ahaad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ahaad
-ka: (magac, lab, keli) ku sugnaanshaha ama noqoshada xaalad iyo waaye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaada
imperative v., pl. you all be ...!
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaada
(v) [ singular of ahow] you be... Ex: Haddaad dhul qalaad tagtaan, Islaam ahaada; if you go to a foreign land, be Muslims [don't lose your faith]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaada
de: you all be ...!
lx: ahaada
pd: (ahow)
ps: v5a-imp-pl
xe: Goodbye [lit: be good; said to a group]
xv: Nabad ahaada!
key: ahaada
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaado
v., sg., relative form: that I be / that he become ...
ahaado v., sg., opt. form: may I / he be ..., let me / him be ...
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jahaad
(Jahaad-ka)
Dagaal Muslin iyo gaalo loo dagaallamo, diinta Islaamka dhawriddeed iyo ilaalinteed darteed; (ama jihaad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jahaad
jahaad¹: m.l (dii.) Dagaal loo galo difaaca iyo fidinta diinta Islaamka. la-mid: jihaad¹.
jahaad²: f.mg1 (-day, -dday) (dii.) Difaaca iyo fidinta diinta islaamka ku dagaallamid. la-mid: jihaad².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jahaad
jahaad¹: m.l (dii.) Dagaal loo galo difaaca iyo fidinta diinta Islaamka. la-mid: jihaad.
jahaad²: f.mg1 (-day, -dday) (dii.) Difaaca iyo fidinta diinta islaamka ku dagaallamid. m.f.dh, jahaadid. la-mid: jihaad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jahaad
m. n. Jihad, Holy War
jahaad v. fight the Holy War ~ for Islam
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jahaad
-ka: (n) a Moslem holy war; jihad (ji-haad) ~ jihaad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jahaad
-ka: (magac, lab, keli) dagaal Muslin iyo gaalo ka dhexeeya oo loo galo diinta islaamka u hiilinteeda. Jahaad Ilaahay ayaa inafaray laakiin qof Muslina lagu ma jahaado, jihaad. Dh: dagaal. Li: nabad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaa
v., sg., simple past tense: I / he was
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaa
(v) I or he was (wooz); Ex: wuxuu ahaa nin sharaf leh; he was a respectable man
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaa
de: I / he was
lx: ahaa
ps: v5a-1sg/3m-past
xe: He was a good doctor.
xv: Takhtar wanaagsan buu ahaa.
key: ahaa
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haad
1. (Haad-da) a)° Nafleyda inta duusha; wixii baal leh; shinbiro. b) Baylah; goldaloolo.
2. (Haad-ka) ° a) Sida 1a. b) (qof. kd.) sida haadka u fudfudud oo wax walba ku soo haada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haad
haad: m.dh (-dad, m.l) Baylah, goldaloolo.
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: “Cali way ka haadday”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haad
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haad
m. n., [collective] bird ~ birds (especially large species)
haad v. fly (about ~ around), be flying
haad [feminine] n., loc. (adj.): insecure place; unattended person; left alone, neglected
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haad
peureux.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haad
-da: (n) birds (beerdhis) ~ baalalay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haad
(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.
haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.
haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.
haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.
haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.
haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaad
abaad¹: m.l la-mid: abaabid.
abaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abaad
f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid. m.f.dh, abaadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abaad
v. endure, last, go back in time
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abaad
-ay I day: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaaji. Ex: xoolihii abaaday; the lost livestock
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaad
(fal) gabow oo duugow ama raag oo waar. Ku abaad aduunyada, halkii Eebbe ku qoray.
abaad: (fal) adoo hore u irmaanaa, ha dhiiqin oo gudh.
abaad -ka: (magac, lab, keli) wax irmaanaa oo gudhay ama dabargo'ay. Waxan ku aroornay ceel abaaday oo waa hore laga guuray.
abaad -ka: (magac, lab, keli) gabowga iyo duugoobista cid haleela.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abaad
de: endure, last, go back in time
lx: abaad
pd: (abaaday)
ps: v1=
key: abaad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
agaad
-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ahaan
(Ahaan-ta)
Noqod; ku sugnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ahaan
m.f.dh eeg ah. la-mid: ahaansho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaan
v.-inf: to be
ahaan vl. n., [abstract] state of being, becoming
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaan
(v) he or it might be. Ex: sidee buu ahaan lahaa; how he might have been
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ahaan
-ta: (magac, dhedig, keli) noqod; ku sugnaan. Waxaan shirka uga soo qayb galay aqoonyahan ahaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahayd
v., sg., simple past tense: you were / she ~ it [fem.] was ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahayd
(v) she or it was. Ex: gabar qurux badan bay ahayd; she was a beautiful girl
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahayd
de: you were / she ~ it [fem] was ...
lx: ahayd
ps: v5a-2sg/3f-past
xe: It was a new airplane.
xv: Dayuurad cusub bey ahayd.
