afbuurid

m.f.dh la-mid: camambuurid.

-da: (magac, dhedig, keli) canka oo inta neef laga buuxsho la afuufo.

afbuur¹: m.f.dh la-mid: afbuurid.

afbuur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Caro ama isla weyni la aamusid; afuur.

v. hold a grudge; become silent because of anger ~ contempt; be in a bad mood

de: hold a grudge; become silent because of anger ~ contempt; be in a bad mood

lx: afbuur

pd: (afbuuray)

ps: v1=

key: afbuur

m.f.dh la-mid: affurid.

-da: (magac, dhedig, keli) afur cunid. Dh: afuris.

afurid-da: (magac, dhedig, keli) iyadoo la soomman yahay wax cunid ama wax soonka jebiya la imasho. Dh: afuris.

(Buurid-da)

Taallo qaab buureed leh samayn: weyneyn; kuusid; yuucid.

m.f.dh eeg buur³.

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka weyneysiin; naaxin.

(Fuurid-da)

Wax fuurey noqosho; soo foocid; dibbirid; afuufmid.

fųurid: m.f.dh eeg fųur².

-da: (magac, dhedig, keli) wax fuuray noqosho; dibbiraad ama neef buuxisa nooluhu kolkuu dhinto yeelasho. Dh: dibbirid, afuufmid, foocid, fuuris.

(Abuuris-ta)

Uumis; alkun; dhalis; curis.

m.dh la-mid: abuurid; abuur².

vl. n. creation

-ta: (n) creation (kiri yey-shen)

-ta: (magac, dhedig, keli) alkumidda wax aan hore u jirin oo cusub.

de: creation

lx: abuuris

pd: (-ta)

ps: vn1-f, vn2-f

key: abuuris

m.f.dh eeg afbar.

(Affurid-da)

Soonka jebin; cunnada affurka cunid.

m.f.dh eeg affur². la-mid: affur¹ (2), afur¹, afurid.

(Afuufid-da)

Neef afka ka soo deyn, oo meel ama wax ku toosin.

m.f.dh eeg afuuf². la-mid: afuuf¹ (1).

-da:(n) the act or an instance of blowing air from the mouth

-da: (magac, dhedig, keli) dabka oo naqas lagu tuuro si loo huriyo.

afuufid-da: (magac, dhedig, keli) neef afka ka soo deyn oo meel ama wax mug leh ka buuxin. Dh: afuufis.

m.f.dh eeg afuug². la-mid: afruug¹, afruugid, afuug¹.

m.f.dh eeg aruur. la-mid: ururid, uruurid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala baahsanaa, isku keenid.

(Aabburid-da)

Weel dabool saarid; daboolid; furayn.

m.f.dh eeg aabbur².

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, dabool afka kaga adkayn.

m.f.dh eeg abuuran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid jira ama soo baxay noqosho.

(timaame) cantuugo mar afka la geliyo. Hilibkii maanta waslad afbuuxis ah ayaan ka cunay. Dh: qantuugo, cantuugo, afbuuxsi.

afbuuxis -ka: (magac, lab, keli) jiitin ood ah oo irridda lagu oodo; ood weyn oo irridda reerka lat saaro inta an la dhacamin. Afbuuxis ma saartay, intaad dhacamaynin. Dh: jiitin.

(Afduubid-da)

Xoog ku kaxaysasho; qafaalid; boojin.

m.f.dh eeg afduub². la-mid: afduub¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo xoog ku kaxaysad; qafaalashada dad ama duunyo. Dh: afduubis.

خَطَّفَ اخْتِطَافِ

m.dh la-mid: afuugid.

-da: (magac, dhedig, keli) kibir iyo aftaagid cid na lala hadli waayo. Afyuubid buu kulankii ku dhammaystay, kolkii gartii laga helay. Dh: aftaagid.

-da: (magac, dhedig, keli) qori, bir ama wax kale, caarada hore ka gamuumid.

m.f.dh eeg aabburan¹.

(Asaruurid-da)

God ama ceel ama wax la mid ah, ciid ka buuxin, xabaalid, dhulka la simid.

m.f.dh eeg asaruur². la-mid: asaruur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) god ama ceel ama wax la mid ah, ciid ka buuxin oo xabaalid oo dhulka la simid.

-da: (magac, dhedig, keli) baab horey la isugu dhigay furid oo burin; fal ama sixir hore qof loogu qabtay rogid. Dh: sixirfurid

(Carbuunid-da)

Wax la gatay, carbuun ka bixin.

m.f.dh eeg carbuun².

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu heshiiyey kala iibsigiisa curaar ka sii bixin. Dh: curaarid.

m.dh la-mid: canshuurid.

-da: (magac, dhedig, keli) cudhaadh ka qaadid. Dh: canshuurid.

-da: (magac, dhedig, keli) geed iyo wixii la mid ah, gunta ku jarid; si isku siman u goyn. Dh: gamuumid.

