allabbari — Macnaha & Turjumaada

1

(Allabbari-ga)

2

Eebbe wax-ka-bari; Ilaah-bari; Rabbi-bari; Eebbe-tuug: duceysi.

waa la naqliyay ✓

1

allabbari¹: m.l 1. Alle wax ka bari; ducaysi. 2. Cunto ay samayso cid ducaysanaysa. 3. allabbariyid.

2

allabbari²: f.mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. Rabbi baryid; Ilaah wax ka tuugid. 2. Cunto lagu ducaysanayo samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Alle wax ka bari; ducaysi. 2. Cunto ay samayso cid ducaysanaysa. 3. allabbariyid. la-mid: allebbari.

waa la naqliyay ✓

m. n. ceremonial feast and prayers for a special occasion

waa la naqliyay ✓

1

cf: sab

2

de: ceremonial feast and prayers for a special occasion

3

lx: allabbari

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: allabbari

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) sacrifice (sakrafaays); feast (fist); especially the ritual slaughter of an animal ~ duco, sab

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tuugista Eebbe wax la weydiisto ama laga magan galo. Aamiinta ducad iyo Allabariga mooyee, arrin kale ma haynnaa. Dh: Allatuugsi, Rabbibari, Ilaahbari, ducaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Tacsi-da)

2

1. Wax afka laga yiraahdo ama addinka laga qabto oo qof geeriyi ku timid, loogu laab qaboojiyo.

3

2. Qofka dhintay waxa la raacsho ama darti loo sameeyo (Quraan, duco, Allabbari, axan, agas; ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Waqdhaacin-ka, Waqdhaacin-ta)

2

Xoolaha Ilaah horti loo qalo oo lagu duceysto; Allabbari; tadcaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xus-ka)

2

1. Wax hor u dhacay oo la soo qaado, sheeko lagu soo daro.

3

2. Wax dhacay oo taarikh ah, oo si joogto ah, sanadiiba kol dabbaaldeg ama allabbari ama wax kale, lagu xuso.

waa la naqliyay ✓

1

(Xusid-da)

2

1. Wax hor u dhacay soo qaadid, sheeko ku soo darid; ishaarid.

3

2. Wax dhacay oo taariikh ah, sanadiiba kol, dabbaaldeg ama allabbari ku xusid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Sadaqo loo bixiyo qof haween ah oo dhintay. 2. Allabbari haweenku bixiyaan marka ay soo sid-dhaweeyaan; kuraysi; taraaraysi; sagaalaysi.

waa la naqliyay ✓

1

sab¹: m.dh 1. Qolo raacatada Soomaaliyeed u liidi jirtay dawla'aan. 2. Cunto badan oo allabbari loogu talaggalay; dayaafad.

2

sab²: f.g1 (-bay, -btay) Carruur, haween iyo wixi lamida wax ku raalli gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Sadaqo loo bixiyo qof haween ah oo dhintay. 2. Allabbari haweenku bixiyaan marka ay soo sid-dhaweeyaan; kuraysi; taraaraysi; sagaalaysi.

waa la naqliyay ✓

1

sab¹: m.dh 1. Qolo raacatada Soomaaliyeed u liidi jirtay dawla'aan. 2. Cunto badan oo allabbari loogu talaggalay; dayaafad.

2

sab²: f.g1 (-bay, -btay) Carruur, haween iyo wixi lamida wax ku raalli gelin. m.f.dh, sabid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) shaah Allabbari ah oo la karsho, shaah, qaxwe, bun iyo wixii la mid ah oo sadaqad loo buuxiyo. Shaadaliga soo shub waa Arbaca maantee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) Qur'aan iyo ducooyin kale oo Allabbari ah, weel ku qorid oo biyo ku maydhid, dabadeedna reer, xoolo, iyo wixii la mid ah, bukaan ama tacluusa kale haleeshay, ku bilbilid oo ku saydhsaydhin. Dh: casharis.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) Allabbari beeraha loogu duceeyo oo cunto iyo jaad la cuno.

2

harawaaje -ha: (magac, lab, keli) jaadka la cuno kolka la ducaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) allabbari weyn. Waqdhaac ayaa ay culimadii sameeyeen. Dh: rabbibari, allatuug, tadcaar.

