Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Alkun-ka)

2

1. Wax aan hor u jirin oo la abuuro; abuur; uun.

3

2. (Alkun-ka, Alkun-ta) Labada inay is guursadaan isu doonay, waxay isu yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

alkun¹: m.l (-nno, m.dh) Nin ay gabadh u doonantahay.

2

alkun²: m.dh (-mo, m.l) Gabadh nin u doonan.

3

alkun³: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax aan horee u jirin abuurid. 2. Ka a.: wax kale ka soo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

alkun¹: m.l (-nno, m.dh) Nin ay gabadh u doonantahay.

2

alkun²: m.dh (alkumo, m.l) Gabadh nin u doonan.

3

alkun³: f.g1 (alkumay, alkuntay; alkumi) 1. Wax aan horee u jirin abuurid. 2. Ka a.: wax kale ka soo saarid. m.f.dh, alkumid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fiance, boy friend

2

alkun [feminine] n. fianc�, girl friend

3

alkun v. invent, create, initiate, found

4

alkun vl. n. invention, creation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) fiance (fiyaansee); a man engaged to be married

2

alkun-ta: (n) fiancee (fiyaan see); a woman engaged to be married

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' abuur; uun.

2

alkun: (fal) waxaan hore u jirin billaw.

3

alkun -ka: (magac, lab, keli) eeg alkumid.

4

alkun -ka: (magac, lab, keli) heshiis iyo ballan.

5

alkun -ka: (magac, lab, keli) aasaaska iyo wax cusub joojin. Waxaan dira galay, een darra alkumay, miyuu dibi dhalay, uu durbaba gudhay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) god dheer oo qarandi qodday. Aluun buu ku dhacay odaygii. Dh: hog, dalluun.

waa la naqliyay ✓

1

askun¹: m.l la-mid: askumid.

2

askun²: f.g/mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. (f.g) Bilaabmid; dhalasho. 2. (f.mg) Ka soo a.: ka billaabmid; ka dhalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. (f.g) Bilaabmid; dhalasho. 2. (f.mg) Ka soo a.: ka billaabmid; ka dhalasho. m.f.dh, askumid.

waa la naqliyay ✓

v. initiate, commence, begin, give origin to something

waa la naqliyay ✓

-askumay / askuntay: (v) originate (orijineeyt); create, initiate; come from. Ex: xaggee buu kasoo askumay? from where did he [or it] originate?

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan hore u jirin aasaas. Askun reer, kolka waad weynaatee.

waa la naqliyay ✓

1

de: initiate, commence, begin, give origin to s.t.

2

lx: askun

3

pd: (askumay)

4

ps: v1=tr

5

key: askun

waa la naqliyay ✓

1

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(Abuuris-ta)

2

Uumis; alkun; dhalis; curis.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaamud-ka)

2

Alkun; unug; abuur; ciiris.

waa la naqliyay ✓

(gabar) Ciddoodii la weyddiistey; la doonay; alkun noqotay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg alkun³.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg alkuman². la-mid: alkunnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: alkunnaan.

waa la naqliyay ✓

1

amaamud¹: m.l 1. Alkun; abuur. 2. A. ah: hanti, aqal iyo wixi lamida oo aan badnayn oo la soo ururiyey. 3. amaamudid.

2

amaamud²: f.g1 (-day, -dday) Hanti, aqal iyo wixi lamida unkiddeeda bilaabid; alkumid; unkid.

waa la naqliyay ✓

/ingeyjiment/ (n) 1. isu-doonanaan, alkunaan, khuduubo (n) 2. ballan (v) 3. dagaal.

waa la naqliyay ✓

/fiyaansey/ (n) alkun, khadiib, inanka gabari u-doonan tahay. e.g. Siciid is my fiance.

waa la naqliyay ✓

/fiyaansee/ (n) alkun, khadiibad, inanta doonan. e.g. She is my fiancee.

waa la naqliyay ✓

s.m. alkun.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Ilaahay' wax aan jirin uun; meel bilow ah wax ka alkun. Ogow aayaadka Koonka, Ilaahay baa abuuray, arsaaqda na nagu mannaystay. Dh: alkun, uun.

2

abuur: (fal) beer iyo wax la mid ah fal; dhulbeereed shinniyee. Beerta sannadkan qamadi ku abuur. Dh: beer, fal.

3

abuur -ka: (magac, lab, keli) alkunka Eebbe ee adduunyada alkumay. Abuurka Alle keligii baa leh. Dh: uun, uumitaan.

4

abuur -ka: (magac, lab, keli) dhirta ubaxa lihi docda ay lafta ama iniinta ku leeyihiin oo kolkii la beero geedku ka soo baxo.

5

abuur -ka: (magac, lab, keli) shinnida xulka ah ee beerta loogu talo galay; firida tayada leh ee beeritaanka loo xulay. Dh: shinni, firi.

6

abuur -ka: (magac, lab, keli) makhluuqaadka kala duwan ee Alle uumay. Dh: uun, uumiye.

