afxumayn

(Darxumayn-ta)

Silic badid.

m.f.dh eeg darxumee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo silic badid. Dh: silcin. Li: daryeelid.

(Xumayn-ta)

1. Wax xun ku falid; gaarsiin.

2. Xaal; yake.

m.f.dh eeg xumee. la-mid: xumays¹.

f. n. fine, penalty; harm, damage

Far torto

To wrong

-ta: (magac, dhedig, keli) si xun oo la naco con raalli laga ahayn u samayn. Xumaynta badani sumcada ayay kaa dishaa. Dh: bi'in.

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) si xun oon fiicnayn ula dhaqmid; bahdilid. Li: wanajin xurmayn.

xumayn -ta: (magac, dhedig, keli) kharribid o caddilid. Xumaynta mooteerka waa loo kasay D xumays, caddilid.

xumayn-ta: (magac, dhedig, keli) mag laga bixiyo gabadh lagu xad gudbay. Xumayntii inanta bixi Dh: maydh. Wa: xumayno.

cf: cisaaro, tacsiir, xaal, yake

de: fine, penalty; harm, damage

initial: x

lx: xumayn

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xumayn

-ta: (n) the act of molesting; molestation (malas-teeyshiri)

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh si qasab ah u kufsasho, uur sharci daarra ah uurayn. Dh: kufsad, kufsi, kubsad, kufsasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato iyo silic gaadhsiin.

(Faarumayn-ta)

(geel) (u faarumayn) hasha la lisa hayo, lugaha dib ugu bixin.

m.f.dh eeg faarumee.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'geel' si fiican u joojin oo lugaha kala bixin. Dh: faadhumayn.

m.f.dh la-mid: falfalxumaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad qallafsan lahaan.

m.f.dh eeg farxun. la-mid: farxumaansho.

m.f.dh eeg habxun. la-mid: habxumaansho, habxumi, habxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) mi qaab iyo hannaan wanaagsan aan lahayn.

(Jirxumayn-ta)

Weji aan furfurrayn iyo caro, cid kala hor-imaansho.

m.f.dh eeg jirxumee. la-mid: jirxu-mays.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, wejixumaan tusid.

m.f.dh eeg kasxun. la-mid: kasxumaansho, xaskumi.

-ta: (magac, dhedig, keli) kas darraan.

m.l/dh eeg afxumow. la-mid: afxumaan.

-ha: (magac, lab, keli) hadal aan asluubaysnayn ku hadlid.

m.f.dh eeg barafuumee.

-ta: (magac, dhedig, keli) udgoonayn oo cadar ku buufin. Waxyaabo badan baa barafuumaynta loo adeegsadaa. Dh: cadarayn, udgoonayn.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax darxumo hayso ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax darxumo hayso ahaansho. m.f.dh, darxumaysnaan.

(tilmaame) tilmaame ah wax ku nool noolol liidata oo dhibaataysan oo rafaadsan.

(Afayn-ta)

Bir iyo wixii kaloo wax lagu gooyo, af u yeelid; soofayn; lisid; sibid; loolin

m.f.dh eeg afee. la-mid: afays.

-ta: (n) sharpening (sharpening)-, honing (hooning) ~ soofayn

-ta: (magac, dhedig, keli) bir af ay wax ku goyso ama turqa soofayn oo af u eyelid. Mindidan saawirta ahi afayn bay u baahantahay. Dh: soofayn, lisitaan, lisid, loollin.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax cay badan ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax cay badan ahaansho. m.f.dh, afxumaan.

m.dh (kiimika) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

m.dh (kiim.) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

(fal) sidii la doonayay si ka duwan oon laga raalli ahayn u samee. Dh: xumee.

xumay: (fal) si xun u gal; wax xun ku fal; xumaan ku samay. Li: wanaaji, fiicnee.

xumay: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo wax cilladaysan ka dhig. Mooteerka xumay mid cusub ha la soo libiyee. Dh: cilladay, kharrib

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saddex ah mid ku darid oo afar ka dhigid. Saddexdoodu way isku filan yihiin oo afrayn uma baahna. Dh: afrays.

f.mg4 (-rnaa,-rnayd) la-mid: affuran.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Aan soommanayn. m.f.dh, afurnaan. la-mid: afuran, afursan.

der. [adjective] not fasting

(tilmaame) aan soomanayn.

de: not fasting

lx: afuran

pd: (afurnaa)

ps: adj-der

key: afuran

m.dh la-mid: afxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) hufnaan la'aan; hadal adyad ah ku hadlid.

