agab — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Agab-ka) Waxtar; ciirsi.

2

2. (Agab-ta) Alaab.

waa la naqliyay ✓

1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] usefulness

2

agab [feminine] n., [collective] goods, things, household utensils

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) use (yuus) ~ waxtar. Ex: wax aan agab lahayn; something that has no use

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) qalabka kala duwan ee lagu adeegsado guryaha, xafiisyada iyo wixii la mid ah; xamaan lagu manaafacsado. Baabuurkii baa meel ban ah nagaga caddilmay, agabkiisii na ma wadan. Dh: qalab, xamaan, saabaan.

2

agab -ka: (magac, lab, keli) waxtar iyo ciirsi. Dalalkii an u cararnay, haba yaraatee, wax agab ah nooma yeelan. Dh: ciirsi.

waa la naqliyay ✓

Abxad, sanduuq jaandi fidsan ka samaysan ee lagu kaydiyo laguna qaato qalabka yar yar ee lagu shaqatago.

waa la naqliyay ✓

1

axgab¹: m.l 1. A. ah: tabarbeelidda nafley tabar beeshay; jirro, gabow, daal iyo wixi lamida awgeed. 2. la-mid: axgabid.

2

axgab²: f.mg1 (-bay, -btay) Nafley jirro, gabow, daal iyo wixi lamida la tabarbeelid.

waa la naqliyay ✓

v. face up to responsibility; withdraw from an overwhelming endeavor.

waa la naqliyay ✓

1

de: face up to responsibility; withdraw from an overwhelming endeavor.

2

lx: axgab

3

pd: (axgabay)

4

ps: v1=

5

key: axgab

waa la naqliyay ✓

1

(Agabbar-ka)

2

Layli; tababbar; jarayn; jebin

waa la naqliyay ✓

1

(Xamaama-da)

2

1. Alaab; xamaan; agab.

3

2. Hub; qalab.

waa la naqliyay ✓

1

agabbar¹: m.l la-mid: agabbarid.

2

agabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley leyliyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg agabbar². la-mid: agabbarid¹.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: agabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg agabso. la-mid: agabsad.

waa la naqliyay ✓

1

farabbar¹: m.l 1. Carbin, agabar. 2. la-mid: farabbarid.

2

farabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef ugub oo curtay maalis oggolaysiin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Neef curtay agabarasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Nafley leyliyid. m.f.dh, agabbarid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Carbin, agabar.

waa la naqliyay ✓

Qalab, Alaabo, Agab

waa la naqliyay ✓

1

(I) Aquile e grandi Falchi;

2

(E) Large Hawks, generic

3

(S) HOOR (S. c. m.: Hōr); AQAB, AGAB (S. c. s.: Agàb); -(I) Falchi medio-grandi indeterminati,

4

(E) Middle to large unspecified species,

5

(S) Unfey (S. c. m.: Unfey, Unfer); (I) Falchi medi e piccoli;

6

(E) Falcons, Hawks, Buzzards and Kestrels;

7

(S) Galeyr (5. g.: Galér)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab wax loo adeegsado. Dh: agab. Wa: aalado.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqee oo wax tar. Adeegoo u soo jeed, arrimaha laguu diray. Dh: shaqee, qabbaan.

2

adeeg -ga: (magac, lab, keli) agab wax lagu qabsado.

3

adeeg -ga: (magac, lab, keli) hawlqabadka iyo waxtarka cid geysato. Adeegga miyaad taqaan, sidii ummad loo horkaco. Dh: shaqayn, shaqays.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «soo ~» soo gabagabee; soo afjar. Soo afmeer hadalka, arrintu innala sii ballaadhane. Dh: afjar, gabagabee, dhammee.

2

afmeer: (fal) wax wareegsan soo koob adoo ku soo meeraya. Toban jeer, garoonka soo afmeer.

3

afmeer -ka: (magac, lab, keli) meeriska u dambeeya ee agabka la tolo sida aloolka, raradhawrta, kebedda iyo masafta. Afmeerkii oo keliya ayaa u hadhay masafta. Dh: meeris, idhan.

4

afmeer -ka: (magac, lab, keli) doox aad u weyn oo tigaad badan bixiya. Dh: qaali. Wa: afmeerro.

5

afmeer -ka: (magac, lab, keli) cidhifka ama gooddiga deegaanka reer yaallo; dhulka qoorta ah ee ka faana baxsan oollimaadka beesha. Idinkoo afmeer iyo ka yimi idhanka Gaaroodi. Dh: idhan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad ama xayawaan wax aanay hore u aqoon bar. Dh: tababbar, layli, gedabar.

2

agabbar-ka: (magac, lab, keli) tababbarka la siiyo aadame ama xayawaan ee ku saabsan aqoon hore uga maqnayd. Agabbarka awrtu waa hawl adag. Dh: laylis, tababbar, gedabar, jarayn, jebin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid tababbaran ahaan. Faras agabbaran baan wataa. Dh: laylyan, jabsan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qalabla'aan; alaabla'aan. Xafiiska agab la'aan laguma wareegi karo.

