Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Alee-sha)

2

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] seashell species, small cowry shells

waa la naqliyay ✓

-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bocool, laji

2

de: seashell sp., small cowry shells

3

lx: aleel

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f-col

6

key: aleel

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) madhnaanta lagu hungoobo helitaanka wax la filayay. Ableesha i gaadhay, adaan ku amaahshay. Dh: hungo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) xaaxeeyada badda iyo meelo kale laga helo oo jaadad kala duwan leh. aleelo-da: (magac, dhedig, keli) qaalmaha yaryar ee ugubka ah. Dh: haleelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalee-sha)

2

Aan cidi joogin; cidla'; bannaan; dalleen.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): evacuated area; empty, void

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan jirin ama meel madhan ah. Afdaleel ah weeyaan waxaad iigu amraysaaye.

2

daleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax aan ciidan lahayn oo dayacan.

waa la naqliyay ✓

Meel bannaan ama firaaqo leh. Daleel cidlo ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: evacuated area; [atr.] empty, void

2

lx: daleel

3

pd: (/sha)

4

ps: n2-f

5

key: daleel

waa la naqliyay ✓

1

(Haleel-ka)

2

Wax lala kulmo, kansho loo helo.

waa la naqliyay ✓

1

haleel¹: m.l la-mid: haleelid.

2

haleel²: f.g1 (-eelay, -eeshay) 1. Wax la kulmid. 2. Wax helitaankoodu muhiim yahay la kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) 1. Wax la kulmid. 2. Wax helitaankoodu muhiim yahay la kulmid. m.f.dh, haleelid.

waa la naqliyay ✓

v. make it in time, barely make; not miss; have some time for

waa la naqliyay ✓

-ay / hakeeshay: (v) make it before a time limit expires or before it is too late; make it

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wakhti aad hawl hayn hel.

2

haleel -ka: (magac, lab, keli) haysashada wakhti ku habboon inaad hawl qabato; wax kansho loo helo. Dh: firaaqo, jaanis, fursad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: halhaleel

2

de: make it in time, barely make; not miss; have some time for

3

lx: haleel

4

nt: haleel (ka) [vn2-m]

5

pd: (haleelay)

6

ps: v1=

7

key: haleel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jikaar ama muran, jaleelka kadaa dadka, jikaarka. Dh; dood.

2

jaleel-sha: (magac, dhedig, keli) geednagaadh xooluhu aad u daaqaan oo midho leh iniino oon reeba; geed dawaa'id cudurro badan lagu daaweeyo; kana mid ah dhirta la isku dacar faalo.

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) dhandhanka uu labku galmada ka dareemo marka uu dhedig la kulmo waana ereyada 'maxay' da ka dabar go'ay ee 'may' ga ku hadhay.

2

maleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax majiiran oo dhedheg leh oo laba wax iyo in ka badan oo qoyan oo la isku laaqay ah. Dhoobo maleel ah ayaan faraha la galay. Dh: dhegdheg, malleel.

waa la naqliyay ✓

(Salel) N Croton gillettii Hutch. & Bruce Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

m. n. night

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: night

3

lx: leel

4

pd: (-ka Pl: leelal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: leel

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-eemo, m.dh) Koor yar oo geela loo xiro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada qori oo yaryar oo koorta gudeheeda ku dhexjira, midkood. Labada aleen ee koorta is le'egaysii. Dh: allane. alfa: (cilmi) 'saxarad' bixinno ka dhasha kaahfaahidda bu'aha curiyayaasha culus ee dabeeciga ah. Waa atam hilyam oo yeesha laba saldanab oo togan mar ku tuura labo elektaroon a = 2He-4.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

bw: aameel

2

cf: dhakal, toobte, weel

3

de: milk vessel

4

lx: ameel

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: ameel

waa la naqliyay ✓

1

(Aleelaala-ha)

2

Jaadadka dibqallooca mid ka mid ah, oo aad u weynaada, oo xubnaha dabada iyo oogada qaarkeed midabyo ku yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Aleelayn-ta)

2

Aleel ku samayn, qurxin darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Laji-da)

2

Aleel yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

(Lohod-ka)

2

Nafley yaryar oo badaha ku jirta oo aan lafo iyo riciro lahayn, badanaana ku dhexjira kuukiyaan, bocool, aleel, dhulman iyo wax la mid ah; waa jaadad badan oo qaar la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Sati-ga)

2

Dabool labo qalbac isugu aabburan oo qaafiriyada la dhex geliyo oo lagu qaado; wuxuu ka tolan yahay caw, korkana waxaa kaga rogan idiin iyo maryo iyo aleel iyo suuman la qabto.

waa la naqliyay ✓

1

aleelatuur¹: m.l Nooc faalka ay haweenku dhigaan ka mid ah oo ay aleesha ku faaliyaan.

