Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Afa-da)

2

Naag la qabo; arad; oori; maranti; marwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.

waa la naqliyay ✓

f. n. wife; woman, lady (respectful)

waa la naqliyay ✓

-afada: (n) wife (waayf) ~ xaas, oori

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay la qabo; naag oday leh. Dh: arad, islaan, maranti, marwo, oori, xaas. Li: oday, say, abbaanwarre. Wa: afooyin.

waa la naqliyay ✓

1

de: wife; woman, lady (respectful)

2

lx: afo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: arad, xaas

6

xv: naag, oori

7

key: afo

waa la naqliyay ✓

1

(Arad-da)

2

Naag la qabo; oori; afo; maranti.

waa la naqliyay ✓

1

(Maranti-da)

2

Waxa naagta la qabaa ninkeeda u tahay; afo; oori; arad.

waa la naqliyay ✓

1

(Naag-ta)

2

1. Qof dumar ah oo weyn; haweeney.

3

2. Qof dumar ah oo la guursadey; maranti; afo; oori; arad.

waa la naqliyay ✓

1

(Oori-da)

2

Haweeney la qabo; afo; arad; maranti; marwo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xila-ha)

2

Haweenka la qabo; afo; oori; maranti; naag.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

arad¹: m.l Dhul; arlo.

2

arad²: m.dh Haweenay la qabo; naag; afo.

waa la naqliyay ✓

1

asaaysaar¹: m.l Afo ninkeedii dhintay oo asaay loo saaro.

2

asaaysaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Afo ninkeedu dhintay asaay u saarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) 1. Xarriiq meel ku taal. 2. Ood weyn oo xeryaha xoolaha iridkooda lagu gooyo; ood-afo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l/-iyaal, m.l/dh) Oori; afo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Haweeney la qabo; afo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Tirada atamada ama molikuyuulada ee ku jira hal mool oo walax ah. Qiimaheeduna waa 6.022 x 10 ; waxa hore loo oran jiray tirada Afogaadaro, waxaana lagu asteeyaa summadda NA ama L.

waa la naqliyay ✓

1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

xilo¹: m.l.u Haweenka la qabo; oori; afo; maranti; naag.

2

xilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) U x.: wax dan moodid; wax u iilasho, wax u eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haweenay la qabo; naag; afo.

waa la naqliyay ✓

1

asaaysaar¹: m.l Afo ninkeedii dhintay oo asaay loo saaro.

2

asaaysaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Afo ninkeedu dhintay asaay u saarid. m.f.dh, asaaysaarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-imo, m.l) 1. Xarriiq meel ku taal. 2. Ood weyn oo xeryaha xoolaha iridkooda lagu gooyo; ood-afo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l/-iyaal, m.l/dh) Oori; afo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aafa-da)

2

Dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

f. n. disaster, severe damage

waa la naqliyay ✓

-da: (n) disaster (di-saas ter); catastrophe (ka taas taroofi); calamity (kalaamati); an event having fatal or ruinous results ~ masiibo, musiibo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan, dhib iyo haydaaro aad u ballaadhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: disaster, severe damage (period of natural disaster: hurricane, flood, plague, etc.)

2

lx: aafo

3

pd: (/da Pl: aafaad (ka))

4

ps: n6-f, n8-f

5

xe: God, save us from the present disasters!

6

xv: Arabic

7

key: aafo

waa la naqliyay ✓

f. n. contagion; infection, contamination

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dadka Afrika ku abtirsada intooda madow; Afroo na waa la yidhaa. Jasiiradaha Kaariibiyanka, waxa ku nool dad asalkoogii Afro ahaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dafa-da)

2

Shinbir hilibka cunta oo bahallada yaryar iyo wixii kaloo ay dhifsan karto dhifsata oo dafta; dhuuryo, dhufato, faraggoys, huf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.

waa la naqliyay ✓

f. n. hawk species

waa la naqliyay ✓

-dafada: (n) hawk (hook) ~ dhuuryo, huf

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka boobta oo weerar kulul ku qaadata. Dafo ayaa hilibkii iga boobtay. Dh: yili, huf, balqayo, baqayo, faragoys.

waa la naqliyay ✓

1

a: dafto

2

cf: dhuuryo, huf

3

de: hawk sp.

