Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh Neef irmaan oo muddo badan la maalayey; dhaqayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dibiga rajada ah ee qaanka ku soo hadha. Dh: rajay.

waa la naqliyay ✓

1

(Goor-ta)

2

Waqti gudihiisa wax dhacaan ama waxyaalo dhacay u dhexeeya, oo loo qaybsho mid jooga, mid tegey iyo mid soo socda (tagto, joogto, timaaddo); waqti; waa; had; kol; shin; wesin; samaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waqti la yaqaan oo bilow iyo dhammaad leh; kol; xilli; waqti; ammin. 2. G.tiiba: isla waqtigii. 3. Goor ka goor ama ka goor ka goor: waqti ilaa waqti.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waqti la yaqaan oo bilow iyo dhammaad leh; kol; xilli; waqti; ammin. 2. Goortiiba: isla waqtigii. 3. Goor ka goor ama ka goor ka goor: waqti ilaa waqti.

waa la naqliyay ✓

f. n. time, moment, occasion; occurrence

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) one of several instances; times (teeymis). Ex: meeqa goor? how many times?

2

goor dambe: later time (leeyter teeym) ~ waqti dambe

3

goor hore: (n) earlier time

4

goor kale: (n) another time ~ wakhti kale

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhtiga dhacdooyinka lagu tilmaansado oo u qaybsan mid tegay; mid jooga iyo mid soo socda. Dh: miley, waa', kol, had.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jeer, kol, mar, waqti, xilli

2

de: time, moment, occasion; occurrence

3

lx: goor

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-time, n4-f

6

key: goor

waa la naqliyay ✓

زَمَن وَفَّت

waa la naqliyay ✓

1

(Aboor-ka)

2

Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

aboor¹: m.dh Waxar ayadoon naaskii hooyadeed ka go'in biyo-cabbid bilowday.

2

aboor²: m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. termite, white ant; termites

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) termite (teermaayt); also called white ant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) cayayaanka yaryar jaad ka mid ah oo qudhaanjada isku bahda yihiin. qaab boqortooyo na u wada nool. Boqortooyadu waxay ka kooban tahay: boqorad, boqor, askar iyo shaqaale. Aboorku waxa uu u noolyahay beelabeelo oo waxa uu dhistaa dundumooyin uu ku dhaqmo.

2

aboor -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar mid ka mid ah oo qudhaanta u eg.

3

aboor -ta: (magac, dhedig, keli) waxar iyada oo aan weli ababin biyaha sida loo cabbo baratay.

waa la naqliyay ✓

1

de: termite, white ant; [col] termites

2

lx: aboor

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-enum

5

key: aboor

waa la naqliyay ✓

1

(Agool-ka)

2

1. Hollobta timaha salkooda ka dhalata.

3

2. Astayn, calaamayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m.l Qolof cad oo madaxa yeesho marka uu basaaso.

waa la naqliyay ✓

m. n. dandruff; mark, stain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dandruff (daanduruf); scurf (iskeerf)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hollobta salka timaha ku dhalata. Dh: toxob.

2

agool -ka: (magac, lab, keli) astaynta jaangooyo

waa la naqliyay ✓

1

de: dandruff; mark, stain

2

lx: agool

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: agool

waa la naqliyay ✓

1

(Agoon-ka, Agoon-ta)

2

Ilmaha aan aabbihiis noolayn.

waa la naqliyay ✓

1

agoon¹: m.l (agoon/-nno, m.dh) Wiil yar oo aabihii dhintay.

2

agoon²: m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] orphan

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m orphan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. agoonta ] orphan (oorfan); a child whose father is dead

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay labadiisa waalid ama midkood dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab keli) wiil labadii waalid ama midkood ka dhintay isaga oo aan qaangaadhin. Agoon aabbo ma leh. Dh: rajay.

2

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh labadii waalid ama midkood ka geeriyooday iyada oo aan qaangaadhin.

3

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh uu ka geeriyooday saygeedii.