2

waqdhaac-a: (magac, lab, keli) xal ama furdaamin dhinacyo badan laga eego oo arin adag lagu xalin karo. Wagdhaac ayey wadaan oo arintii way dhawdhawdahay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dar Alle xoolo u qalid. Dh: Allabbari, ducaysi, tadcaar.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhacay oo taariikh leh sannadkiiba mar Allabbari ama dabbaaldeg u samayn. Xusiddii mawliidka ayaa soo dhox.

2

xusid -da: (magac, dhedig, keli) wax hore u dhacay ama magac gaar ah soo hadalqaadid oo sheekada ku soo darid. Dh: sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg allabbari². la-mid: allabbari¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) Eebbe tuugid oo wax weydiisad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalabbarid-da)

2

1. Bar iyo bar ka dhigid; labo qaybood oo is le'eg ka dhigid.

3

2. Bar keliya qabasho ama buuxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kalabbar².

waa la naqliyay ✓

1

(Agabbar-ka)

2

Layli; tababbar; jarayn; jebin

waa la naqliyay ✓

1

agabbar¹: m.l la-mid: agabbarid.

2

agabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley leyliyid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Nafley leyliyid. m.f.dh, agabbarid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] train, tame, break in, domesticate

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad ama xayawaan wax aanay hore u aqoon bar. Dh: tababbar, layli, gedabar.

2

agabbar-ka: (magac, lab, keli) tababbarka la siiyo aadame ama xayawaan ee ku saabsan aqoon hore uga maqnayd. Agabbarka awrtu waa hawl adag. Dh: laylis, tababbar, gedabar, jarayn, jebin.

waa la naqliyay ✓

1

de: train, tame, break in, domesticate

2

lx: agabbar

3

pd: (agabbaray)

4

ps: v1=cmp

5

key: agabbar

waa la naqliyay ✓

1

alabbas¹: m.l 1. Orod aan caadi ahayn oo baqdini ku jirto. 2. la-mid: alabbasid.

2

alabbas²: f.mg1 (-say, -stay) Orod aan caadi ahayn oo baqdin ku jirto samayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) baxso oo cagaha wax ka day.

waa la naqliyay ✓

Aloobaar

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax lambar u yeelid. la-mid: lambaree, nambaree, nambari.

waa la naqliyay ✓

v. number, enumerate; give a number to

waa la naqliyay ✓

-yey/say: (v) give or assign a number to; number (nam bar) ~ lambaree, nambari

waa la naqliyay ✓

(fal) tiro lagu tilmaansado sii; lambar ku dhufo; lambarro u yeel. Lambari qolalka huteelka. Dh: lanbari, lambaree.

waa la naqliyay ✓

1

a: lanbari, nambari

2

de: number, enumerate; give a number to

3

lx: lambari

4

pd: (lambariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: lambari

waa la naqliyay ✓

(fal) lanbar u yeel.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - biyo ku fatahin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid. m.f.dh, ballaarin.

waa la naqliyay ✓

v. widen, broaden, enlarge

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (n) expand (ikis pandh); make greater in size, volume, quantity, or scope; enlarge, widen, broaden ~ ballaadhi. Ex: hawadu way ballaarataa markii la kulluleeyo [kulayliyo]; air expands when heated

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg balaadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: ballaadhi

2

de: widen, broaden, enlarge

3

lx: ballaari

4

pd: (ballaariyey)

5

ps: v2a=

6

key: ballaari

waa la naqliyay ✓

1

(Kalabbar-ka)

2

1. Labo wax ama labo meelood ama labo waqti, kd., dhibicda ama xarriiqda bartanka kaga abbaaran oo ay isku in ama qiyaas is le'eg u wada jiraan; bartame; wadaage.

3

2. Wax mid ah oo labo inood ama qaybood ama cad oo is le'eg laga dhigo.

4

3. Kalabbar oo bar, la sameeyo ama la buuxiyo.

waa la naqliyay ✓

1

kalabbar¹: m.l 1. Laba meelood meel dhex dhexaad u ah. 2. Laba qeybood oo isle'eg wax loo qeybiyey qeybtood. 3. Wax muggiisii bar ku jiro.

