ah — Macnaha & Turjumaada

1

ah¹: f.g4 (yahay, tahay; ahaa, ahayd) Wax xalaad ku sugnaansho.

2

ah²: e.d la-mid: aah.

waa la naqliyay ✓

f.g4 (yahay, tahay; ahaa, ahayd) Wax xalaad ku sugnaansho. Tusaale: Cali waa nin macallin ah. m.f.dh ahan.

waa la naqliyay ✓

v., subject case, present habitual: being, which ~ that is / are

waa la naqliyay ✓

/aa/ (inter) (informal) haah ama waayahay oo kale ayaa loo isticmaalaa. e.g. Ah, yes, I remember.

waa la naqliyay ✓

1

(v) 1. that is... Ex: nin carab ah; an Arab man, 2. made of; operating as.. Ex: sar dhagax ah; a house made ofstone. Darbi shub ah; a concrete wall

2

ah (interjection) oh, used to express strong emotion

waa la naqliyay ✓

1

ah! eray la yidhaahdo marka la is ciilkaambiyo, gocasho aawadeed. Ah! Way i seegtay saaka in aan Hodan arko. Dh: aheey ah! way!

2

ah: (tilmaame) sidaas ku sugan, sidaas noqday. Khadra waa gabadh gaari ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: being, which ~ that is / are Used as final element to bind noun phrases

2

lx: ah

3

ps: v5a-subj-prhb

4

xe: four cigarettes

5

xv: afar sigaar ah

6

key: ah

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

(Aabi-ga)

2

Arrin aan jid ahayn oo cid lagula kaco; gardarro; maag; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

1

(Aadana-ha)

2

Intii Nebi Aadan dhalay ka mid ah; dad; qof.

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof) Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi.

2

2. (meel, kd.) nabad ah; aan cabsi lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aamminnima-da)

2

Aammin ahaansho; daacadnimo; lillaahinnimo.

waa la naqliyay ✓

Aan hadla hayn; shib ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Aammusnaan-ta)

2

Hadlid la'aan; shib ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aarnima-da)

2

Aar ahaansho; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aasnaan-ta)

2

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ab'ogaa-ga)

2

Dad dalka gudihiisa weligii degganaa; aan gadaal-ka-imaad ahayn; waddani (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaadid-da)

2

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaydin-ta)

2

1. Carruur, caanaha ay hooyada ka nuugaan, ka gooyn.

3

2. Caano aan kuwa hooyo ahayn (oo xoolaad) carruur siin oo ku korin.

4

3. Carruurta lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaanduula-ha)

2

Col ama ciidan duullaan ah, kan u madax ah; colwade; maqaddin (ama ammaanduule).

waa la naqliyay ✓

1

(Abboowa-ha)

2

Erey walaal ka dhigan oo kuwa wada dhashay ama xigto ah ama isjeceli, isugu yeeraan (ama boowe).

waa la naqliyay ✓

1

(Abeer-ka)

2

Neef ishkin ah (geel, lo') oo dheddig oo goortuu ku curan lahaa aan ku curan; qaalin aan weli dhalin; galgaal (lo'); tebis (ari) (ama ameer).

waa la naqliyay ✓

1

(Abeesa-da)

2

Jaadad badan oo halaqa ka mid ah oo qaarkood waabaayo lee yihiin. Waxaa jira jaadad addimmo leh oo iyagana abeeso lagu magacaabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeeso-lugaley-da)

2

Jaad halaqa ka mid ah oo qallajisaha waaweyn lagu tirsho oo afar addin iyo dabo dheer iyo harag adag leh; masolugaley, riyannuug.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboodi-ga)

2

Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

(Abqa-da)

2

Quraca iyo maraaga iyo geedaha la mid ah mirohooda (iniino badan oo yaryar oo ku gudajira galal dheerdheer oo laba qalbac ah oo kolkay engegaan furma); geydhe; mergiyaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Abris-ka)

2

1. Halaqa waabaayada leh jaad ka mid ah.

3

2. Halaq duqoobey.

waa la naqliyay ✓

e.d Cod yar oo qof xanuun hayo ka soo baxa. la-mid: ah².

waa la naqliyay ✓

1

(dhawaaq) erey la yidhaa marka wax horay u dhacay laga uurkutaalloonayo. Aah! kolkaan yaraa maan wax barto. Dh: aheey! aaheey! aaheey! ah.