4

agoon -ta: (magacwadareed) carruur uu labadii waalid ama midkood ka geeriyooday. Ilaahay, in agoonta loo naxariisto ayuu inna faray.

waa la naqliyay ✓

1

cf: yatiin

2

de: orphan When the father has died

3

lx: agoon

4

pd: (-ka ~ -ta)

5

ps: n2-m, n1-f-col

6

key: agoon

waa la naqliyay ✓

يتیم

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

2

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

arǫor: m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

2

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

3

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid. m.f.dh, aroorid.

waa la naqliyay ✓

1

v. take (animals ~ people) to drink water; descend

2

aroor vl. n. bringing to water

3

aroor m. n. spine, backbone

4

aroor [feminine] n. dawn, early morning

waa la naqliyay ✓

1

-ta: daybreak (dheey bareek); dawn (dhoon); the beginning of day

2

aroor-ey / tay: (n) 1. lead [an animal] to drinking water. 2. water fetching trip

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo doono; soo dhaami; soo cab. Geelii wuu arooray. Li: ful.

2

aroor: (fal) meel sare ka deg oo meel foorarta u dhaadhac; hoos u deg. Ka aroorshay meeshuu fadhiyay amarkutaagluuye. Dh: deg.

3

aroor -ka: (magac, lab, keli) aaditaanka meel biyo leh; meel fog biyo u doonasho. Aroor dheer bay xoolihii galeen.

4

aroor -ka: (magac, lab, keli) meel hoose u sii degid.

5

aroor -ta: (magac, dhedig, keli) marka waagu beryo; maalinta billawgeeda. Aroorta hore tag shaqada. Dh: subax.

waa la naqliyay ✓

فلق، فجر

waa la naqliyay ✓

(fal) hadhuudh la tumay qarawaan ama gacafka kor ugu daadi; masaf ku qaad oo madaxa la sin kadibna u soo daadi si farsamaysan si ay ciidda iyo suqushu u kala soocmaan. Hadhuudhka buushiga ka asoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Atoor-ka)

2

Sagaarada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Sagaarada midkeeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Sagaarada midkeeda lab. atoore m.l Jilaha filinka halyayga ka ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. male dikdik (antelope)

waa la naqliyay ✓

name-m male dikdik (antelope). Lit: he who born while a dikdik is running around or is born on uninhabited dikdik environs

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dikdik (dikdik)-, a small East African male antelope ~ atoor sagaaro

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil sagaarada keeda lab astaamaha wax kala wadaaga.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka sagaarada; yac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro, yac

2

de: male dikdik (antelope)

3

lx: atoor

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: atoor

waa la naqliyay ✓

m.dh Agoor ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul xaaluf ah; dhul baad lahayn oo daaq xoolaad ka jirin. Afgoror xoole kuma dhaqmaan. Dh: madaxkar, madax-xalxal, barqafadhiisi, afgodhodh.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Nooc ka mid ah cawska biyaha ka dhex baxa oo dado aqallada; naqdac. la-mid: gargeer, gargoof.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed burkiisu aad u weyn yahay oo ka baxa hareeraha togagga, webiyada, waraha iyo wixii la mid ah oo dhaadheer oo laf adag leh. Gargoorkii ku yaalley Geeddeebliyo, Galsaxar mar labaad ma gaadhnaa.

2

gargoor -ka: (magac, lab, keli) saab lagu kalluumaysto oo aaragoosatada lagu dabo.

waa la naqliyay ✓

name-m father of the reliable one. Syn: Abuubakar. Cf: Abuukar, Abuubakar

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Wax meel u dhow ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Wax meel u dhow ku sugnaan. m.f.dh, agjoogid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] stand by; stay next ~ near to

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) stand by or stay with; remain uninvolved; refrain from acting

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel u dhaw ku sugnaw oo ha ka dheeraan. Agjoog bukaanka.

