agoomayn

-ta: (magac, dhedig, keli) shiddaaradayn ay khiyaamo ku jirin. Dh: xeeladayn, shiddaaradayn, qaroomays.

m.f.dh eeg doomee.

-ta: (magac, dhedig, keli) doomo samayn. Doomaynta waxa laga sameeyaa geed baar la yidhaa.

(Goobayn-ta)

Goobo ka dhigid.

m.f.dh eeg goobee.

-ta: (magac, dhedig, keli) goobo u yeelid ama goobo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl milayayn; hawl milay la qabto u yeelid. Goorayn ayay u baahan tahay hawshan culus.

m.dh (kiimika) Habka soo saaridda ayoonnada.

m.dh (kiim.) Habka soo saaridda ayoonnada. ab m.l.u 1. Awoowyaashii hore oo laga soo jeedo. 2. Abkay ma arag: weligay ma arag.

vl. n. ionization

de: ionization

lx: aayoonayn

pd: (-ta)

ps: vn1-f

key: aayoonayn

v., pl., neg., present progressive: we do not know / recognize

a: oqoonayno

de: we do not know / recognize

lx: aqoonayno

pd: (aqooneyno)

ps: v4d-1pl-neg-prpg

key: aqoonayno

(Garoobayn-ta)

Garoob iska yeelid; guur danbe isu golaadin.

question word, vl. pron. when ... we [incl.]?

de: when ... we [incl]?

lx: goormaynu

pd: (goormeynu)

ps: qw + vpro

xe: When are we going to see each other?

xv: Goormeynu isarkeynaa?

key: goormaynu

-ta: (magac, dhedig, keli) budo laxoox ka dhigid. Dh: kimisayn, loxooxayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) midab madow u yeelid. Dh: madoobeyn, madoobays, mugdiyayn. Li: caddayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si mukur ku jiro u sheekayn. Malookayn dumarbaa lagu yaqaan. Dh: mukurid, malookays.

malookayn -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa timaha ka wada xiirid oo gunta gu jarid. Dh: moolayn, malookays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaroomayn.

m.dh la-mid: udgin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax udgoon ka dhigid; wax carfoon ka dhigid. Udgoonaynta aqalka ayaa lagaa doonaayaa. Dh: carfoonayn. Li: qadhmuunayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) lug keli ah ku socod. Dh: hangallayn.

(Agoon-ka, Agoon-ta)

Ilmaha aan aabbihiis noolayn.

agoon¹: m.l (agoon/-nno, m.dh) Wiil yar oo aabihii dhintay.

agoon²: m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

m.dh (-omo, m.l) Gabar yar oo aabbeheed dhintay. 2. (m.u) Carruur aabbahood dhintay.

m. n., [collective] orphan

nickname; name-m orphan

-ka: (n) [Pl. agoonta ] orphan (oorfan); a child whose father is dead

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay labadiisa waalid ama midkood dhintay.

-ka: (magac, lab keli) wiil labadii waalid ama midkood ka dhintay isaga oo aan qaangaadhin. Agoon aabbo ma leh. Dh: rajay.

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh labadii waalid ama midkood ka geeriyooday iyada oo aan qaangaadhin.

agoon -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh uu ka geeriyooday saygeedii.

agoon -ta: (magacwadareed) carruur uu labadii waalid ama midkood ka geeriyooday. Ilaahay, in agoonta loo naxariisto ayuu inna faray.

cf: yatiin

de: orphan When the father has died

lx: agoon

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2-m, n1-f-col

key: agoon

يتیم

m.dh (kiimika) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

m.dh (kiim.) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

(Asmayn-ta)

Asmo ku akhriyid, ku ganid.

m.f.dh eeg asmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sancaynta carruurta xoqa leh.

asmayn-ta: (magac, dhedig, keli) habaar magacda Ilaahay la qabsado oo halaagga cadawga lagu dalbo. Dh: habaarid.

asmayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama wax kale calaamadayn; amaaradayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) is meerin iyo isu soo ururid si wareeg ah loo soo joogsado meel. Dh: golayn.

godayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhiisha god qiiq ka baxayo oo cugay lagu shiday ku gambiyid.

(Golayn-ta)

1. Gol ka dhigid.

2. Gole ka dhigid.

3. Gole u dhigid; u fagaarayn; u golaadin.

m.f.dh eeg golee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» ciyaar ama dagaal dad u soo meegaarid oo u ururin.

golayn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel ut bannayn.

(fal) goobo ku samee meel ama xaashi. Dh: goobaab, maageer, meegaar.

(Goosan-ka)

1. Dad isku dan ah oo dadweynaha iska xiga, xeer gaar ahna leh.

2. Qaybaha xoogga dagaallamaa u qaybsamo, mid yar oo kamid ah.

3. Ari xayn ah oo wadajir ariga kale uga go'a oo u hallaaba.

goosan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Koox ari ah oo luntay. 2. Koox aan badnayn oo ciidan ah.

goosan²: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Qayb ari soofay ka mid ah lumid.

m.l (-nno, m.dh) 1. Koox ari ah oo luntay. 2. Koox aan badnayn oo ciidan ah.

der. [adjective] cut off; stray (animals)

goosan m. n. community, section of a population; division of an army, company, regiment; faction, group

-ah: (adj) wandering or lost, especially a domestic animal wandering about; stray (istareey). Ex: ari goosan ah; stray goats and sheep

(tilmaame) adhi kooban oo ciddiisii ka lumay. Idihii badhbaa goosan ah oo aan lahayn.

goosan-ka: (magac, lab, keli) wax isku yaallay, qayb laga soo jaray.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, liidid oo gun ka dhigid.