2

agabla'aan -ta: (magac, dhedig, keli) gargaar iyo ciirsi la'aan.

waa la naqliyay ✓

erey ixtiraam iyo qaddarin ah oo ilmuhu aabbihii ugu jawaabo kolka uu u yeedho. Dh: aabbo.

waa la naqliyay ✓

aga! eray la yidhaahdo marka la arko wax lala yaabo ama kugu dhaco. Aga! Siduu wiilka yari ninka uga badiyay! Dh: Hey! Dhega! Joo! Shoo! Naw! Agas!

waa la naqliyay ✓

1

gab¹: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo shanqar gaaban oo kedis ah. la-mid: geb¹.

2

gab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xil saaran ka soo bixi waayid (qof). 2. Wax samayntiisa awood u waayid. la-mid: geb².

waa la naqliyay ✓

1

gab¹: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo shanqar gaaban oo kedis ah. la-mid: geb.

2

gab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xil saaran ka soo bixi waayid (qof). 2. Wax samayntiisa awood u waayid. m.f.dh, gabid.

waa la naqliyay ✓

v. fail to do, leave undone; neglect; become incapacitated

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) fail to accomplish; be unproductive; be useless; achieve no purpose

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xilkaaga ha gudan; wixii lagaa filayay, ku hungow.

2

gab: (ereycodeed) tusmeeya cod uu sameeyo weel ay wax ku jiraan ama geed ama baabuur kolka ay dhulka ku dhacaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: geb

2

de: fail to do, leave undone; neglect; become incapacitated

3

lx: gab

4

pd: (gabay)

5

ps: v1=tr

6

key: gab

waa la naqliyay ✓

1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

1

abab¹: m.l Ubad xoolaad oo daaq barad ah. la-mid: abaab¹, ababid.

2

abab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ubad xoolaad daaq barasho. 2. Ku a.: dhallaan dad, aqoon, dhaqan iyo wixi lamida ku barbaarin. la-mid: abaab².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ubad xoolaad daaq barasho. 2. Ku a.: dhallaan dad, aqoon, dhaqan iyo wixi lamida ku barbaarin. m.f.dh, ababid.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn something during childhood; grow up learning; be reared in

2

abab vl. n. training of young animals to graze (associated with weaning); initial learning of infants to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'neef dhashay' wax cunista baro.

2

abab -ka: (magac, lab, keli) daaqbarashada neef yar. Neefkan caatada ah ababkii ayaa ka xumaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere, biyo iyo wax la mid ah cab. Acab sharaabka laymuunta si aad hargabka uga hortagtid. Dh: cab.

2

acab -ka: (magac, lab, keli) qaadashada dareere, sida biyo wixii la mid ah. Dh: cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Adab-ta)

2

Kolay yar oo wax lagu gurto.

waa la naqliyay ✓

1

adab¹: m.l Suugaan.

2

adab²: m.dh (-byo, m.l) 1. Qalab u gaar ah aqal Soomaaliga oo wax lagu rito sida qufadda, xashinta iyo wixi lamida. 2. Kolay yar oo ka samaysan harag ama mayrax oo ay haweenku wax ku gurtaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] discipline (in education)

2

adab [feminine] n. small container, bag, purse

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. discipline (disipiliin)-, 2. a branch of knowledge or teaching; art (aart)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo lagu tilmaansado suugaanta, waana erey ka soo jeeda af Carbeed.

2

adab -ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa iyo. dhaqanka wanaagsan.

3

adab-ta: (magac, dhedig, keli) kolay yar oo ka samaysan maydhax iyo wax la mid ah oo ay haweenka Soomaaliyeed wax ku ridan jireen.

4

adab -ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah agabka aqal Soomaaliga oo wax lagu gurto.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: agaag.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel dhow. Dh: agaag.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo lebbiska geerida ee ay dumarku muujiyaan kolka uu saygoodu dhinto. Dh: asay, hengel.

waa la naqliyay ✓

1

(Agan-ka)

2

1. (Ceel) biyo badan leh; banqi.

3

2. Cosob ama naq badan; aftin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ceel biyo badan leh; naq badan. 2. A. ah: xoolo, ceel, dhul iyo wixi lamida oo aan intifaac lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ceel biyo badan leh; naq badan. 2. A. ah: xoolo, ceel, dhul iyo wixi lamida oo aan intifaac lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. well; virgin land, good grazing land ~ area

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul ama deegaan cosob iyo naq badan. Dh: aftin, ugbaad.

2

agan -ka: (tilmaame) ceel biyo badan leh. Ceel agan ah bay dawladdu noo qodday. Dh: banqe, ma'wi.

waa la naqliyay ✓

1

de: well; virgin land, good grazing land ~ area

2

lx: agan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

syn: aftin

6

key: agan

waa la naqliyay ✓

Agar

waa la naqliyay ✓

1

(Agas-ka)

2

Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

2

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

3

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

4

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) Diinta iyo milladda. Arjaca oo wixii hore tagee ahabta soo raaca; Ahabtiyo ergayntii kuwii lagala ayn waayey.