2

agjoog -ga: (magac, lab, keli) meel ama wax ka agdhawaan; ka fogaanshala'aan. Agjooggayga aya ku badbaaddaye, aqalkaa ku guban gaadhay.

waa la naqliyay ✓

1

de: stand by; stay next ~ near to

2

lx: agjoog

3

nt: agjoogid (da) [vn-f]

4

pd: (agjoogay)

5

ps: v1=cmp

6

key: agjoog

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

aglool¹: m.l/dh 1. Xoolaynta weel gocaya la xooleeyo. 2. Jaangooyada hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo. 3. la-mid: agloolid.

2

aglool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel gocaya ah xoolayn. 2. Guri dhisid.

waa la naqliyay ✓

1

v. found, begin; waterproof (a fiber vessel)

2

aglool m. n. foundation, stonelaying; waterproofing of a fiber vessel

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel cusub hogee oo xoolee. Innoo agloola gorofka. Dh: xoolay.

2

aglool: (fal) dhismo iyo wixii la mid ah qurxi oo naqshadee. Haddeed gurigu wuu dhammaadee, aglool.

3

aglool -ka: (magac, lab, keli) hab weelka cusub gocoyanimada looga ba'sho. Inta asal, dufan iyo waxyaabo kale la isku karsho ayaa lagu rogrogaa. Agloolka weelasha Canbaro ma taqaanno.

4

aglool -ka: (magac, lab, keli) naqshadayn iyo qurxin. Qof farsamayaqaan ah ayaa agloolka sartan sameeyay.

5

aglool -ka: (magac, lab, keli) qaabaynta iyo ambaqaadka hore ee wax la dhisayo ama la samaynayo loo sii jaangooyo. Aglool wanaagsan baa xarunta loo sameeyay. Dh: billaw, jaangoyn, unug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) (baayoloji) Dhuun dhiig oo dhiigga ku shubta wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) (baay.) Dhuun dhiig oo dhiigga ku shubta wadnaha.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin. m.f.dh, aroorin.

waa la naqliyay ✓

v. water (animals)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) see [eeg] aroor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolaha soo waraabi; xoolaha ceelka gee. Arooriya geela, intaan oonku dilin.

2

aroori: (fal) hoos u dhig: hoos u deji; hoos u fogay. Qodinka dhulka hoos ugu aroori.

3

aroori: (fal) 'awood Rabbi' qof hurda dheelmi. Siduu u jiifay uun baa la arooriyay.

4

aroori-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn. Goraydu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: bannaan, bayaxaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: water (animals)

2

lx: aroori

3

pd: (arooriyey)

4

ps: v2a=

5

key: aroori

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) huubaha iyo qashinka ka baxa firida hadhuudhka marka la tumo. Asooraha firida ka reeba. Dh: il, xamaku.

2

asoore-ha: (magac, lab, keli) qalabka hadhuudhka iyo wixii kale ee la hufayo lagu asooro.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ninka filinka halyeyga ka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroor-ka)

2

1. Midab fardood oo gedgeddooma.

3

2. (Baroor-ta) Boohin badan oo dhaxaaq leh.

waa la naqliyay ✓

1

baroor¹: m.l Midab caddaan boor leh ah oo ay farduhu yeeshaan.

2

baroor²: m.dh 1. Qaylo dheer cataw iyo ilmo leh oo ay haweenku sameeyaan marka ay dhibaato la kulmaan. 2. Meseggo aan bislaan oo sabuul ku taal.

3

baroor³: f.mg1 (-ray, -rtay) Oohin iyo cataw kor ugu dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

baroor¹: m.l Midab caddaan boor leh ah oo ay farduhu yeeshaan.

2

baroor²: m.dh 1. Qaylo dheer cataw iyo ilmo leh oo ay haweenku sameeyaan marka ay dhibaato la kulmaan. 2. Meseggo aan bislaan oo sabuul ku taal.

3

baroor³: f.mg1 (-ray, -rtay) Oohin iyo cataw kor ugu dhawaaqid. m.f.dh, baroorid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] piebald color of a horse

2

baroor: [feminine] n. cry of mourning, keening, hysterical crying

waa la naqliyay ✓

-tu -ta: (n) a long and loud cry, as of grief for the dead; keen (kiin); wail (weel)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midabka fardaha oo caddaan madow ku jiro ah. Faras baroor leh baa baratan lagu galaa.