key: ahayd
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ahead
/aheedh/ (adv) hore, xaga hore, madaxa hore; hor marin. e.g. Look ahead while you are driving.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ahead
/aheed/ (adv) 1. hor. 2. ku hor.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ahead
astern, ad., qaar hore iyo qaar dambe.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
anaad
(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayaad' oo la isku daray. Ma anaad aabbahaa i moodaysay?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ayaad
vl. pron. you,
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayaad
(v) you did. Ex: ...ayaad tiri; ... you said
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ayaad
a: baad
de: you + [FOCUS] = ayaa + aad
lx: ayaad
ps: focus + vpro
key: ayaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaad
(Dhaad-ka)
Meesha kubku u yaryar yahay oo canqawga ka sarraysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). m.f.dh, dhaadid. la-mid: dhaag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaad
m. n. part of the leg just above the ankle
dhaad v. tie by the leg
dhaad v. notice, be aware of, know
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaad
(fal) wax si wanaagsan ugu fiirso oo aad u eeg. Alaabta aad u dhaad markhaati ayaa laguu qabsane. Dh: fiiri.
dhaad: (fal) garo ama asiib arrin. Dh: hel, fahan.
dhaad -ka: (magac, lab, keli) addimada, inta kubka iyo kuraanta u dhaxaysa kubka iyo kuraanta. Hasha xadhig ayaa dhaadka lagaga xidhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Geed
(Geed-ka)
1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.
2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.
3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Nin
(Nin-ka)
1. Qof lab oo weyn.
2. Qof, guud ahaan, lab iyo dheddig mid kasta ha ahaadee.
3. Astaamaha ragannimadu leedahay leh.
4. Labada is qaba, kooda lab; say.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Termuus
* (Termuus-ka)
Quraarad lagu shubo waxyaalaha kulul oo la cabbo iyo waxyaalaha qabow labadaba oo la doonayo inay saacado badan sidaas ahaadaan oo aan heerka kuljiirkoodu (kulaylkooda ama qabowgoodu) is beddelin. Waxay leedahay gal ku samaysan oo bir ah oo kore, iyo labo kaloo derbi, oo ah dhalo lacag lagu dheehay oo aan isku dhegsanayne meel marani u dhexayso, iyo fur iyo daboollo ad'adag; (ama tarmuus).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Uun
1. Wax kasta ama mid kasta ha ahaadee; in kasta ha le'ekaadee; keliya; ana.
2. (Uun-ka) a) Wax la uumay; abuur; makhluuq. b) Uumi; oomaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Wakaalad
(Wakaalad-da)
1. Xafiis dowlad ama shirkad ama cid kale ka wakiil ah, oo danaha u ilaaliya (kuwo ganacsi iyo kuwo kaleba).
2. Warqad si sharci ah u qoran oo qofka haysta siisa karti uu dano ama hawlo qof kale lee yahay ku maamulo, oo wakiil ugu ahaado; (ama wakaalo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barashada foosillada
m.dh (taar.) Sayniska ku taxalluqa noolaha ciribgo'ay, asalkiisa ha ahaado dhir ama xayawaan, oo la helo haraagoodii oo ku aasan dhadhaabaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyood
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daan
daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.
daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.
daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
danab
danab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Biriq. 2. Birdanab. 3. Qof ama wax dadka soo jiita.
danab²: m.l (-byo, m.dh) (fiisikis) Barashada ifafaalaha saldanab ha ahaado danabneg ama mid qulqulaya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
isku-kaan
m.l (-nno, m.dh) (baayoloji) Marka la sharaxayo noole leh laba aliil oo isku mid ah oo ukumaya muuqal gaar ah shiiqiye iyo shiiqsane midkuu doono ha ahaadee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kansar
m.l (-rro, m.dh) (daawo) Buro xume oo dhan ha ahaado “karjinome” ama “sarkoome” wuxu ka sameysmaa unug oo si aan caadi ahayn oo dhakhso badan u qaybsama, kasoo dabadeed dhex gala oo burburiya (xubnaha) soohayaasha ku ag dhow. Waxa dhacda in unug ka mid ah burada uu raaco dhiigga ama liinfada oo ku beermo meel kale oo jirka ka mid ah (metastasis).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qaboojiye
m.l (-yayaal, m.l/dh) Makiinad leh qol magudbiye hawo oo lagu keediyo alaabooyinka, cunnada iyo cabbitaanka si aanay u xumaan ama qabow u ahaadaan; tallaajad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
uun
uun¹: m.l 1. Wax kastoo Alle uumay. 2. Uumi.
uun²: f.g1 (uumay, uuntay; uumi) Eebbe wax abuurid.
