agloolnaan

m.l/dh la-mid: agloolnaan.

-ha: (magac, lab, keli) weel la hogeeyay oo xoolaysan ahaan.

agloolnaansho -ha: (magac, lab, keli) weel ama wax kale oo la qurxiyay oo naqshadaysan ahaansho.

m.f.dh eeg qalloocan. la-mid: qalloocnaansho, qalloocsanaan, qalloocsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhan u maroora ahaan. Dhigta qalloocnaanta waa loogu talagalay. Dh: qalloocsanaan. Li: toosnaan.

qalloocnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad xumaan; qof maroor ah ahaan. Qalloocnaanta waa la isku nacaa. Dh: qallafsanaan.

m.f.dh eeg taaloogan. la-mid: taaloognaansho.

m.f.dh eeg hoolan². la-mid: hoolnaansho.

m.f.dh eeg qoolan². la-mid: qoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, kei) qool ku xidhnaan.

qoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) cedaysnaan, mid eedaysan ahaan. Dh: xidhnaan.

m.f.dh eeg arkoon. la-mid: arkoonaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la arkay ahaan.

m.f.dh eeg ogsoon. la-mid: ogsoonaansho (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ka war qabid, ka war hayn.

m.f.dh eeg daboolan². la-mid: daboolnaansho.

(Hagoognaan-ta)

Wax hagoogan ahaan.

m.f.dh eeg hagoogan. la-mid: hagoognaansho.

f. n., [abstract] state of having one's head wrapped ~ covered

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax hagoogan.

de: state of having one's head wrapped ~ covered

lx: hagoognaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: hagoognaan

m.f.dh eeg malooqan. la-mid: malooqnaansho.

m.f.dh eeg saloogan². la-mid: saloognaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qotonsanaan ama taagnaan. Saloognaanta suuqyadu uma wanaagsana macallimiinta. Dh: tubnaan.

saloognaan -ta: (magac, dhedig. keli) wax saloogan ahaan.

m.f.dh eeg asoollan. la-mid: asoollanansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) lax ama ido muujiyay astaamaha in ay sumal ku tallaaba u baahan yihiin ahaan.

m.f.dh eeg dalooshan². la-mid: dalooshnaansho, duleeshnaan, duleeshnaansho.

m.dh la-mid: gantoobnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax gabdooban.

m.f.dh eeg gantooban. la-mid: gandoobnaan, gandoobnaansho, gantoobnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lasoo gaabshay oo aan dhammaystirnayn ahaan. gantoobnaansho -ha: (magac, lab, keli) wax lasoo gaabshay oo aan dhammaystirnayn ahaansho.

m.dh la-mid: hawllanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid mashquulsan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) magool soo saarid, dib u fiilid. Dh: fufitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fooror ah u taagnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) sax ahaan, aan wax dhib ah qabin. Saalloonaan baan kaga imi ee dabaday baa la helay. Dh: fayoobaan, qummanaansho, hagaagsanaansho.

m.f.dh eeg tallaalan². la-mid: tallaalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la tallaalay ahaan.

m.f.dh eeg xaqsooran. la-mid: xaqsoornaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) si caddaalad ah u qaybsanaan.

m.dh (daawo) Qaabdarro cageed oo lagu dhasho saameyn kartana hal cag ama labada cagoodba taasoo qofka qaba uusan cagta cad wada dhig karin dhulka. Nooca ugu badan (Talipes Equinovaris) lugtu waxay u godontahay hoos waxayna u qalloocantahay gudaha sidaas darteed qofka qaba wuxuu u socdaa girgirka dibadda xiga ee dusha cagta.

m.dh (daaw.) Qaabdarro cageed oo lagu dhasho saameyn kartana hal cag ama labada cagoodba taasoo qofka qaba uusan cagta cad wada dhig karin dhulka. Nooca ugu badan (Talipes Equinovaris) lugtu waxay u godontahay hoos waxayna u qalloocantahay gudaha sidaas darteed qofka qaba wuxuu u socdaa girgirka dibadda xiga ee dusha cagta.

-ta: (magac, dhedig, keli) naxli la'aan; furfurnaan; caloolfayoobi.

m.f.dh eeg caloolweynad. la-mid: caloolweynaansho.

m.l/dh la-mid: galoolnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la isku duubay ahaansho.

m.dh la-mid: qalloocnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qalloocsan ahaan.

qalloocsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) dabci xumaan; anshax xumaan.

aloogan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la aloogay noqosho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

aloogan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la aloogay ahaansho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

(tilmaame) arrin aloosan; wax taagan.