2

baroor -ka: (magac, lab, keli) midabbo badan oo isku dhafan, sida kuwa balambaalista qaarkeed.

3

baroor -ta: (magac, dhedig, keli) oohin qaylo iyo afkalaqaad ah. Hooyo madigeed weyday baroori waa u hanti. Dh: oohin.

waa la naqliyay ✓

(Gamor) S Phyllanthus somalensis Hutch. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoor-ka)

2

Caano dhaynnimadii ka tegey oo fariistay.

waa la naqliyay ✓

1

garoor¹: m.l 1. Caano lo'aad ama ari fadhi ah oo aan subag laga saarin. 2. Ciir.

2

garoor²: f.mg1 (-ray, -rtay) Fadhi aan subag laga saarin noqosho (caano lo'aad ama ari).

waa la naqliyay ✓

1

garoor¹: m.l 1. Caano lo'aad ama ari fadhi ah oo aan subag laga saarin. 2. Ciir.

2

garoor²: f.mg1 (-ray, -rtay) Fadhi aan subag laga saarin noqosho (caano lo'aad ama ari). m.f.dh, garoorid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): sour milk

2

garoor [inchoative] v. turn sour (of milk)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) sour milk (saawar milk)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg gadhoodh.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagoog-ta)

2

1. Si marada loo huwado, oo cad madaxa ka soo laallaada oo wejiga qaarki qarsha, hoosna u yeela, loo yeelo.

3

2. Koofiyadaha qaarkood, cad soo baxsan oo wejiga hoosiya oo loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

hagoog¹: m.dh (-go, m.l) 1. Maro qaarka sare ee dadka oo aan indhuhu ku jirin lagu daboolo. 2. Sida marada hagoogta ah loo xirto. 3. Gambada haweenku madaxa saartaan. 4. Koofiyadda inteeda wejiga hareysa.

2

hagoog²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax dedid. 2. Meel har u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

hagoog¹: m.dh (-go, m.l) 1. Maro qaarka sare ee dadka oo aan indhuhu ku jirin lagu daboolo. 2. Sida marada hagoogta ah loo xirto. 3. Gambada haweenku madaxa saartaan. 4. Koofiyadda inteeda wejiga hareysa.

2

hagoog²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax dedid. 2. Meel har u yeelid. m.f.dh, hagoogid.

waa la naqliyay ✓

f. n. cloth draped around the head; visor-hat

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a piece of cloth worn over the head, shoulders; veil (veel)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha wax ka saar; cadceedda iyo roobka ka qari.

2

hagoog-ta: (magac, dhedig, keli) wax madaxa iyo wajiga badhkii lagu qariyo. Dh: hillaab.

3

hagoog-ta: (magac, dhedig, keli) aqal baabuur iyo wax la mid ah cirka iyo cadceedda lagaga qariyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: cloth draped around the head; visor-hat

2

lx: hagoog

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: hagoog

waa la naqliyay ✓

1

(Karoor-ka)

2

Dhis dhagax ah ama dhirta korkeeda laga sameeyo oo badarka beeraha ka go'a lagu shubo oo lagu kaydiyo; (godadka dhulka laga qodo oo badarka lagu kaydiyo waa bakaaro).

waa la naqliyay ✓

1

karoor¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Meel dhisan oo lagu kaydiyo dalagga ka soo go'a beeraha, kana samaysan tiirar kor loo dhisay dushana laga saaray caws iyo hargo. 2. Wax badan oo lays dulsaaray.

2

karoor²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax badan is dul saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Meel dhisan oo lagu kaydiyo dalagga ka soo go'a beeraha, kana samaysan tiirar kor loo dhisay dushana laga saaray caws iyo hargo. 2. Wax badan oo lays dulsaaray.

waa la naqliyay ✓

agoor