agagayn

-ta: (magac, dhedig, keli) aad u eryesho oo daalin; orod ku daalin. Nafleydu waa adoo kale ee cagagoynta ka ilaali oo mar mar nasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) alaab iyo wixii la mid ah oo gardax ah, iibin oo lacag ka dhigid. Dh: lacagays.

lacagayn -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) inta uu shey lacag ku noqonayo, ku qiimayn. Dh: lacagays.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

aagaan¹: m.l (-nno, m.l/dh) Weel yar oo wax lagu shuban karo oo haamaha lagu aabburo.

aagaan²: m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

m. n. lid ~ cover of a container (large ~ small)

aagaan [feminine] n. small milk jar ~ storage container

-ka: (n) 1. lid or cover used by the nomadic society ~ haruub. 2. small milk container

-ka: (magac, lab, keli) dabool la saaro haamaha iyo dhiilaha. Dh: fur, aabudh, murke.

aagaan -ka: (magac, lab, keli) xab weyn oo ilmaha dhalanaya ku duuban. Dh: dahaadh..

aagaan -ta: (magac, dhedig, keli) haan yar oo ah weel dhaqameed biyaha ama caano lagu shubto. Dh: gurungur, dhoon, marke, araari.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

-ka: (magac, lab, keli) dhoobo adkaatay oo sallax noqoto. Ceelku kolka agagar ayuu gaadhay. Dh: gaantay.

m.l Qof aan ka xishoon waxyaabo bulshada uu la noolyahay ceeb ula muuqda.

-ka: (magac, lab, keli) qofka liidnimada iyo ducfiga qaba. Dh: saqajaan, hanyare.

(Cagayn-ta)

Cag la dhicid; ku tumasho.

m.f.dh eeg cagee.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku tumasho; cagta la dhicid. Dh: cagays.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

m.f.dh eeg gasee.

-ta: (magac, dhedig, kali) ka dhigista meel la degi karo oo sharciyaysan. Dh: sharcidhuleed.

m.dh la-mid: negayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid socdaali lahayd baajin. Dh: oolin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid uga gelin oo dhan qudha kula legdamid; gacan qudha kula legdamid. Dh: xagagelin.

xagayn: -ta: (magac, dhedig, keli) cid uga xagaynoo dhan keliya kula qabasho oo legdin kula samayn.

(Agagaar-ka)

Hareeraha aan fogfogeyn; dhinacyada; (ama agaggaar).

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

m. n. surroundings, vicinity, surrounding area

-ka: (n) surrounding (saraawn ding); neighboring area ~ wareegga, nawaaxiga, aagga

-ka: (magac, lab, keli) hareeraha u dhaw meel; hareeraha aan fogfogayn. Dh: agaag, dhinac.

cf: fagaag

de: surroundings, vicinity, surrounding area

lx: agagaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: agagaar

ناحية

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la odhan doono, arar ka hormarsasho. Dh: ararad.

Atomisation

-ta: (magac, dhedig, keli) sida naagaha usheekayn oo naagnaag iska dhigid.

naagayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh guursasho oo naag la qabo ka dhigid. Dh: reerayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka joojoojin oo celcelis.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta galaangal iyo dhaqdhaqaaq aan miisanayn.

(Dagaggoyn-ta)

Ahaanta neef yahay ku dago gooya oo loo bixin karo.

f. n., [compound] giving part of herd as contribution to another person

-ta: (magac, dhedig, keli) seko xilligii iyo nisaabkii loogu talagalay gaadhid. dagaggoys-ka: (magac, lab, keli) xoolo la leeyahay oo tiro ahaan gaadhey intii sakada lagaga bixin lahaa.

a: dagaggoys

de: giving part of herd as contribution to another person

lx: dagaggoyn

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: dagaggoyn

(Fagaarayn-ta)

(u fagaarayn) legdan, feer, tartan, dabbaaldeg, kd.. meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn, u golaadin.

m.f.dh eeg fagaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo wax la mid ah, fagaaro u samayn; ciyaar iyo wax la mid ah, meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaato iyo waxyaallo gaadhsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

m.dh la-mid: magangooyo.

(Magmakayn-ta)

Matatarin; kakabin.

m.f.dh eeg magmakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah wax weyni inuu galo ku qasbid; ku cadaadin oo xoog u gelin. Magmakayn wax an ahayn kuma galayee ku cadaadi. Dh: cadaadin, dirqiyid, matatarin, magmakays, kakabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel daloosha ragcad ku dhejin.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

m.f.dh eeg sargadee. la-mid: sergedeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhengadayn; sargad la dhicid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kaalmo u baahan wax tarid. Dh: caawin, taakulayn, waxtar. tagaabee: (fal) cid kale, kaalmee; caawi; taageer.

m.f.dh eeg xagaafee.

(Xarragayn-ta)

Xarrago ka dhigid; qurxin; wanaajin; muunayn.

m.f.dh eeg xarragee.

-da: (magac, dhedig, keli) qurxin oo xallad iyo bilic wanaagsan u yeelid. Dh: xarakay, qurxin, sharrixid..

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale gardarro ku samayn; qof iska maagid. Miyaad adyadaynta dadka iska daysid! Dh: maagitaan, gardarraysi, alyadayn, faduulin.

-ha: (magac, lab, keli) wax badan oo la helo, inta yar ee laga baxsho. Agaagase haddaan baxshana, bakhayl baa la igu odhan!

m. n. suburb; approach, avenue of approach

de: suburb; approach, avenue of approach

lx: agagaaro

pd: (/ha)

ps: n-m

key: agagaaro

-ha: (magac, lab, keli) xoolaha la soo dhaco ama boojimada, waxa laga baxsho. Ragga ciidanka dul fadhiya, agagaase innaga soo siiya. Dh: loog.

-da: (magac, dhedig, keli) si liidnimo iyo daciifnimo ah wax ku doonid ama u doonid. Dh: saqajaamid.

m.l la-mid: agagaar.

m.f.dh eeg agoomee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbe ka dilid; aabbo la'aan ka dhigid. Dagaalka sokeeye, waxaa lagu eeday, agoomeynta carruurta. Dh: agoomays.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

(Araarayn-ta)

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

m.f.dh eeg araaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qolo oo dagaallamaya kala joojin. Araaraynta reeraha, aabbaa innoo dhigay. Araare ajal ma oosho.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: irkigsan.

m.f.dh eeg askaree. la-mid: caskarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog iyo khasab, askar kaga dhigid.

m.dh la-mid: ashtakayn.

m.f.dh eeg awaare.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.

awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.

awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

m.f.dh (jool.) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

Freezing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax aad u qabaw oo dhagax oo kale ah. Barafaynta biyaha ka daa. Dh: qaboojin.

(Barakayn-ta)

1. Barako u yeelid.

2. (Cunno, kd.) wax yar ka taabasho, ka cunid; sunnayn.

m.f.dh eeg barakee.