2

kalabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Labo meelood oo isle'eg u qaybin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Laba meelood meel dhex dhexaad u ah. 2. Laba qeybood oo isle'eg wax loo qeybiyey qeybtood. 3. Wax muggiisii bar ku jiro.

waa la naqliyay ✓

1

v. divide in half; do half of something; fill half-way

2

kalabbar vl. n. division in half; act of half-fitting ~ half-doing

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay / een / nay: (v) halve (haav); divide into two equal portions ~ kala bar

2

kalabbar: -ka: (v) half (haaf)

waa la naqliyay ✓

1

Metà

2

Half

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg agabbar². la-mid: agabbarid¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laylyid cid aan hore u tababbarrayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg alabbas². la-mid: alabbas¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baxsasho iyo firxad.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - ballaarin.

waa la naqliyay ✓

v.tr. nuujin, naas siin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawabbari-ga)

2

Nabad ku bari, ku soo toos; badbaado; nabaaddiino.

waa la naqliyay ✓

1

cawabbari¹: m.l 1. Habeen meel nabad gelyo lagu baryo. 2. la-mid: cawabbarid.

2

cawabbari²: f.mg1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) Habeen meel nabad ku baryid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) Habeen meel nabad ku baryid. m.f.dh, cawabbaryid.

waa la naqliyay ✓

v. pass the night in peace; stay the night

waa la naqliyay ✓

1

de: pass the night in peace; stay the night

2

lx: cawabbari

3

pd: (cawabbariyey)

4

ps: v1=

5

see: cawo + bari

6

key: cawabbari

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Falal cid lagu cabsigelinayo samayn.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] threaten, intimidate

waa la naqliyay ✓

1

de: threaten, intimidate rw: fule + baq

2

lx: fulabbaji

3

pd: (fulabbajiyey)

4

ps: v2a=cmp

5

key: fulabbaji

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax kala aqoonsasho. 2. Wax laba qaybood ka dhigasho

waa la naqliyay ✓

v.rifl. - xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Cid, ballan ay dhigtay ka maqnaan.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] break a previous promise, get out of a promise

waa la naqliyay ✓

1

de: break a previous promise, get out of a promise

2

lx: ballanbaaji

3

pd: (ballanbaajiyey)

4

ps: v2a=cmp

5

key: ballanbaaji

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ballandarnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg ballandaran. la-mid: ballandarnaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) axdiga oo la jebiyo ama laga baaqdo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kalabbaran¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalabbayrid-da)

2

Kala leexasho; kala weecasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg salbabbaq.

waa la naqliyay ✓

1

Mobilio di casa

2

House furniture

waa la naqliyay ✓

1

(Alaalabbaq-a)

2

Biqid aan aqoon ku dhisnayn; baqdin qalo keento; malabbaq.

waa la naqliyay ✓

1

alaalabbaq¹: m.l 1. Baqdi aan aqoon ku dhisnay; baqdin qalo keento. 2. la-mid: alaabbiqid.

2

alaalabbaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) Cabsi kaddaray ah dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Baqdi aan aqoon ku dhisnay; baqdin qalo keento. 2. la-mid: alaabbiqid.

waa la naqliyay ✓

v. have an irrational fear, be timid

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) cabsida xooggan ee uu argaggaxu weheliyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: have an irrational fear, be timid

2

lx: alaalabbaq

3

pd: (alaalabbaqay)

4

ps: v1=

5

key: alaalabbaq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ballansanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah quraanyada waaweyn oo midabbo kala duwan leh oo jecel macaanka. la-mid: calaambereg, calaameleg.

waa la naqliyay ✓

1

(Calaanberi-ga)

2

Bahal jirac weyn oo guduudan u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n. insect species, similar to an ant

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) ant (aant) ~ quraanjo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) bahal jinaca u eg oo midab guduudan leh. Dh: calaan. calaanbullay: (fal) si aan haboonayn u arrimi.

waa la naqliyay ✓

1

a: calaamereg ~ calaanmereg

2

de: insect sp., similar to an ant

3

lx: calaanberi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: calaanberi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax habeen meel ku nabad gelin. la-mid: cawabbariisii.

waa la naqliyay ✓

v. have someone stay over the night

waa la naqliyay ✓

1

a: cawabbarisii

2

de: have s.o. stay over the night

3

lx: cawabbarii

4

pd: (cawabbariiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: cawabbarii

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cawabbaryid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabad ku baryid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg farabbar². la-mid: farabbar¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

(Fulabbajin-ta)

2

Waxyaalo fuleyga cabsi geliya ku kicid; guulguulid; cagajugleyn.

waa la naqliyay ✓