(fal) sida aloool la tiiriyey ahaw oo u taagnow. In kastoo ayaan iyo ayaan, lagu aloollaado.

aloosan¹: f.mg1 (-smay, santay; -smi) Wax la aloosay noqosho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

aloosan²: f.mg4 (-snaa, -snaday) Wax la aloosay ahaansho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida).

aloosan¹: f.mg1 (aloosmay, aloosantay; aloosmi) Wax la aloosay noqosho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida). Tusaale: Rabshado badan ayaa ka aloosan degaankaas. m.f.dh, aloosmid.

aloosan²: f.mg4 (aloosnaa, aloosnaday) Wax la aloosay ahaansho (rabsho, dagaal iyo wixi lamida). m.f.dh, aloosnaan.

(tilmaame) wax la abaabulay ahaan. Waxa muuqata in si fiican uu tartanku u aloosan yahay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la aqoolay ahaansho.

der. [adjective] divided (up), distributed

-aa: (adj) catered (keeyteridh) in good manner

(tilmaame) mid kala soocan.

aqoolan: (tilmaame) arrin si wanaagsan u agaasiman.

aqoolan: (tilmaame) mid meel ka dhaqaaqay.

de: divided (up), distributed

lx: aqoolan

pd: (aqoolnaa)

ps: adj-der

key: aqoolan

(tilmaame) lax u baahan wan saarta oo oslan. Tani waa lax asoolan. Dh: asoollan.

asoolan: (tilmaame) midho kala huffan; kala soocan. Hooyo waxay keentay hadhuudh asoolan.

(Go'naan-ta)

(wax) go'an ahaan.

m.f.dh eeg go'an. la-mid: go'naansho.

de: being cut off

lx: go'naan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: go'naan

(Godnaan-ta)

Qaab godan lahaan.

m.f.dh eeg godan. la-mid: godnaansho.

f. n., [abstract] state of being bent

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u diisnaan.

godnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax taagnaa, hoos u soo qalloocsanaan. Dh: qoolaabnaan.

a: godnaansho (/ha) [vn6-m]

de: state of being bent

lx: godnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: godnaan

f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax hareerayn. 2. (f.mg) Maanso tirin.

(Loollan-ka)

Dagaal ama arrin kale oo aad laysugu hawlo; dirir; halgan; tartan.

loollan¹: m.l (-nno, m.dh) Dagaal ama tartan laba quwadood oo iska soo horjeeda ka dhexeeya.

loollan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax laysku haysto dagaal ama tartan u gelid.

loollan¹: m.l (-nno, m.dh) Dagaal ama tartan laba quwadood oo iska soo horjeeda ka dhexeeya.

loollan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax laysku haysto dagaal ama tartan u gelid. m.f.dh, loollamid.

v. struggle, compete

loollan: vl. n. struggle, competition

-ka: (n) contest (kontast); competition (kom-pitishan); struggle (istaraagel).

loolan: loolamay / loolantay: (v) make a contest (kon tast)-, struggle (istaraagel) ~ lootan

(fal) tartan adiga oo dagaal iyo halgan muujinaya. Dh: dirir, halgan, tartan.

loollan -ka: (magac, lab, keli) tartan iyo hirdan labo ama in ka badan dhexmara si ujeeddo loogu baratamo. Loollan siyaasadeed ayaa xisbiga dhexdiisa ka oogan. Dh: tartan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax looliyey ahaansho (bir).

v. rival, compete with

-ka: (n) contest (kon tast)-, competition (kom-pitishin); struggle (istaraagel)

-ka: (magac, lab, keli) eeg loollan.

de: rival, compete with

lx: looltan

pd: (looltamay)

ps: v1=recip

key: looltan

f. n., [collective] building material (log, plank, lumber, etc.)

-ta: (n) [plural of loox] wood (wuudh)

-ta: (magacwadareed) qoryo dhaadheer oo loo adeegsado samaynta wax yaalo badan oo loo baahan yahay. Gaadhi looxaan sida ayaan soo raacay. Dh: alwaax.

de: building material (log, plank, lumber, etc.)

lx: looxaan

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: looxaan

(Looyaan-ta)

Xasilloonaan la'aan; qalalab: wareer; dagaal.

looyaan¹: m.dh 1. Nasiino iyo joogsad la'aan. 2. Xasillooni la'aan; wareer.

looyaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) Nasiino iyo joogsad la'aan ku jirid.

m.dh 1. Nasiino iyo joogsad la'aan. 2. Xasillooni la'aan; wareer.

f. n. unrest, agitation, turbulence

nickname; name-m unrest, agitation, turbulence. Lit: named after the baby who was restless and too hyper while he was in his mother's womb or he who remains too hyper and restless after birth

magac loo baxsho wiil aan meel keli ah ku sugnayn ama dhashay xilli ay hooyadii ku jirtay maqnaansho dudmo.

-ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo kolba dhinac u orod aan meel lagu sugnayn. Dh: naanaab, luufluuf, wareer, dagaal.

cf: qalalab

de: unrest, agitation, turbulence Opp: xasilloon

lx: looyaan

pd: (-ta)

ps: n2c-f

key: looyaan