7

abuur -ka: (magac, lab, keli) abuurista oo ah hawsha la qabto kolka beerta shiinnida lagu ridayo. Dh: abuuris, shinniyays.

8

abuur -ta: (magac, dhedig, keli) sida iyo farsamada loo uumay; habka iyo qaabka loo sameeyay. Inantaa, anigu abuurteedaan la yaabay. Dh: baxaalli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) guri, xoolo iyo wax la mid ah, alkun.

2

adaadun -ka: (magac, lab, keli) alkumidda aqal, xoolo ama wax la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi u gaar ah' abuur wax aan hore u jirin; uun wax cusub. Allahayow ahaysii, dalkayaga aroor qudha, kii ugu awood badan. Dh: abuur, alkun, uun.

2

ahaysii: (fal) gaadhsii darajo ama martabo aanu hore u ahayn. Ardaygaaga ahaysii ka ugu aqoon badan adduunyada.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awood Rabbi u gaar ah oo uu macnaheegu yahay 'abuur'. Dh: abuur, alkun.

2

uun: (meeleeye) erey la nuxur ah waxa ugu yar ee la heli karo; mid kasta ha ahaadee; inkasta ha le'ekaadee. Mid uun i sii baabuurtaada.

3

uun -ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo uu Rabbi abuuray. Dh: uumiye, makhluuq.

4

uun-ka: (magac, lab, keli) isbaaska iyo dhammaan wixii ku dhex abuuran ee noole ama manoole ah.

5

uun -ka: (magac, lab, keli) eeg uumi.

waa la naqliyay ✓

1

alkuman¹: f.mg1 (-unnay,-unnantay; -unni) Wax la alkumay noqosho (gabar).

2

alkuman²: f.mg4 (-unnaa, -unnayd) Wax la alkumay ahaansho (gabar).

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) engaged (engeeyjidh); committed to marry ~ doonnan. Ex: Cali gabar baa u alkuman; Ali is engaged

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax jira oo abuuran. Adduunyadan alkuman ee Eebbe hore u taagay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fiancŽ, boy friend

2

hm: 1

3

lx: alkun

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: alkun_1

waa la naqliyay ✓

1

de: fiancŽe, girl friend

2

hm: 2

3

lx: alkun

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: alkun_2

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: invent, create, initiate, found

3

hm: 3

4

lx: alkun

5

pd: (alkumay)

6

ps: v1=

7

key: alkun_3

waa la naqliyay ✓

1

de: invention, creation

2

hm: 4

3

lx: alkun

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: alkun_4

waa la naqliyay ✓

(Album) S Jatropha trifida Chiov. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

agg. e pron. qof, mid; midna (weer diidmo).

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (kiimika) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (kiim.) Koox ka tirsan haydarokaarboonnada aan dheregsanayn; loona yaqaan sitayliinno. Waxay wadaagaan naanaysta guud ee C H-na waa abyoone.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.dh) (kiimika) Nooc haydarokarboon ah oo leh naaneysta guud ee C H . Alkeynadu waa iskudhisyo baahan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (alkeyno, m.dh) (kiim.) Nooc haydarokarboon ah oo leh naaneysta guud ee C H . Alkeynadu waa iskudhisyo baahan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (kiimika) Nooc haydarokarboon ah oo leh naaneysta guud ee C H . Alkiinada (oo hore loo oran jiray olifiino) waa iskudhisyo aan dheregsaneyn oo leh dabar lammaan oo kaarboon-kaarboon ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (alkiino, m.dh) (kiim.) Nooc haydarokarboon ah oo leh naaneysta guud ee C H . Alkiinada (oo hore loo oran jiray olifiino) waa iskudhisyo aan dheregsaneyn oo leh dabar lammaan oo kaarboon-kaarboon ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mayaal, m.l/dh) 1. Abuure ah, wax uuma. 2. Iilaah.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) Eebbaha awoodda u leh in uu wax walba la'aan ka jirsiiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-untay, -umatay) Gabadh guur laga doonayo reerkooda weyddiisasho.

waa la naqliyay ✓

v. get engaged; ask for a girl's hand in marriage

waa la naqliyay ✓

1

de: get engaged; ask for a girl's hand in marriage

2

lx: alkumo

3

pd: (alkuntay)

4

ps: v3b=

5

syn: dhaado

6

key: alkumo

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) god ama meel kale oo hoos u dheer oo halis ah. Dh: dalluun.

waa la naqliyay ✓

1

falkan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax la falkay noqosho (harrar, derin iyo wixi lamida).

2

falkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la falkay ahaansho (harrar, derin iyo wixi lamida). la-mid: falagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Falkin-ta)

2

1. Caws ama mayrax ama dun ama wax la mid ah, gogol ka samayn.

3

2. Hawl isasuro badan qabasho, ka xoojin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falki. la-mid: falkid, falkis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caw, maydho, iyo wixii la mid ah, gogol ka samayn. Dh: falkis.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) la-mid: falfalxun.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Carjawda ka soo fiiqan cunaha ragga. 2. Qof hadalka shigshiga.

