allabaryid

(Allabbari-ga)

Eebbe wax-ka-bari; Ilaah-bari; Rabbi-bari; Eebbe-tuug: duceysi.

allabbari¹: m.l 1. Alle wax ka bari; ducaysi. 2. Cunto ay samayso cid ducaysanaysa. 3. allabbariyid.

allabbari²: f.mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. Rabbi baryid; Ilaah wax ka tuugid. 2. Cunto lagu ducaysanayo samayn.

m.l 1. Alle wax ka bari; ducaysi. 2. Cunto ay samayso cid ducaysanaysa. 3. allabbariyid. la-mid: allebbari.

m. n. ceremonial feast and prayers for a special occasion

cf: sab

de: ceremonial feast and prayers for a special occasion

lx: allabbari

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: allabbari

-da: (magac, dhedig, keli) shay labo is le'eg ka dhigid, laba gabal oo is le'eg ka dhigid. Dh: kalabadhid.

kalabarid -da: (magac, dhedig, keli) hawl aad haysid labo meelood marka loo qaybiyo meel dhammayn. Dh: kalabbadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo nabadqab ku waabariisasho.

cawabaryid -da: (magac, dhedig, keli) cawabari helid; nabadgelyo helid.

(Cawabbaryid-da)

Cawabbari helid; nabadgelyo ku baryid, helid.

m.f.dh eeg cawabbari². la-mid: cawabbari¹ (2), cawabbarin.

m.f.dh eeg kalabbaran¹.

m.l la-mid: lallabaysasho.

-ka: (magac, lab, keli) wax hal midh aad ka haystay hadba labo ku soo darsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) baqbaqid: kalabbadbadasho; bashbashlayn: cabsad; cabsood.

-da: (magac, dhedig, keli) si deggan oo aan degdeg lahayn wax u qabad oo u faltamid. Dh: miyirid.

aayarid -da: (magac, dhedig, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Aayaritaanka ayay arrimuhu ku hirgalaan.

m.f.dh eeg afbar.

Aloobaar

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

(Baaryid-da)

1. Xoog iyo culays saarid; riixid xoog iyo saamays leh; (ka baaryid, ku baaryid) weecasho ama weecin xoog leh.

2. (ganacsi) wax la iibina hayo (naado, xaraash), qof qiime madhaafaan ah gaaray, u deyn.

m.dh la-mid: baariyid.

vl. n. pressuring; advertising; auction

-da: (magac, dhedig, keli) dhaafitaanka xilligii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa.

baaryid -da: (magac, dhedig, keli) wax naado ama xaraash lagu iibinayo oo loo daynayo qofka gaadha qiimaha ugu wacan. Baaryidda ku horreeya idinku, annagu waan idinku xigaynnaaye.

baaryid -da: (magac, dhedig, keli) xoog iyo culays saarid; riixid iyo xoog saamayn leh.

cf: baari

de: pressuring; advertising, auction

lx: baaryid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: baaryid

(Caaryid-da)

1. (bad) dib u noqosho; xagga xeebta ka durkid.

2. (ku caaryid) Meel xeeb ah baddu geyn, ku tufid.

m.f.dh eeg caari². la-mid: caarin.

vl. n. ebbing; ebb tide

-da: (n) the receding or outgoing tide; low tide; low water; ebbing

-da: (magac, dhedig, keli) badda, xeebta ka durkid oo berriga ka fogaansho.

caaryid -da: (magac, dhedig, keli) doon iyo wixii la mid ah, xeebta ku durkid oo xaaxiga badda raacid.

de: ebbing; ebb tide

lx: caaryid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: caaryid

(Abbaarid-da)

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

m.f.dh eeg abbaar³. la-mid: abbaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toos u beegsashada wax ama meel la wada og yahay. Doonnida la waayay waxay seegtay abbaaridda jihadii ay u socotay.

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.

m.f.dh eeg abraar². la-mid: abraar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) bootin fiirsasho la'aan ah. Dh: jibaaxid, majiirid.

abraarid -da: (magac, dhedig, keli) gelitaanka safar aan soo laabasho lahayn. Dadkii hore abraarid ayey geli jireen. Dh: hayaamid. Li: negaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) rasaas ama wax la mid ah, meel aad ugu dhaw kaga liishaamid.

afsaarid -da: (magac, dhedig, keli) irrid ka oodid; afka wax ka saarid.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

m.f.dh eeg halaagan¹. la-mid: halligmid.

m.f.dh eeg alalad². la-mid: alalad¹ (3).

m.f.dh eeg albaab².