2

aleelatuur²: f.g1 (-ray, -rtay) Aleel ku faalin (haween).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aleelatuur².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aleelee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax aleel loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aleelaysan. la-mid: aleelaysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: aleelaysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nooc aleelada yaryar ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

darab¹: m.l 1. Dhaqidda la dhaqo meelaha kaadida iyo saxaradu soo maraan; istanyo. 2. (-yo, m.dh) Cabir dhulka beeraha lagu cabiro (oo afar jibaal ah) oo le'eg 25 mitir. 3. Saxaro. 4. In yar oo biyo ah oo lagu istinjoon karo. 5. Dun, aleel, kuul iyo wixi lamida oo weelka lagu qurxiyo. 6. Hanti yar oo laga bixiyo gabar la guursaday oo hooyadeed la siiyo.

2

darab²: m.dh 1. Toorrey, billaawe iyo wixi lamida daabkooda meesha ugu sarreysa ee quruxda loogu talagalay. 2. la-mid: darib.

3

darab³: f.g1 (-rbay, -rabtay; -rbi) 1. Wax diyaarin. 2. Weel aleelayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, nayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Wax aleel lagu qurxiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

darmad¹: m.l 1. Midab guduud oo madow xigeen ah oo xooluhu yeeshaan. 2. la-mid: darmasho.

2

darmad²: m.dh (-do, m.l) Koor boodaanta ka yar, aleelkana ka weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aleel yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Weel baaquli u eg oo ka samaysan argeeg, dushana aleel looga sharxay oo subagga, oodkaca iyo wixi lamida lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) shey lagu qurxiyey aleel badda laga soo saaray; aleel lagu taxay. Sati wada aleelan bay ayeeyaday haysataa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax aleel ku qurxin.

waa la naqliyay ✓

v. decorate with cowry shells

waa la naqliyay ✓

1

de: decorate with cowry shells

2

lx: aleelee

3

pd: (aleeleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: aleelee

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caano aad u badhxan; caano biyo biyo ah; caano biyuhu ka badan yihiin. Asaleel buu ubadkii siiyey. Dh: xariir.

2

asaleel -ka: (magac, lab, keli) qofka indhaha la' ama aan si wanaagsan wax u arag. Dh: indhoole.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid. m.f.dh, bacleelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Haleela-da)

2

1. (caano) nafley dhalmo cusayb ah, siiba geela dhalay.

3

2. (dhiig, kd.) wax kastoo shubma oo cusub.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Geel markaa dhalay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] first milk produced by an animal that just gave birth

waa la naqliyay ✓

-haleelada: (n) first milk of a new birth mother ~ danbar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hal irmaan oo caano leh... innaguna haleelada dhashiyo, hilibka mooyaane, inaan beer dhulkeenna u hurnaa, way habboontahaye!

2

haleelo -da: (magac, dhedig, keli) caanaha neef geel ah oo dhowaan dhalay laga liso. Dh: dhalooyo, danbar. Li: jani.

3

haleelo -da: (magac, dhedig, keli) dhiig iyo wax kaste oo shubma oo cusub.

waa la naqliyay ✓

1

de: first milk produced by an animal that just gave birth

2

lx: haleelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: haleelo

waa la naqliyay ✓

1

(Jaleela-da)

2

Geed yar oo aan qodax lahayn oo caleentiisa laysku dacarfaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geedgaab aan qodax lahayn oo caleentiisa daawo ahaan loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geedgaab aan qodax lahayn oo caleentiisa daawo ahaan loo isticmaalo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] medicinal plant species

waa la naqliyay ✓

Cassia ellisae 001

waa la naqliyay ✓

1

(Chelleke) N Kelleronia revoilii (Franch) Chiov. Zygophyllaceae.