2

aah: (dhawaaq) erey la yidhaa marka xanuun dartii loo taahayo. Waxa arkay nin sakaraad dartii 'aah' da haya.

waa la naqliyay ✓

v., neg., present habitual: he / she is not; they are not

waa la naqliyay ✓

/aaha/ (inter) (informal) oraah la isticmaalo markaad wax fahantid ama heshid waxaad raadinaysay. e.g. I had a good book here somewhere. Aha, here we are.

waa la naqliyay ✓

1

(v) [with negative ma] 1. he, it or she is not ~ ma aha. Ex: madow ma aha; it is not black, xoog ma aha; it is not by force. 2. they are not. Ex: Soomaali ma aha; they are not Somalies

2

—aha2: (suffix): the. The definite masculine plural with ending o. Ex: Xoolo; xoolaha; [the livestock]. Ex: Caano; caanaha [the milk], Guryo; guryaha [the houses]

waa la naqliyay ✓

v., subject case: being ...; SUBJECT is / are ...

waa la naqliyay ✓

(v) is or are. Ex: qofkii Muslin ahi waa inuu tukadaa; a person who is Muslim, should pray

waa la naqliyay ✓

1

de: being ...; [SUBJECT] is / are ... Marks a declarative subject

2

lx: ahi

3

pd: (ah + i)

4

ps: v5a-subj

5

xe: A Somali girl doesnt do (that).

6

xv: Gabadh Soomaaliyad ahi ma sameeyso.

7

key: ahi

waa la naqliyay ✓

(interj) yuck(yn£) ~akhas, aqas

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan ku sugan; (maanta Guuleed ash ma aha).

waa la naqliyay ✓

fk. A. ma aha: ma fiicna.

waa la naqliyay ✓

[adjective] in a good mood ~ condition

waa la naqliyay ✓

/aash/ (n) dambas, bambas (budada cad ama beeyga ah oo dabka ka harta) xaabo ama sigaar basay ka harta. e.g. cigarette ash.

waa la naqliyay ✓

(adj) good (guudh); Ok. Ex: sow ash ma ahid? aren 'tyou fine?

waa la naqliyay ✓

/aash/ (n) 1. bembed. 2. geed billeering.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) si wanaagsan ku sugan.

waa la naqliyay ✓

1

de: in a good mood ~ condition Only used with a negative

2

lx: ash

3

pd: (ma aha)

4

ps: adj-neg

5

xe: I am not in a good mood today.

6

xv: Ash ma ahi maanta.

7

key: ash

waa la naqliyay ✓

1

(Bah-da)

2

1. In hooyo wada dhashay; tol; qolo.

3

2. Gob; (sida: bah iyo beel.

4

3. (°) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ho, m.l) 1. Naago nin qabo middood iyo carruurteeda. 2. Isku b. ah: carruur hooyo keli ahi wada dhashay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ho, m.l) Xiddigo dayaxu maro oo u dhexeeya xoor iyo faruuryo. la-mid: baho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ho, m.l) 1. Naago nin qabo middood iyo carruurteeda. 2. Isku b. ah: carruur hooyo keli ahi wada dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. children born of the same mother; mother and child

2

bah: [feminine] n. noble, aristocrat, high caste person

3

bah: pr. n., loc. star constellation Pleiades

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. family; children of same mother and father. 2. a group having similar properties

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dad hooyo wada dhashay oo kala aabbo noqon kara.

2

bah -da: (magac, dhedig, keli) dad isku qoys hoose ah; dad isku abtirsiimo ah. Allahayow badbaadada, ha ku xidhin bah iyo reer, biyadhiijin qolo qolo. Dh: tol, qoys, beel.

3

bah -da: (magac, dhedig, keli) dad dano gaar ahi is raaciyeen. Waxa habboon in ay isla shaqeeyaan bahda waxbarashada, bahda qalinleyda iyo bahda warbaahintu.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-hay, -hday) 1. (f.g) Wax awdid. 2. (f.mg) Dhalasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, muuqaalkiisa qari. Ceebta oo la daho anshaxa ayey qayb ka tahay. Dh: qari, duug, aas, xabaal.

waa la naqliyay ✓

(v) gush (gaash) ~ fah ku yiri

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado wax daboolnaa oo mar qudha afka kala qaaday oo uu naqas ama wax kale ka soo baxay.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya shanqadha laga maglo nafta baxaysa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hah!) Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo: caku! hohey!