4

lx: dafo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: dafo

waa la naqliyay ✓

Fallow

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Nafley biyo ku qaraqmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Nafley biyo ku qaraqmid. m.f.dh, hafasho.

waa la naqliyay ✓

v. sink; drown, be drowned; choke, suffocate; be out of breath; be overcome

waa la naqliyay ✓

-haftay / hafatay: (v) drown (darawn)

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dhexgal oo neefta qaadanwaa. Dh: qarraqan.

waa la naqliyay ✓

1

de: sink; drown, be drowned; choke, suffocate; be out of breath; be overcome

2

lx: hafo

3

pd: (haftay)

4

ps: v3b=intr

5

key: hafo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Qolof, jilif iyo wixi lamida geed ka goosasho. 2. Gogol boor ka duulin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jirrid wax ku dhejisan ka daadso oo wax af leh kaga qoro. Dh: daadso.

2

jafo -da: (magac, dhedig, keli) baangad mindiyeed culus oo hilible u isticmaalo lafo ku jejebin. Dh: baangad, mansaar, mindi, jafto.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafa-ha)

2

Raasammaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhaq.) Lacagta hore ee ganacsiga la geliyo; raasamaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhaq.) Lacagta hore ee ganacsiga la geliyo; raasamaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] capital, wealth

waa la naqliyay ✓

1

(Lafo) N Ficus quibeba Ficalho. Moraceae.

2

N Ficus populifolia Vahl. Moraceae.

3

S Elaeodendron schweinforthianum (Loes) Loes. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

1

-lafaha: (n) [plural of laf]; bones (boonis); skeleton (iskal-atan)

2

lafo -lafaha: (n) the total money invested in a business; capital (kaapital)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhaqaale iyo raasamaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: capital, wealth

2

lx: lafo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m-col

5

syn: raasammaal

6

key: lafo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Nafley xanuun dartii la galgalasho. 2. Arrin ka libkeeni-deed dadaal badan u sameyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Nafley xanuun dartii la galgalasho. 2. Arrin ka libkeenideed dadaal badan u sameyn. m.f.dh, rafasho.

waa la naqliyay ✓

v. suffer, writhe with pain, be restless because of physical discomfort

waa la naqliyay ✓

-raftay / rafatay: (v) twist or struggle with pain, discomfort or suffering; writhe (reeyth) ~ fargo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kaa itaal roon ka akaantiisa ku jir oo ku mashquulsanaw. Kelidaa shaqa la rafo.

2

rafo: (fal) galgalo oo xanuun iyo wixii la mid ah, la qalaamarogmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: suffer, writhe with pain, be restless because of physical discomfort

2

lx: rafo

3

pd: (raftay / rafatay)

4

ps: v3b=

5

key: rafo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ftay, -fatay) 1. (f.g) Wax saf gelin. 2. (f.mg) Qof saf gelid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ftay, -fatay) 1. (f.g) Wax saf gelin. 2. (f.mg) Qof saf gelid. m.f.dh, safasho.

waa la naqliyay ✓

v. stand in line; be lined up, form a queue

waa la naqliyay ✓

1

(fal) safka gal; safka istaag.

2

safo: (fal) (la ~) cid kale, meel kala soo jeeso; cid kale u hiili.

waa la naqliyay ✓

1

de: stand in line; be lined up, form a queue

2

initial: s

3

lx: safo

4

pd: (saftay)

5

ps: v3b=intr

6

key: safo

waa la naqliyay ✓

1

(Wafa-da)

2

Bahal yar oo jiirka u eg oo dhogor jilicsan oo caw ah iyo gafuur dheer leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dheeraadka lagu daro marka wax la kala miisanayo. Si fiican iigu miis oo wafo ii raaci. Dh: raajacad.

waa la naqliyay ✓

1

(Af-ka)

2

1. Xubinta nafleydu cunnada ka cunto oo bushimaha iyo carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin.

3

2. Ereyada iyo ulajeeddooyinkooda; hadal dhan oo tol isku garto oo ku wada hadlo, oo wax ku qabsado.

4

3. Dhinaca birtu wax ka gooyso.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

2

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3.Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay kabilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo.