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. here, at this place

waa la naqliyay ✓

ici.

waa la naqliyay ✓

(adv) at or in this place: here (hiyer); hither (hith er) ~ meeshaan. Ex: halkan waan nimcahay inaan joogo; I hate staying here

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) lagu tilmaamo meel hadlaha u dhow. Dh: kobtan, meeshan.

waa la naqliyay ✓

1

de: here, at this place

2

lx: halkan

3

pd: (halkani)

4

ps: np-loc

5

xe: Give me two kilos of this [lit: from here].

6

xv: halkaan

7

key: halkan

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. where he / it [masc.] ...

waa la naqliyay ✓

1

de: where he / it [masc] ... = hal (ka) + uu

2

lx: halkuu

3

ps: conj + vpro

4

xe: Ask him where hes going.

5

xv: Weydii halkuu tagayo.

6

key: halkuu

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) nin wuxu sameeyo abaalkeed gaadhsiin oo badid. Dh: malkis, geyeysiin, badid, dhaxalsiin,

2

malkin -ta: (magac, dhedig, keli) hareeraha ka kiilid; labada hareerood kaga imad oo dhexda gelin. Neefka malkin uunbaa lagu qaban karaa. Dh: malkis, bishilid, malkis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg alkuman¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) abuurista wax aanan hore u jirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kun-ka)

2

Tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1,000).

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; “1000”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; 1000. m.l.w, kumanaal. m.l.w, kumanyaal.

waa la naqliyay ✓

num: thousand

waa la naqliyay ✓

mille.

waa la naqliyay ✓

-ka: (v) thousand (thaaw-sandh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1000).

waa la naqliyay ✓

1

cf: kumaankun

2

de: thousand Pl: kumaanaal ~ kumanyaal

3

lx: kun

4

pd: (-ka)

5

ps: num-m

6

key: kun

waa la naqliyay ✓

1

(Lun-ta)

2

1. Meel god ah ama ceel oo ciid jilicsan ama dhoobo qoyani ku daboolan tahay, oo wixii ku dhaca liqa.

3

2. Beeraha, godadka abuurka lagu rido, midkiiba.

waa la naqliyay ✓

1

lun¹: m.l 1. Meel dhoobo qoyan oo jilicsan leh oo marka cagta la saaro hoos ula degta. 2. (- uman, m.l) God marka beeraha la abuurayo miraha lagu duugo.3. God hoos u dheer. 4. L. ah: dhar duug ahoo diindiimaya.

2

lun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Wax dhumay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

lun¹: m.l 1. Meel dhoobo qoyan oo jilicsan leh oo marka cagta la saaro hoos ula degta. 2. (- uman, m.l) God marka beeraha la abuurayo miraha lagu duugo.3. God hoos u dheer. 4. L. ah: dhar duug ahoo diindiimaya.

2

lun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Wax dhumay noqosho. m.f.dh, lumid.

waa la naqliyay ✓

Loss

waa la naqliyay ✓

1

v. be lost, get lost

2

lun [feminine] n. furrow, hole in the ground (e.g., for planting)

waa la naqliyay ✓

-lumay I tay: (v) disappear (disappiir)-, be lost; get lost

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hallaw oo waddadii ka habaw. Dh: dhun, ambo.

2

lun -ta: (magac, dhedig, keli) beeraha, godadka abuurka lagu rido, midkiiba.

3

lun-ta: (magac, dhedig, keli) meel god ah ama ceel ah oo ciid jilicsan ama dhoobo qoyani ku daboolan tahay oo wixii ku dhaca liqda. Dh: hataq, booraan.

waa la naqliyay ✓

/akin/ (adj) 1. isku qoys ah, qaraaba ah. 2. wax is shabbaha, isu eg.

waa la naqliyay ✓

a., xig.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax -> ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale - dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax = ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale: dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) barmiilka oo qayb ah.

2

alan -ka: (magac, lab, keli) farta caaradeeda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg alif.

waa la naqliyay ✓

1

(Luun-ka)

2

Qolfo iyo xayaabo layiig ah oo qofka aad u harraada ama qabatooma afkiisu yeesho; jiil.

waa la naqliyay ✓

1

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

2

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. cracking of the lips from thirst

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhegdhegga xayaabo layiig ah iyo qolfo afka ku samaysma marka qofka gaajo ama harraad badani hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: cracking of the lips from thirst

2

lx: luun

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: luun

waa la naqliyay ✓

1

(Ukun-ta)

2

Ugax.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-umo, m.l) Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurkii ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-umo, m.l) Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurkii ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) egg (eeg) ~ ugxan

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ugac.

2

ukun-ta: (magac, dhedig, keli) unug dheddig oo ka soo go'ada xubinta bacriminta ee ilmagaleenka.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ugax, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

initial: u

4

lx: ukun

5

pd: (-ta Pl: ukumo ~ ukuno (/ha))

6

ps: n1-f-enum

7

syn: beed

8

key: ukun

waa la naqliyay ✓