2

2. (Hah-da) Dhacaan kulul oo afka guba oo geedaha qaarkood mayraxdoodu leedahay; moobah.

waa la naqliyay ✓

1

hah¹: m.dh Dhadhan ama ur kulul oo dhirta qaarkeed yeeshaan.

2

hah²: e.d Eray lagu dhawaaqo marka wax la kahdo ama xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

inter. oh dear!; Exclamation of dismay

2

hah [feminine] n., [abstract] (adj.): hot ~ pungent taste; spicy, hot

waa la naqliyay ✓

1

hah! (eraydhawaaq) la yidhaahdo kolka wax la kahdo. Dh: cagku! hoh! hohey! hoheey!

2

hah-da: (magac, keli) dheecaan kulul oo afka guba oo geedaha qaarkood maydhaxdooda iyo walxuhu leeyihiin. Xanjada iyo nacnac duriguba hah bay leeyihiin. Dh: moobah.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof aan sir lahayn oo warku si fudud uga baxo. Nah war lama geliyo.

2

nah-da: (magac, dhedig, keli) soo jiidashada uu shay kugu soo jiito macaan ama muunad quruxeed. Cuntada dhadhankeedu nah ma leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Rah-a)

2

Bahal yar oo birriga korkiisa iyo biyaha gudohoodaba ku nool; wuxuu lee yahay afar addin, labo lugood oo aad u xoog badan iyo labo jeeni oo gaaggaaban, iyo oogo qoyan oo jilicsan. Markuu rah dhab ah noqdo oo lullumannimada dhaafo, dabo ma leh. Itaalki waa booddo dheer yahay; rake.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Berribiyood aan lahayn dabo, leh laba lugood oo ka dhaadheer kuwa hore, boodboodka ku socda, marka uu biyo ku dhex jirana sameeya dhawaaq badan, xubno cad oo adagna qawlallada ku yeesha. la-mid: rake.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Berribiyood aan lahayn dabo, leh laba lugood oo ka dhaadheer kuwa hore, boodboodka ku socda, marka uu biyo ku dhex jirana sameeya dhawaaq badan, xubno cad oo adagna qawlallada ku yeesha. la-mid: rake.

waa la naqliyay ✓

m. n. frog, toad

waa la naqliyay ✓

-a: (n) frog (faroog)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yar oo berribiyood ah oo leh afar addin iyo ubuc jilicsan oo aad u qabaw oo jillaalkii dhoobada isku qariya xareeddana soo baxa oo ci' dheer leh. Rah hadduu biyo waayo dhoobaduu ku raftaa. Dh: rake.

waa la naqliyay ✓

1

de: frog, toad

2

lx: rah

3

pd: (-a Pl: rahah (a))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: rah

waa la naqliyay ✓

ضفدع

waa la naqliyay ✓

1

(Sah-a)

2

Hadba xaalka kolkaas lagu sugan yahay; si; waayo; tabaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ho, m.dh) Hadba xaalka markaas lagu sugan yahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. condition ~ situation (that one is in)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) waxaan dhab ahayn. Ilayn way ka simanyiin saha iyo saarka. Dh: isyeelyeel.

2

sah-ha: (magac, lab, keli) hadba xaalka kolkaas lagu sugan yahay; waayaha iyo xaaladda markaa lagu jiro. Dh: si, waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: condition ~ situation (that one is in)

2

initial: s

3

lx: sah

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m

6

key: sah

waa la naqliyay ✓

e.d Erey dareen oo yaabka tilmaama.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r 1. W. dheh: ballaqmid. 2. W. ka sii: wax ballaqid (albaab).

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado ci'da eyda iyo wixii la mid ah carruurtuna iskaga nixiyaan. Abtigaa ma fulaa ma faruurya caddaa wah.

waa la naqliyay ✓

1

Yah!

2

Erey wixii la qoonsado oo la haaraama hayo lagu yiraahdo; Hah!; Caku!

waa la naqliyay ✓

e.d Erey wixii la qoonsado oo la haaraama hayo lagu yiraahdo; hah! caku!

waa la naqliyay ✓

inter. ah!, oh!

waa la naqliyay ✓

yah! (ereydhawaaq) lagu calaacalo kolka uu jiro wax aan waxba laga qaban karin ama in la dabaqabtaa adag tahay. Yah! boqontay go'day! Dh: hah!, caku!.

waa la naqliyay ✓

1

de: ah!, oh! Exclamation of anger or irritation

2

initial: y

3

lx: yah

4

ps: intj

5

key: yah

waa la naqliyay ✓