2

N Periploca somaliensis Browicz. Asclepiadaceae.

3

C Crotalaria leptocarpa Balf.F. Papilionaceae.

4

S, C Gnidia latifolia (Oliv.)Gilg Thymelaeaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cagaar xooluhu aad u daagaan oo saara midho leh iniino oon reeba; geed dawaa'id cudurro badan lagu daaweeyo; kana mid ah dhirta la isku dacar faalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: medicinal plant sp.

2

lx: jaleelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: jaleelo

waa la naqliyay ✓

m.l Aad u macaan.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg maleel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof basar xun oo doqon ah. Dh: nacas, calaan, sabsaab.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geed-dhexaadka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg waglaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaglee-sha)

2

Xero ama deyr ka samaysan ood khafiif ah.

waa la naqliyay ✓

1

yagleel¹: m.l/dh la-mid: yagleelid.

2

yagleel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Xero ama deyr si ku meel gaar ah u samayn. 2. Labo qof oo is guursanaaya guri u dhisid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Xero ama deyr si ku meel gaar ah u samayn. 2. Labo qof oo is guursanaaya guri u dhisid. m.f.dh, yagleelid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. brushwood fence

2

yagleel: v. prepare ground for settlement ~ irrigation and cultivation; prepare for a wedding ~ other ceremony

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhismo cusub oo bilow ah taag; booto cusub asaaska u jooji. Guri cusub noo yagleel. Dh: asaas, bilaw, samay.

2

yagleel-sha: (magac, dhedig, keli) booto ood ah oo cusub oo markaa uun la joojay.

waa la naqliyay ✓

1

(Aameel-ka)

2

1. Harrub.

3

2. Wixii waxay arkaan iska raaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Weel qori ka samaysan oo aan dabool lahayn oo lo'da iyo geela lagu maalo; haruub; doobi. 2. Wixii waxay arkaan iska raacaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Weel qori ka samaysan oo aan dabool lahayn oo lo'da iyo geela lagu maalo; haruub; doobi. 2. Wixii waxay arkaan iska raacaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. receptacle, milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) weel xoolaha lagu maalo wax na lagu cabbo.

2

aameel: (tilmaame) qof aan maskaxdiisa ku meel marin. Dh: hacoo, dameerdhaanraacday.

waa la naqliyay ✓

1

a: ameel

2

de: receptacle, milk vessel

3

lx: aameel

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: aameel

waa la naqliyay ✓

1

afbeel¹: m.l la-mid: afbeelid.

2

afbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax aan wax goyn karin noqosho (qalab af leh).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax aan wax goyn karin noqosho (qalab af leh). Tusaale: Middidu way afbeeshay. m.f.dh, afbeelid.

waa la naqliyay ✓

v. become ~ be blunt, lose its (sharp) edge ; become speechless

waa la naqliyay ✓

-ay / afbeeshay: (v) blunt (balaant); dull the edge of

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mindi iyo wax la mid ah, saawir noqo; wax ba ha goyn; wax ba ha jarin. Mindidii way afbeeshaye, afee.

2

afbeel -ka: (magac, lab, keli) wax jarid la'aan; goyn la'aan. Afbeelka ka muuqdaa waxa uu tilmaamayaa in seeftan in badan lagu dagaallamay.

waa la naqliyay ✓

1

de: become ~ be blunt, lose its (sharp) edge

2

lx: afbeel

3

pd: (afbeelay)

4

ps: v1=intr

5

key: afbeel

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Aleen ka dhawaajin (geel).

waa la naqliyay ✓

Aliil

waa la naqliyay ✓

m.l Habeen bar, saqdhexe.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeen oo dhan. Sidi kawsaroow xamar alleyl koore lagu taagay. Li: hir salaad.

waa la naqliyay ✓

/asliip/ (adj) hurda, seexday ama hurdo la dhacay. e.g. He fell asleep.

waa la naqliyay ✓

/asliip/ (adj), (adv) jhiiffy, jhiifty. Please be quiet, the baby is asleep.

waa la naqliyay ✓