2

5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

3

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mouth

2

af m. n. language

3

af m. n. cutting edge, sharp point

4

af m. n. well; opening of a burrow

5

af m. n. poll, canvas

waa la naqliyay ✓

1

af-ka: (n) 1. mouth (mawth). 2. opening (open ning); an open space serving as a passage or gap (gaap) ~ dalool

2

af-ka: (n) language (laanguweyj). Ex: afka Ingriiska ma taqaan? do you speak the English language?

3

—af leh: (adj) sharp (shaarp); having a thin edge suitable for or capable of cutting or piercing. Ex: middi afleh; a sharp knife [a knife with sharp blade]

4

af -ka: (n) tip (rip); head (heedhy the foremost or leading position ~ madax. Ex: birta afka ka qabo; catch the metal from tip

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubinta nafleydu ku cunto cunnadana kana hadasho ee bushimaha carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin. Af daboolan waa dahab.

2

af -ka: (magac, lab, keli) luqad ay ummadi isku afgarato oo wax isku gaadhsiiso. Waa hadal ereyo ka kooban oo dhanka ujeeddooyinka iyo xeerashaba ka dhamays tiran. Dh: luqad, hadal.

3

af -ka: (magac, lab, keli) dhinaca ay birtu wax ku goyso. Cali waxa uu sitay seef af badan. Dh: xanaf.

4

af -ka: (magac, lab, keli) tog, dooxo iyo wixii la mid ah, goobta ay ka bilaabmaan ama ka unkamaan. Kolkii aan togga afkiisa gaadhnay ayaan nasniimo u fadhiisannay.

5

af -ka: (magac, lab, keli) ceel, il iyo wixii la mid ah, meesha ay biyuhu ka soo boodaan ama ka soo baxaan. Isha afkeegii waan hellay. Dh: il.

6

af -ka: (magac, lab, keli) caarada wax kaste oo fiiqan ama yuuban; halka ugu horraysa ee wax mudda. Marka suuqa la marayo, waranka afkiisa waa la foorarshaa. Dh: caaro, caarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: wash one's mouth

2

lx: af

3

pd: (af-dhaqday)

4

ps: v3b=tr

5

key: af

waa la naqliyay ✓

/agow/ (adv) waqti tagey; waqti ka hor. e.g. I was in Paris five years ago.

waa la naqliyay ✓

/agow/ (adv) haty ku hor, waqty ku hor, waqty taby. He left two weeks ago.

waa la naqliyay ✓

s.m. irbad, cirbad.

waa la naqliyay ✓

ad., awal or awel; long ago, beri hore; a while ago, goor dhowayd; some years ago, sanado dhowaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-da)

2

Biyaha meel ku raaga oo cagaarka noqda iyo cagaarka ay bixiyaan laftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Biyo meel ku raagay oo midabkoodii, dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddelay.

waa la naqliyay ✓

f. n. scum on stagnant water; mildew

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo wasakhaysan oo aan nadiif ahayn; biyo fadhiya oo midab, dhadhan iyo urba isbeddelay. Ajo oon baa ka daran.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ajee

2

de: scum on stagnant water; mildew

3

lx: ajo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f

6

key: ajo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley cunto iyo biyo la'aan dartood u wax yeelloobid. la-mid: caqo.

waa la naqliyay ✓

v. starve to death, die of starvation

waa la naqliyay ✓

(fal) harraad iyo gaajo u dhimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: starve to death, die of starvation

2

lx: aqo

3

pd: (aqday)

4

ps: v3b=intr

5

key: aqo

waa la naqliyay ✓

1

awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.

2

awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

question word: who?

waa la naqliyay ✓

1

who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?

2

ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing

waa la naqliyay ✓