afmacaan

(Macmacaan-ka)

Waxyaalo la cuno oo yaryar oo siyaalo badan loo sansameeyo.

m.l.u Cunto ama cabbitaan si gaar ah loo sameeyo oo dhadhan macaan leh sida buskudka, doolshaha, xalwada, dheecaanka liinta iyo wixi lamida.

m.l.u Cunto ama cabbitaan si gaar ah loo sameeyo oo dhadhan macaan leh sida buskudka, doolshaha, xalwada, dheecaanka liinta iyo wixi lamida.

m. n., [collective], pl., (adj.): sweets, candy; sweet (ones)

-ka: (n) sweet things; such as cakes (keeykis); candies (kaandis); sweets (iswiitis)

-ka: (magac, lab, keli) sharaab iyo xalawiyaad keegag iyo cuntooyin kale oo kala nooc ah ka kooban. Qofkii sonkorow lihi macmacaanka wuu iska ilaaliyaa.

macmacaan: (tilmaame) wax kala duwan oo wada macmacaan ah. Cuntooyin wada macmacaan ayaa miiska ka buuxa. Dh: macmac. Li: qadhqadhaadh.

de: sweets, candy; [atr.] sweet (ones)

lx: macmacaan

pd: (-ka Sg: macaan)

ps: n-m-col / adj-pl

key: macmacaan

m.l (afaf-caan, m.l) (c.af) Luqadda caadiga ah oo looga hadlo ama laga fahmo dhul ballaaran, dadyow kala duwanna ay ku hadli karaan ama fahmi karaan inkasta oo uusan ahayn afka waddaniga ah. Af Inqiriisku waa af-caamka ugu muhiimsan, oo ay ku hadlaan fahmaanna in ka badan dunida nuskeed.

m.l (afaf-caan, m.l) (c.af) Luqadda caadiga ah oo looga hadlo ama laga fahmo dhul ballaaran, dadyow kala duwanna ay ku hadli karaan ama fahmi karaan inkasta oo uusan ahayn afka waddaniga ah. Af Ingiriisku waa af-caamka ugu muhiimsan, oo ay ku hadlaan fahmaanna in ka badan dunida nuskeed.

1. Aan xaraar ahayn; dhadhan naftu jeclaysato leh.

2. (Macaan-ka) Dhadhanka sonkorta iyo wixii la mid ah.

3. (Macaan-ta) Macaansho.

macaan¹: m.l 1. Dhadhanka sonkorta, malabka, xalwada iyo wixi lamida. 2. Dhadhan kasta oo carrabku jeclaysto.

macaan²: m.f.dh eeg mac². la-mid: macaansho, maci.

macaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax dhadhan carrabku aad u jeclaysto leh ahaansho (cunto, cabbitan). 2. Qof aad u dabci wanaagsan ahaansho.

macaan¹: m.l 1. Dhadhanka sonkorta, malabka, xalwada iyo wixi lamida. 2. Dhadhan kasta oo carrabku jeclaysto.

macaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax dhadhan carrabku aad u jeclaysto leh ahaansho (cunto, cabbitan). 2. Qof aad u dabci wanaagsan ahaansho. m.f.dh, macaanaan.

[adjective] sweet, delicious

macaan m. n. sweet flavor, sweetness; sweets; sweetheart (male)

macaan [feminine] n., [abstract] state of being sweet; sweetheart (female)

-ka: (n) 1. sweet taste; sweetness (iswiitnes). 2. —macaan -aa: (adj) sweet (iswi-it). Ex: shaah macaan; a sweet tea

(tilmaame) dhadhankiisu mac yahay ah. Malabku wuu macaan yahay. Dh: qadhaadh.

macaan: (tilmaame) dabeecad fiican leh. Walaalkaa oo macaan lama wada muudsado.

macaan -ka: (magac, lab, keli) xanuun lala noolaan karo oo ah dheellitir la'aan ku dhaca ansoliinta jidhku u baahan yahay iyo itaaldarro ku habsata habdhiska ansoliinta sameeya. Dh: kaadimacaan, sonkor.

macaan -ka: (magac, lab, keli) dhadhanka wanaagsan ee carrabku jeclaysto. Waxan ahay qadhaadh iyo macaan meel ku wada yalla. Li: qadhaadh.