(fal) si aan aad ahayn oo jalleecid ah u eeg. Dh: qoollaali, qooraansi.

(Oodayn-ta)

Ood saarid; ood ku celin.

m.f.dh eeg oodee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oodsaarid ama ood ku meerin. Isaga ayaa loo xilsaaray oodaynta xerada. Dh: oodid.

m.f.dh eeg oofee.

m.f.dh eeg ormee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawaaq iyo or si wadar ah loo sameeyo.

ormayn-ta: (magac, dhedig, keli) wadar ku socosh.

f.mg1 (-oonmay, -oomantay; - oonmi) Wax qooni gaartay noqosho (nafley).

(tilmaame) mid qoon ama nabar gaadhay qoombi -ga: (magac, lab, keli) xubinta uu malaygu ka neefsado.

(tilmaame) bilaha dayaxa, tan aan soddon ku dhamaan, Bishii sabuux waxay ahayd tooman. Dh: dhiman, khamaas.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama yool ku dhodhoweyn. Magaaladii ma gaadhine, waan agagaynnay. Dh: dhodhoweys.

f.g2 (-meeyay, -maysay) Ilmo agoon ka dhigid.

v. make someone an orphan

(fal) cid aabbo iyo hoyo lahayd, ka dilid. Dh: agoomay.

de: make s.o. an orphan

lx: agoomee

nt: agoomayn (ta) [vn-f]

pd: (agoomeeyey)

ps: v2b=tr

key: agoomee

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax agoon ah noqosho (ilmo). la-mid: agoomow, agoontow.

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax agoon ah noqosho (ilmo). m.f.dh, agoomoobid. la-mid: agoontow.

(fal) labadaada waalid ama midkood ha ka dhinto oo waa. Agoomow baa la yidhi, ninkii ummo waayayow. Dh: agoonow.

agoomow -ga: (magac, lab, keli) agoon noqosho; qof waalidkii geeriyooday noqosho. Dh: agoonow.

aloogan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la aloogay noqosho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

aloogan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la aloogay ahaansho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

(tilmaame) arrin aloosan; wax taagan.

aloosan¹: f.mg1 (-smay, santay; -smi) Wax la aloosay noqosho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

aloosan²: f.mg4 (-snaa, -snaday) Wax la aloosay ahaansho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

aloosan¹: f.mg1 (aloosmay, aloosantay; aloosmi) Wax la aloosay noqosho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida). Tusaale: Rabshado badan ayaa ka aloosan degaankaas. m.f.dh, aloosmid.

aloosan²: f.mg4 (aloosnaa, aloosnaday) Wax la aloosay ahaansho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida). m.f.dh, aloosnaan.

(tilmaame) wax la abaabulay ahaan. Waxa muuqata in si fiican uu tartanku u aloosan yahay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la aqoolay ahaansho.

der. [adjective] divided (up), distributed

-aa: (adj) catered (keeyteridh) in good manner

(tilmaame) mid kala soocan.

aqoolan: (tilmaame) arrin si wanaagsan u agaasiman.

aqoolan: (tilmaame) mid meel ka dhaqaaqay.

de: divided (up), distributed

lx: aqoolan

pd: (aqoolnaa)

ps: adj-der

key: aqoolan

(tilmaame) mid wax maskaxda ku haya oo garansan. Dh: yaqiinsan, og. Li: mooggan.

aqoosan: (tilmaame) cid kale ama dawlad kale ictiraafsan. Muslin aqoonsan Israa'iil ma jiro.

(tilmaame) lax u baahan wan saarta oo oslan. Tani waa lax asoolan. Dh: asoollan.

asoolan: (tilmaame) midho kala huffan; kala soocan. Hooyo waxay keentay hadhuudh asoolan.

Atomisation

(Boodayn-ta)

Bood dhar ku mayrid; aad u caddayn.

m.f.dh eeg boodee. la-mid: boorayn (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar maydhid oo aad u caddayn. Boodaynta dharkaa gaari lagu yaqaanaaye.

m.f.dh eeg boogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh aroosad ah gudniinkii fircooniga ahaa ka furid. Dh: reerayn. boogayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, nabar boog ah ka dhigid. Xoqiddu qayb libaax ayay ka ciyaartaa boogaynta finanka yaryar. Dh: nabarayn, boogays.

m.f.dh eeg boolee. la-mid: boolo.

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

m.f.dh eeg booree. la-mid: boodayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo ku asoorid. Dadka booraynta ka daa. Dh: boodhayn, siigayn. booraysad -ka: (magac, lab, keli) carro si sharcigu dhigay la isku marsho si salaadka loo bannaysto kolka biyo la waayo. Dh: boodhaysad.

m.f.dh eeg bootee. la-mid: bootays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallada kulul ee dhex mara labada isu cadhaysn. Bootaynta aayara naag walayba buulkaaga tag.

-ta: (magac, dhedig, keli) doob noqosho; qaangaadhid. Wiilkayga haddeed doobayn waxba ugama hadhin.

m.f.dh eeg doogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul naq helay. doog yeelasho. Buurihii doogayn ayaa ka muuqata.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadha hilboon.