-da: (magac, dhedig, keli) «ku ~» meel, wax kale ku awdid; ka horgeyn. Ku albaaba taladiinna, xikmaddii la soo tuuray.

v.tr. - biyo ku fatahin.

(tilmaame) qof waxa san lagala quustay Allaqaadka waa kaan ku idhi idhan inuu qaadan.

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhanbalidda qori isku yaalla. Dh: jeexid, dhanbalid.

m.f.dh eeg aslaax². la-mid: aslaax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) suubbanaan; mid suubban ahaan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax, wax ballac leh ka dhigid. 2. Wax, wax waasac ah ka dhigid. m.f.dh, ballaarin.

v. widen, broaden, enlarge

-yey -say: (n) expand (ikis pandh); make greater in size, volume, quantity, or scope; enlarge, widen, broaden ~ ballaadhi. Ex: hawadu way ballaarataa markii la kulluleeyo [kulayliyo]; air expands when heated

(fal) eeg balaadhi.

a: ballaadhi

de: widen, broaden, enlarge

lx: ballaari

pd: (ballaariyey)

ps: v2a=

key: ballaari

(Dhaaryid-da)

Naas caanihii laga laystay, oo aan waxba ka soo dhacayn, iska sii nuugid; nuugid dheer oo dhib leh.

m.f.dh eeg dhaari². la-mid: dhaarin.

-da: (magac, dhedig, keli) naas nuugid; naas jiqid. Raaqiya labo sano ayay dhaaryid ku gaadhay. Dh: jaqid, dhaadhyid, jaqid, nuugid.

m.dh la-mid: illoobid.

(Illaawid-da)

Illoobid; xusuusan-waa; laabta ka bixid.

m.dh la-mid: illoobid.

m.f.dh eeg abbaaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku beegnaanshaha meel ama milay.

m.f.dh eeg agabbar². la-mid: agabbarid¹.

-da: (magac, dhedig, keli) laylyid cid aan hore u tababbarrayn.

-ga: (magac, lab, keli) eeg alaabaysad. alaabayso: (fal) aqal, xafiis ama wax kale, u alaab guro oo qalabayso.

m.f.dh eeg alabbas². la-mid: alabbas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) baxsasho iyo firxad.

m.f.dh eeg alalaas². la-mid: alalaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dalamo samayn; farxad aawadeed.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u qabbabaalid; socdaal billaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u dhaqaaqid oo u tabaabushaysad. Dh: ambabixid.

m.dh Tirada dadka ee ka badan nuskooda.

m.dh Tirada dadka ee ka badan nuskooda.

f. n., [collective] majority, the greatest number

-da: (magac, dhedig, keli) dad ay talo ka wada dhexayso oo kala fekrado ah, intooda badan oo isku mawqifka ah. Aqlabiyaddii baarlmaanku wey oggalaadeen xeerka cusub. Dh: badi.

bw: Arabic

de: majority, the greatest number

lx: aqlabiyad

pd: (-da)

ps: n0-f-col

key: aqlabiyad

m.l la-mid: ballaarasho.

-ka: (magac, lab, keli) kala fidid oo ballaadhasho. Dh: ballaadhad.

ballaarad -ka: (magac, lab, keli) sii kala fidid oo wax ballaadhan noqosho. Nabarka ballaaradka ka ilaali. Dh: ballaadhad.

(Ballaarin-ta)

Ballaar u yeelid; weyneyn.

ballaarin¹: m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

ballaarin²: m.f.dh eeg ballaari.

m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

vl. n. expansion, act of widening

-ta: (n) expansion (ikis paan shin); enlargment ~ waasicin

de: expansion, act of widening

lx: ballaarin

pd: (-ta)

ps: vn0-f

key: ballaarin

m.l la-mid: ballaarsasho.

(Callaalid-da)

Callaal siin; laaluushid.

m.f.dh eeg callaal². la-mid: calaal¹, calaalid, callaal¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) callaal siin; laaluushid.

-da: (magac, dhedig, keli) dal shisheeye oo la tago. Dh: dhuyaalid, dalaw.

-da: (magac, dhedig, keli) ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

(Dallaayad-da)

Dallad.

m.dh (-do, ml.) 1. la-mid: dallad. Qalab ka samaysan saab bira ah iyo maro ku tolan oo qorraxda iyo roobka laga galo. 2. Baarashuud.

m.dh (-do, ml.) 1. la-mid: dallad. Qalab ka samaysan saab bira ah iyo maro ku tolan oo qorraxda iyo roobka laga galo. 2. Baarashuud.

pr. n., [feminine] Dallaayad