uun³: fk. 1. Keliya. Tusaale: “Carruurta uun caanaha sii”. 2. Mid kastaba ha ahaadee. Tus.”Nin uun weyddii”. 3. Mid aan cayinnayn, mid aan la garanayn. Tusaale: “Wiil uun baa noo sheegay”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wakaalad
m.dh (-do, m.l) 1. Hay'ad dawladeed oo hawl gaar ah u qaybsan oo wasaarad hoos tagta. 2. Warqad si sharci ah u qoran oo qofka haysta siisa karti uu dano ama hawlo qof kale leeyahay ku maamulo oo wakiil uga ahaado.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
barashada foosillada
m.dh (taar.) Sayniska ku taxalluqa noolaha ciribgo'ay, asalkiisa ha ahaado dhir ama xayawaan, oo la helo haraagoodii oo ku aasan dhadhaabaha.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biyood
m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daan
daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.
daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.
daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
danab
danab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Biriq. 2. Birdanab. 3. Qof ama wax dadka soo jiita.
danab²: m.l (-byo, m.dh) (fiisikis) Barashada ifafaalaha saldanab ha ahaado danabneg ama mid qulqulaya.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid
Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaadee
v., sg., opt. form: suppose I am / so he may be ...
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaadee
de: suppose I am / so he may be ...
lx: ahaadee
ps: v5a-1sg/3m-pot
key: ahaadee
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaatid
v., sg., relative form, [inchoative] that you be / become ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaatid
(v) that you [sig.] become... Ex: waxaan rabaa inaad arday fiican ahaatid; I want you to become a good student
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaatid
de: that you be / become ...
lx: ahaatid
pd: (ahaato)
ps: v5a-2sg-rel-inch
key: ahaatid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ahbalad
m.dh Haweenay aad u garasho yar, doqon; dabbaalad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dahaadh
(fal) korka wax kaga tol, wax korka ka saar. Qardhaasta ku dahaadh idiin. Dh: dahaar, jaxaas, duhaar.
dahaadh -ka: (magac, lab, keli) wax, wax korka lagaga daboolo oo lagu rogo. Dh: dahaar, duhaadh.
dahaadh -ka: (magac, lab, keli) xuub yar oo wax uu ka sokeeyo oo aan si wanaagsan u qarinayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaada
imperative v., pl. you all have / possess!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lahaada
de: you all have / possess!
lx: lahaada
ps: v5b-imp-pl
xe: The five of you share [lit: own] this car together!
xv: Baabuurkan wada lahaada shantiinnu.
key: lahaada
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nashaad
m.l (-ddo, m.dh) Farxad iyo firfircooni. la-mid: nanashaaddo, nishaad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nashaad
-ka: (magac, lab, keli) firfircooni iyo waxqabad. Qof nashaad badan shaqada u dhiibo.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Rashaad
name-m integrity of conduct; reason, good sense; maturity, wisdom
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sahayad
-ka: (magac, lab, keli) sahay u qaadad; sahayasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shahaad
shahaad¹: m.l Dadaal badan oo tacab loo galo.
shahaad²: f.mg1 (-day, -dday) Hawl qabashadeeda tacab badan u gelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaadi
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Baadi goobisteed raajin. 2. (f.mg) Ku a.: wax xaalad gaar ah ku raajin. la-mid: abaadsii.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Abaadi
name-m longevity; long life
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Abaadi
magac loo baxsho wiil cimridherer ama nolol wanaagsan oo raagta loo rajaynayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaadi
(fal) baabi'i oo dhammee. Ka abaadi buu yidhi, aduunyada dhammaanteed, reer Aare oo idil. Dh: idlee.
abaadi: (fal) raaji oo waari. Abaadi naftaada, haddaad Alle diidday. Dh: waari, daa'imi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abqaad
m.l (-do, m.l) (baayoloji) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: “Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abqaad
m.l (-do, m.l) (baay.) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abqaad
(fal) geed meel ka biqlay, meel kale u rar oo ku jooji.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adaadi
m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adaadi
-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afqaad
-ka: (magac, lab, keli) war qof qarsanayey ka qaadid oo cid kale u gudbin; qof kale basaasid.
afqaad -ka: (magac, lab, keli) 'gar' dacwo qaadid; cid kale, dacwad ka dhegaysi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afraad
(Afraad-ka)
Tiro taxan, kan jagada afarta ku abbaaran; (4d.) (ama afaraad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
afraad
m.l/dh.t.j la-mid: afaraad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
afraad
numeral: fourth
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
afraad
(adj) fourth (foorth); (4th) ~ afaraad
afraad-da: (n) few persons ~ shakhsiyaad. Ex: afraad yar baa diidday; a few persons have refused
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
afraad
-da: (magac, dhedig, keli) tiro taxan, tan jagada afarta ku abbaaran; tiro taxan tan saddex ka danbaysa shanna ka horraysa. Ilmihii afraad baa Reer Yuusuf u dhashay. Dh: afaraad, 4aad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
afraad
de: fourth = afar + -aad
lx: afraad
pd: (-ka)
ps: num-ord-m
key: afraad
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaato
v., sg., relative form -inch: that you be / that she / it [fem.] become ...
ahaato v., sg., opt. form: may you / she be; let her be ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaato
(v) that she be or become... Ex: waa inay gabadh fiican ahaato; she should be a good girl