(Afxuma-da)

Hadalxumo; cay; aflaggaaddo; (ama afxumi).

m.dh la-mid: afxumaan.

f. n., [compound] insult, rudeness

-afxumada: (n) impoliteness; rudeness; discourtesy

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo lahayn oo dadka lagula kaco; erayo cay ah. Afxumo colna wax kama tarto nabadna way kaa fogaysaa. Dh: aflagaado, afxumi.

de: insult, rudeness

lx: afxumo

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: afxumo

(Asmayn-ta)

Asmo ku akhriyid, ku ganid.

m.f.dh eeg asmee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sancaynta carruurta xoqa leh.

asmayn-ta: (magac, dhedig, keli) habaar magacda Ilaahay la qabsado oo halaagga cadawga lagu dalbo. Dh: habaarid.

asmayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama wax kale calaamadayn; amaaradayn.

m.f.dh eeg dumee. la-mid: dumays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad abaabulid oo soo ururin.

m.f.dh eeg furee.

-ta: (magac, dhedig, keli) awdidda iyo gufaynta meel soo bannaanayd. Dh: furays. furays -ka: (magac, lab, keli) eeg furayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta la galid oo fudfud ka dhigid. Dh: futays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, liidid oo gun ka dhigid.

(Rumayn-ta)

Run u qirid; rumaysasho.

m.f.dh eeg rumee.

-ta: (n) the act of believing (biliiv-ing) or trusting (tarasting)

Verificare

Verify

-ta: (magac, dhedig, keli) qirid ictiqaad ah oo maanka laga dhaadhiciyo.

rumayn -ta: (magac, dhedig, keli) war lagu sheegay run u qaadasho; dhab u aqoonsasho. Li beenayn.

(Sumayn-ta)

Sun siin, ka dhigid.

m.f.dh eeg sumee. la-mid: sumays.

vl. n. poisoning, infecting

-ta: (n) the deliberate act of poisoning, contaminating or polluting

-ta: (magac, dhedig, keli) sun ku darid, ka dhigid; sumays, sun siin. Sumay buu u dhintay suldaankii shalay la aasay

cf: sumee, sun

de: poisoning, infecting

initial: s

lx: sumayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: sumayn

-ta: (magac, dhedig, keli) qof denbi falay ka dhigid. Dh: eedayn, xujays.

xujayn -ta: (magac, dhedig, keli) su'aal habidhaale ah ku xidhid. Habluhu xojeynta ragga way ku bilkeedin jiteen.

(Xumaan-ta)

1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado.

2. Wax xun ahaan; xumi.

xumaan¹: m.f.dh eeg xun. la-mid: xumaansho, xumi.

xumaan²: m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

m.dh 1. Wax wax dhima ama waxyeello leh ama la qoonsado. 2. wax xun ahaansho ama noqosho.

f. n., [abstract] (adj.): harm, evil; damage; bad, wrong

-ta: (n) wickedness (wikidh-nes); immorality (imooraalati); evil (ii-vel) conduct ~ xumaato, xumi

Cattiveria

Mischief

-ta: (magac, dhedig, keli) calool xumo iyo uurku hadho qofku maanka in badan ku hayo. Ninkii dugsiga iga eryey xumaanbaan u hayaa. Dh: caloolxumo.

xumaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xun oo la naco. Xumaanta ka hadh oo cibaadayso.

de: harm, evil; damage; [atr.] bad, wrong

initial: x

lx: xumaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xumaan

(Xumays-ta)

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

Aan soommanayn.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Aan soommanayn. la-mid: afuran, afursan.

Neef la geliyey; neefaysan; la afuufay; la buufiyey.

afuufan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la afuufay noqosho.

afuufan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la afuufay ahaansho.