لَذِيذ، حُلْو

m.dh Afgaroocnimo. la-mid: afla'aansho.

f. n. not knowing how to speak properly

-ta: (magac, dhedig, keli) weel ama meel aan afaaf la'aan.

afla'aan -ta: (magac, dhedig, keli) cid aan si wanaagsan u hadli aqoon; qof aan balaaqo lahayn.

a: afla'aansho (/ha)

de: not knowing how to speak properly

lx: afla'aan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: afla'aan

(Afyaqaan-ka)

1. Af gaar ah yaqaan.

2. Cilmiga afafka aqoon weyn ku leh.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

m. n., [compound] linguist, polyglot; skillful speaker

-ka: (n) linguist (linguwist); a specialist in linguistics

-ka: (magac, lab, keli) qofka afafka iyo ku hadalkooda aadka u yaqaan ama cilmiga afafka ku xeeldheer; aqoonyahanka afafka.

de: linguist, polyglot; skillful speaker

lx: afyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: afyaqaan

-ta: (magac, dhedig, keli) qurxinta hadalka oo turxaanta laga reebo; hadal macaan oo aan laga didin qof kale ku dhihid. Dh: afmacaanays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg afmacaanayn.

-ta: (magacwadareed) jaad tigaadda ka mid ah oo laamo dhaadheer bixisa oo dhadhan macaan leh.

لُغَوِيِّ

m.f.dh eeg afbadan. la-mid: afbadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad wax u goyn; bir soofaysan ahaan. Middidu afbadnaantay wax ku goynaysaa. Dh: soofaysnaan, afaysnaan.

der. [adjective] open, not covered, unrestricted

(adj) open (opin); not covered

(timaame) meel aan albaab lahayn ama weel aan daboollayn. Aqalkii oo afbannaan baan ku soo noqonnay.

de: open, not covered, unrestricted

lx: afbannaan

pd: (afbannaanaa)

ps: adj-der

syn: furan

key: afbannaan

m.f.dh eeg afdaran. la-mid: afdarnaansho, afdarraan, afdarraansho, afdarro.

-ta: (magac, dhedig, keli) afxumada birta saawirta ah ee aan wax goyn.

afdarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) afxumada qofka aan si hufnayn u hadla ee dadka kale ku dhiba.

m.dh la-mid: afdarnaan.

m.dh eeg calman. la-mid: calmanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la doortay ahaan.

(Dammanaan-ta)

Qof damman ahaansho.

m.f.dh eeg damman. la-mid: dammanaansho.

f. n., [abstract] absent mindedness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan maankiisu dhannayn oo qaqabaw ahaan. dammanaansho-ha: (magac, lab, keli) mid maahsan oo maqan ahaan. Dh: maahsanaan.

de: absent mindedness

lx: dammanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dammanaan

m.f.dh eeg gafsan. la-mid: gafsanaansho, gefsanaan, gefsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhid la'aan oo in dhexda kaga gu'id. Dh: gafsanaansho.

gafsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaqiiqada ka leexsnaan; runta garamarsanaan. Dh: qaldanaan.

m.f.dh eeg hafran. la-mid: hafranaansho.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

(Mammanaan-ta)

Wax mamman ahaansho.

m.f.dh eeg mamman. la-mid: mammanaansho.

f. n., [abstract] being at a climax, peak ~ high point (as an emotion)

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mamitaan.

de: being at a climax, peak ~ high point (as an emotion)

lx: mammanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: mammanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol la'aan. Nin la'aan waa nafla'aan.

nafla'aan -ta: (magac, dhedig, keli) faa'iido iyo waxtar la'aan. Meeshu way abaarawday oo nafla'aan.

m.f.dh eeg qaflan². la-mid: qaflanaansho.

m.f.dh eeg rafacan. la-mid: rafacnaansho.

