aleemi

nickname-m Joker

-caleemaha: (n) [plural of caleen-ta] leaves (liivis); foliage (fooleyj)

-da: (magac, dhedig, keli) qadhqadhidda xubnaha qofka ay da'du qabato.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax wada qaadasho, iyada oo aan in yarna laga reebin

-da: (magac, dhedig, keli) wax wada qaadasho, iyada oo aan in yarna laga reebin.

f.g2 (-iyay, -isay) Kuul, silis iyo wixi lamida qoor ku xirid (qof).

(fal) qardhaasaha iyo wixii la mid ah xidho ama baro sida loo dhigo.

(Alee-sha)

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

f. n., [collective] seashell species, small cowry shells

-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool

-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.

cf: bocool, laji

de: seashell sp., small cowry shells

lx: aleel

pd: (/sha)

ps: n1-f-col

key: aleel

m.l/dh (-eemo, m.dh) Koor yar oo geela loo xiro.

-ka: (magac, lab, keli) labada qori oo yaryar oo koorta gudeheeda ku dhexjira, midkood. Labada aleen ee koorta is le'egaysii. Dh: allane. alfa: (cilmi) 'saxarad' bixinno ka dhasha kaahfaahidda bu'aha curiyayaasha culus ee dabeeciga ah. Waa atam hilyam oo yeesha laba saldanab oo togan mar ku tuura labo elektaroon a = 2He-4.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax ilaa dhibicda ugu dambaysa cabbid; gorori. 2. Wax heen ka qaadid.

v. skim fat from the top of broth

(fal) caano iyo wixii la mid ah, dhammee oo wax ad cabbayso waxba ha reebin. Caanaha gorofka ka heemi. Dh: dammee. Li: hambee.

heemi: (fal) hilib ama lafo karsamaya, subagga dulsha uga soo baxa, ka dhur.

de: skim fat from the top of broth

lx: heemi

pd: (heemiyey)

ps: v2a=tr

key: heemi

-ga: (magac, lab, keli) qof aad u dhoogsan oo wuxuu shiishaba la hela. Askari leebi ah ayaa loo dhiibaa waxa la tooganayo. Dh: shiishaar.

(fal) cid kale tus sida loo leedo. Dh: leedsii.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: leefsii.

v. cause to lick

a: leefsii (leefsiiyey) [v2a=caus]

de: cause to lick

lx: leefi

pd: (leefiyey)

ps: v2a=tr

key: leefi

f.g2 (-iyay, -isay) Wax jihadii ay u jeedeen ka duwid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax jihadii ay u jeedeen ka duwid. m.f.dh, leexin.

v. divert, turn aside ~ to one side; deflect; make deviate

-yey / say: (v) make a turn; divert (di-veert)-, change the direction ~ weeci. Ex: gaariga bidix u leexi; turn the car to the left

(fal) dhinac u weeci. Booraanta ka leexi baabuurka. Dh: du', weeci.

de: divert, turn aside ~ to one side; deflect; make deviate

lx: leexi

nt: leexin (ta) [vn-f], leexis (ka) [vn-m]

pd: (leexiyey ~ leexshey)

ps: v2a=tr

key: leexi

(fal) cod reen ah ka keen oo ka dhawaaqsii. Durbaanka qaado oo kaga reemi.

-da: (magacwadareed) xaaxeeyada badda iyo meelo kale laga helo oo jaadad kala duwan leh. aleelo-da: (magac, dhedig, keli) qaalmaha yaryar ee ugubka ah. Dh: haleelo.

m.f.dh eeg maleegan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) marmid oo wax maleegan noqosho. Maydhaxdu maleegmidda ayay ku soohantaa. Dh: marmid, soohmid.

m.l la-mid: caleensasho.

-ga: (magac, lab, keli) ood gabsasho si looga dhaco. Oodda daleensiga ka daa. Dh: gaabin.

(Dareemid-da)

Maanka ku garasho.

m.f.dh eeg dareen².

-da: (magac, dhedig, keli) iyada oo aan la arkayn in wax jiraan maanka ka garasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhogor xoolaha ka baxda oo marka ay naqaystaanna ka go'da. Gu'ga xigana gaameeladiyo dhogorta qaar gooya. Dh: gaameelo.

m.l.kh Wax kastoo galbeed loo nisbeeyo.

(fal) dhinaca qorraxda u kac ama aad.

galbeedi: (tilmaame) wax kaste oo jihada galbeedka ka yimaadda.

(Haleelid-da)

Wax la kulmid; wax la samayn lahaa kansho u helid; ku abbaarmid; seegid la'aan.

m.f.dh eeg haleel². la-mid: haleel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qabashadeed wakhti u helid; wax la samayn lahaa kansho u helid. Dh: haleelis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg haleelid.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baahan hanti yar ku taakulayn.

m.f.dh eeg jadeen². la-mid: jadeemad.

f.g2 (-iyay, -isay) Goor galab ah cid haasaawin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax janjeerin. la-mid: dhalleeci.

v. incline, tilt, bend down

-yey / say: (v) incline (inkalaayn)-, slant (islaant), lean (liin), slope (isloop), tilt (tilt), tip ~ janjeeri

(fal) dhinac u qallooci; janjeedhi; qallooci.

