeya noqo. Noo balalee dabbaasha. Dh: furfur, bilaw, baalalee.

2

balalee: (fal) wax balalooday oo caleen iyo wax la mid ah ku sumoobay ka dhig. Asalada saca ku balalee.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) daacsanaanta gaar ahaan lugta ka muuqata. Balleec ayaa ka muuqda lugta. Dh: qallooc.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Maro, calal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. wear out (clothes)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax duugoobay ka dhig; calal ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: wear out (clothes)

2

lx: calalee

3

pd: (calaleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: calalee

waa la naqliyay ✓

m.dh Dandarranaan; dhibaataysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aysan ka adkayn oo laga dhici karo. Xerada halkaa daleensan ood soo saar. Dh: huddo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Faallo wax ka bixin. m.f.dh, faallayn.

waa la naqliyay ✓

v. explain, expound, comment on

waa la naqliyay ✓

-yey / faallaysay: (v) make a comment or remark

waa la naqliyay ✓

(fal) ka sheekee oo ka xogwarran wax dhacay; war ama xog, wax ka sheeg ama sii balballaadhi. Dh: faalloo, falanqee, qorfee.

waa la naqliyay ✓

1

de: explain, expound, comment on

2

lx: faallee

3

pd: (faalleeyey)

4

ps: v2b=tr

5

xe: Expound upon the Somali culture.

6

xv: Faallee dhaqanka Soomaalida.

7

key: faallee

waa la naqliyay ✓

m.d la-mid: falleyr.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg falleedh.

waa la naqliyay ✓

1

jalleec¹: m.l/dh la-mid: dhalleex¹.

2

jalleec²: f.g1 (-cay, -cday) Wax dhinac u eegid. la-mid: dhalleex².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-cay, -cday) Wax dhinac u eegid. m.f.dh, jalleecid ; dhalleex.

waa la naqliyay ✓

v. turn around; look around, glance (at)

waa la naqliyay ✓

(fal) midig ama bidix u dadab wejigaaga oo wax fiiri muddo gaaban. Dh: eeg, jeelaali, daymoo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daymo, dhugo, ollog

2

de: turn around; look around, glance (at)

3

lx: jalleec

4

pd: (jalleecay)

5

ps: v1=

6

key: jalleec

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka wakhtiga kallahaadda socda. Dh: jarmaade.

waa la naqliyay ✓

m.l Aad u macaan.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg maleel.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: naalloo.

waa la naqliyay ✓

v., pl., opt. form: we may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we may be (in a place) {N}

2

lx: naallee

3

ps: v4c-1pl-pot

4

key: naallee

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geed-dhexaadka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax isku kor tubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. amass, pile ~ heap up

2

taallee v., opt. form: it [fem.] / she may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel taallo ka dhig: taallo ka dhis Aqalka umada dhiniisa taallo ayaa ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax aan qiro lahayn oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax aan qiro lahayn oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): smoothness, flatness; smooth, slender, flat (object ~ surface)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) smooth slice

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u ballaadhi oo qara yaree. Dh: bal.

2

xalleef -ka: (magac, lab, keli) qaro yaraan uu shay leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: smoothness, flatness; [atr.] smooth, slender, flat (object ~ surface)

2

initial: x

3

lx: xalleef

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: xalleef

waa la naqliyay ✓

v., opt. form: it [masc.] / he may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] / he may be (in a place)

2

initial: y

3

lx: yaallee

4

ps: v4c-3m-pot

5

xe: Perhaps the book is there.

6

xv: Sow buuggu yaallee.

7

key: yaallee

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) madhnaanta lagu hungoobo helitaanka wax la filayay. Ableesha i gaadhay, adaan ku amaahshay. Dh: hungo.

waa la naqliyay ✓

aliéné, n. - Waalan; Xis la'aan; aan miyir qabin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg aleen.

waa la naqliyay ✓