(Rahmanaan-ta)

Wax rahman ahaan.

m.f.dh eeg rahman. la-mid: rahmanaansho.

f. n., [abstract] state of being pledged ~ pawned

-ta: (magac, dhedig, keli) wax rahman ahaan.

de: state of being pledged ~ pawned

lx: rahmanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: rahmanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) si gaar ah; si gaar ahaan uga duwanaan; qaab wanaagga shay leeyahay ee kuwa kale kaga duwan yahay. Sarwacnaanta iyo degganaanshaha habartii dhashay bay ka sawaabisaa. Dh: hannaan.

(adj) figurative (fi-ga-rativ); metaphorical (metafoorikal) ~ sarbeeb

m.l (daawo) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimma-caan.

m.l (daaw.) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimmacaan.

-ka: (n) diabetes (dhaaya biitas)~kaadisonkorow

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo ka yimaadda beeryarta oo ku fashilanta habaynta sonkorta iyo subagga jidhka. Waxa jidhka ku butaaca ama ka idlaada sonkorta. Waxa uu leeyahay astaamo lagu garto oo ay ka mid yihiin harraad badan, gaajo, cadho iyo kaadida oo aan la haysan karin. Dh: macaan, kaadisonkorow, sonkorow.

-ha: (magac, lab, keli) meesha lagu iibiyo cabbitaanka iyo cuntooyinka fudud ee macmacaan. Macmacaanle ayaa jaarkeenna laga furay.

macmacaanle -ha: (magac, lab, keli) qof iibiya sharaab iyo cuntooyin fudfud oo keegag kala jaada ah. Iskiriinka waxa iibiya macmacaanlaha. wa: macmacaanlayaal

-ka: (magac, lab, keli) isku kabkabitaan oo dhabdhabitaan. Macmacitaanka buugaagtu waa lagama maarmaan.

-ka: (magac, lab, keli) indhaha iyo wejiga ka hanjabitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabagta inteeda macaan oo la cuno. Dh: xamagmacaan.

name-unisex trust; praised, admired. cf: Ammaanle

Carabi: name-m trust, safe, peace, security

-ka: (magac, lab, keli) cad kuruska ku dhex jira oo jilicsan aadna loo jecel yahay. Amaan kurusa awrtii la qalay alamsan maayaane.

(Aadaan-ka)

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

m. n. Muslim call to prayer

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

a: addan

cf: addin

de: Muslim call to prayer

lx: aadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

xv: Arabic

key: aadaan

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

aagaan¹: m.l (-nno, m.l/dh) Weel yar oo wax lagu shuban karo oo haamaha lagu aabburo.

aagaan²: m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

m. n. lid ~ cover of a container (large ~ small)

aagaan [feminine] n. small milk jar ~ storage container

-ka: (n) 1. lid or cover used by the nomadic society ~ haruub. 2. small milk container

-ka: (magac, lab, keli) dabool la saaro haamaha iyo dhiilaha. Dh: fur, aabudh, murke.

aagaan -ka: (magac, lab, keli) xab weyn oo ilmaha dhalanaya ku duuban. Dh: dahaadh..

aagaan -ta: (magac, dhedig, keli) haan yar oo ah weel dhaqameed biyaha ama caano lagu shubto. Dh: gurungur, dhoon, marke, araari.

m.dh.w eeg ficil².

f. n., pl. actions, deeds

-afcaasha: (n) [plural of ficil] deeds (diidis); actions or performances in general ~ camal

bw: Arabic

de: actions, deeds Sg: ficil

lx: afcaal

pd: (/sha)

ps: n8-f-pl

key: afcaal