de: incline, tilt, bend down

lx: jalleeci

pd: (jalleeciyey)

ps: v2a=tr

key: jalleeci

(Kalleeti-da)

1. Kaadi la dhiijiyo, oo sida qaanso-roobaad yar isu qaroofta.

2. Gantaal xoog leh oo biyo ah ama wax kale, oo meel fog gaarta; talleeji.

kalleeti¹: m.dh 1. Gantaal xoog leh oo kaadi ama biyo oo meel durugsan gaara. 2. Istaagga oo lagu kaadsho. la-mid: talleeji, tallooji.

kalleeti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku k.: kaadi ama wax la mid ah, oo si ganid ah, u sii dayn.

f. n. jet (of urine), spurt (of liquid)

-yey: (v) urinate while standing

(fal) sarajoog ku kaadi; meel kaa fog kaadida ku saydh. Dh: taleeji, kalleedhi.

kalleeti-da: (magac, dhedig, keli) kaadida oo lagu saydho meel kaa durugsan gaar ahaan ragga. Dh: kalleedhi.

cf: kaadi, biyo

de: jet (of urine), spurt (of liquid)

lx: kalleeti

pd: (-da)

ps: n-f

key: kalleeti

(Lalleema-da)

Gariir xubnaha oogada qaarkood yeeshaan; (gacmaha, indhaha).

m.dh (daawo) Gariir gacmaha dadku yeeshaan gabow ama jirro awgeed.

m.dh (daaw.) Gariir gacmaha dadku yeeshaan gabow ama jirro awgeed.

f. n. shakiness, unsteadiness

-lalleemada: (n) tremor (taremar); involuntary shaking, as from ageing, nervous agitation or weakness

-da: (magac, dhedig, keli) gariir iyo qadhqadhyo xubnaha jirka ku dhacda oo uu xanuun keeno. Dh: gacmagariir.

cf: gariir

de: shakiness, unsteadiness

lx: lalleemo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: lalleemo

-da: (magac, dhedig, keli) gariirka xubnaha qaarkood ku dhaca, kolka la weynaado. Duqi laleemo ayaa ku dhacday. Dh: gacmogariir.

(Maleegid-da)

1. Soohid; samayn; falkin.

2. (arrin xun, dhagar) si qarsoon u dhisid, u sababayn, u falkin.

m.f.dh eeg maleeg.

-da: (magac, dhedig, keli) maydhax ama dun miiqyadeeda isku marmarid oo wax duuban oo isku curjisan ka dhigid. Xadhigga maleegidiisu dhib ma leh. Dh: maleegis.

maleegid -da: (magac, dhedig, keli) qurshayn oo khuddo wax lagu hagardaamaynayo dhigid. Maleegidda shirqoolka way u dhannaayeen. Dh: dubbaridid, habayn. Li: fashilin.

maleegid -da: (magac, dhedig, keli) heegan ka dhigid oo dagaal u diyaarin. Maleegidda ciidanka siidhi qudha ayaa ku filan. Dh: diyaarin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maleegnaansho.

m.f.dh eeg muleemi. la-mid: muleemis.

m.l la-mid: muleemin.

(Qareemid-da)

1. Qareen noqosho.

2. Hiilin.

m.f.dh eeg qareen².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale qareen u noqod.

[SELEMA] Sesamot hamnus busseanus 01

m.dh la-mid: kalleeti¹.

(fal) sara joog ku kaadi; kaadi hore u dhiiji. Dh: taylooji

(Wareemid-da)

Waran ku dhufasho.

m.f.dh eeg wareen². la-mid: warmayn.

-da: (magac, dhedig, keli) wax af fiigan leh ku mudid. Maroodi wareemid laguma dilo.

f.g2 (-iyay, -isay) Xalleef ka dhigid (wax).

v. smooth, flatten

(fal) aad u qarayaree; xoog u bal. Dh: xaliif.

de: smooth, flatten

initial: x

lx: xalleefi

pd: (xalleefiyey)

ps: v2a=tr

key: xalleefi

-da: (magac, dhedig, keli) abeer aad u naaxay oo an curan ahaan.

(Adeegid-da)

Hawl cid u qabasho; midiidimid; qabbaanid; xoojin; shaqayn.

m.dh eeg adeeg².

Prestazione

To render a service

-da: (magac, dhedig, keli) hawlqabasho cid kale wax loogu taro. Adeegidda dadka waaweyn Ilaah baa loogu dhowaadaa. Dh: adeegis, xoojin, midiidimid, qabbaanid, shaqayn.

m.l la-mid: adeegsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg adeegsad.

-da: (magac, dhedig, keli) wax war iyo wacaal ah; xog iska waraysi ama isweyddiin.

adeenti -da: (magac, dhedig, keli) raad wadiiqo sameeyay. Waddo muuqata ma aha laakiin waa meel uu raad maray. Adeentida raac iyadaa reerkii ku geyne.

afgembi¹: m.l 1. Hab aan sharci ahayn oo dowlad dhisan lagu beddelo; inqilaab. 2. Hoosmaridda, wax afkooda sare uu hoos maro. 3. la-mid: afgembiyid.

afgembi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Hab aan sharci ahayn dowlad dhisan ku beddelid. 2. Wax afkooda sare hoos marin.