2

ahab: (tilmaame) wax la oggol yahay. Ina Amarre waaguu yimaad ahab tidhaahdeene. Dh: haye, marxabba.

waa la naqliyay ✓

1

(Alab-ka)

2

Ged; caado; falaad; sha'ni.

waa la naqliyay ✓

m.l Ged; caado; dabci.

waa la naqliyay ✓

n. custom, mannerism, usage, practice

waa la naqliyay ✓

1

de: custom, mannerism, usage, practice

2

lx: alab

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alab

waa la naqliyay ✓

1

(Aqab-ka)

2

Geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada leh jaad ka mid ah; qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m. n. acacia tree species

waa la naqliyay ✓

(Agab) S Acacia tortilis (Forsk) Hayne. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) acacia (akeeysha); kind of tree ~ qurac

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada ama qabcada leh jaad ka mid ah. Aqab ayaan beernay. Dh: qudhac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: abqo (fruit), qurac (tree)

2

de: acacia tree sp.

3

lx: aqab

4

pd: (-ka)

5

ps: n5-m, n6-m

6

key: aqab

waa la naqliyay ✓

name-m deserts and waste barren land; well-night waterless and treeless; in Somalis' view it means a light-skinned one. He who born in a barren land or in the desert (Arb). Cf: Carab, Carabo

waa la naqliyay ✓

/aarab/arabs; (n) gof carab ah ama waddan carbeed. e.g. She is an Arab living abroad.

waa la naqliyay ✓

p.n., Carab.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur dadka ku dhaca oo oogada sida furuqa nabarro biyo leh u yeela.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur dadka ku dhaca oo oogada sida furuqa nabarro biyo leh u yeela.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] quiet polite person; nickname for a man

2

afgaab m. n., [compound] disease like smallpox ~ chicken pox

waa la naqliyay ✓

nickname-m quiet and polite

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof aan hadal badan lahayn. Afgaab dhaxalkiisu seeg. Dh: afmiishaar.

2

afgaab -ka: (magac, lab, keli) cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya. Afgaab baa yarkan ku dhacay oo wuu xummadoonayaa. Dh: furuqbiyoole, hablaba'as.

waa la naqliyay ✓

1

de: usefulness

2

hm: 1

3

lx: agab

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: agab_1

waa la naqliyay ✓

1

de: goods, things, household utensils

2

hm: 2

3

lx: agab

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-col

6

key: agab_2

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) agab urursi; qalab diyaarsi. Weli aqalkii uma wareegine agabsi uun baan ku jirnaa. Dh: agab'urursi.

2

agabsi-ga: (magac, lab, keli) waxtar ka doonis; ku ciirsasho; ku eerasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Cid ciirsi ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

dacgab¹: m.l Waayidda tabar loo waayo wax la qaban lahaa. la-mid: dacgabid.

2

dacgab²: f.mg1 (-bay, -btay) Wax la qaban lahaa tabar u waayid.

waa la naqliyay ✓

(fal) awoodaadu ha yaraato ilaa aad waxba qaban kari weydo. Dh: itaalgab, axgab, hawlgab.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udubka lagu xajiyo dhigdhexaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r G. leh: erey lagu muujiyo cagajiidid ama ciirciirid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) shangadh badan oo tilmaamaysa wax dhulka ku rogrogmanaya ama ku dhacdhacaya.

2

gabgab -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaaq degdeg ku jiro oo aanan waxba loo fiirsanayn. Maxaad la gabgab leedahay dadka ha jiidhin? Dh: dafdaf.

waa la naqliyay ✓

Iphiona rotundifolia 02

waa la naqliyay ✓

1

(Gaggab-ka)

2

Gariirka, ama dhacdhaca qofka ama wax kale oo nabar xumi ku dhacay ama wax kale oo la mid ahi gaareen.

waa la naqliyay ✓

1

gaggab¹: m.l 1. Kufidda iyo miyirbeelidda uu dhaliyo nabar surka ku dhacay. 2. Xanuun surka culaysiya. 3. la-mid: gaggabid.

2

gaggab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Nabar surka ku dhacay la miyir beelid. 2. Xanuun surka culaysiya dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

gaggab¹: m.l 1. Kufidda iyo miyirbeelidda uu dhaliyo nabar surka ku dhacay. 2. Xanuun surka culaysiya.

2

gaggab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Nabar surka ku dhacay la miyir beelid. 2. Xanuun surka culaysiya dareemid. m.f.dh, gaggabid.

waa la naqliyay ✓

v. be stunned, be in a state of shock, faint

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dawakhaad laga qaado jug madaxa ama tunka ku dhacda. Dh: gagabid.

waa la naqliyay ✓

1

de: be stunned, be in a state of shock, faint

2

lx: gaggab

3

nt: gaggab (ka) [vn2a-m]

4

pd: (gaggabay)

5

ps: v1=intr

6

key: gaggab

waa la naqliyay ✓

1

(Hargab-ka)

2

Xanuun yar oo sanka iyo meelaha u dhow ku dhaca oo qufac iyo hindhiso iyo duuf leh; durey.

waa la naqliyay ✓