-da: (magac, dhedig, keli) jabka lafaha, siiba kuwa madaxa, wax ka qabasho iyo farsamayn. Dh: kabid.

lafagurid -da: (magac, dhedig, keli) talo aad u dhuuxid oo uga baaraandegid. Arrinta labada nin ka dhaxaysaayi lafagurid ayay u baahan tahay. Dh: falanqayn, dhuuxid, baaraandegid.

m.f.dh la-mid: maquurid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid meel biya ah quusin oo dhex muquursiin. Carruurta makhuuridda ka daa. Dh: muquurid.

m.f.dh eeg salguur².

-da: (magac, dhedig, keli) dabargo'id; baabi'id. Li: jiritaan.

Hannaanka waxtabaynta oo luma ama salguura.

m.f.dh eeg afgammuur². la-mid: afgammuur¹ (2), afgammuux¹, afgammuuxid.

m.dh la-mid: afgammuurmid.

m.f.dh eeg camambuur². la-mid: camambuur¹, cambuur¹ (2), cambuurid.

-da: (magac, dhedig, keli) xanaaq dartiis camamka buuri.

-da: (magac, dhedig, keli) wax curin oo wax cusub keenid. Dh: hal'abuuris, curin.

m.f.dh eeg hal-abuur². la-mid: hal-abuuris.

f.mg2 (-iyay, -isay) Abur yeelasho ama soo saarid (siiba awrka qooqan). la-mid: uburi.

(fal) xoor kici; xunbo badan samee; abur ka kici. Saabuunta weelka ku shub oo aburi. Dh: xoori, xunbee.

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. la-mid: abuuris.

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid.

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. Tusaale: Hala yaabin, qofkaas waa abuurtiise. la-mid: abuuris.

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid. m.f.dh, abuurid.

m. n. seed; growing thing; creation

abuur v. plant; create

-ay / tay: (v) plant (palaant); place seeds or young plants in [land]; sow ~ beer

abuur-ka: (n) seed (siidh); seed stock; a supply of seed for planting —ku abuur -ay / tay: (v) implant (impalaant)

(fal) 'awood Ilaahay' wax aan jirin uun; meel bilow ah wax ka alkun. Ogow aayaadka Koonka, Ilaahay baa abuuray, arsaaqda na nagu mannaystay. Dh: alkun, uun.

abuur: (fal) beer iyo wax la mid ah fal; dhulbeereed shinniyee. Beerta sannadkan qamadi ku abuur. Dh: beer, fal.

abuur -ka: (magac, lab, keli) alkunka Eebbe ee adduunyada alkumay. Abuurka Alle keligii baa leh. Dh: uun, uumitaan.

abuur -ka: (magac, lab, keli) dhirta ubaxa lihi docda ay lafta ama iniinta ku leeyihiin oo kolkii la beero geedku ka soo baxo.

abuur -ka: (magac, lab, keli) shinnida xulka ah ee beerta loogu talo galay; firida tayada leh ee beeritaanka loo xulay. Dh: shinni, firi.

abuur -ka: (magac, lab, keli) makhluuqaadka kala duwan ee Alle uumay. Dh: uun, uumiye.

abuur -ka: (magac, lab, keli) abuurista oo ah hawsha la qabto kolka beerta shiinnida lagu ridayo. Dh: abuuris, shinniyays.

abuur -ta: (magac, dhedig, keli) sida iyo farsamada loo uumay; habka iyo qaabka loo sameeyay. Inantaa, anigu abuurteedaan la yaabay. Dh: baxaalli.

بذرة

m.l Mayrax, derin iyo wixi lamida oo daaha looga dhigo aqal-Soomaaliga.

f. n. bullet

de: bullet

lx: afrid

pd: (-da)

ps: n-f

syn: xabbad

key: afrid

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof soomanaa afur siin. 2. Qof soon ka jebin. la-mid: afursii.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof soomanaa afur siin. 2. Qof soon ka jebin. m.f.dh, afurin. la-mid: afursii.

(fal) dad ama qof sooman afur sii. Soo afuri martida.

afuri: (fal) qof subax hore cunto sii.

burid: m.f.dh eeg bur². la-mid: buris.

bųrid: m.f.dh eeg bųr². la-mid: bųris².

-da: (magac, dhedig, keli) noole caymadin. Burinta baraarka ka jooji. Dh: eryid, caydhin.

burid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado Ilaahay oo la gudanayay, jabid.

burid -da: (magac, dhedig, keli) ballan la xidhay oo dad ka dhexeeyay, khilaafid.

(Buuri-ga)

1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; Tabako.

2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno).

3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo; sigaar; shurrug; saliid; dawo; udgoon; kd.

4. Buuriga la qiiqiyo.

buuri¹: m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.

buuri²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax cayilin, naaxin; wax weynayn.

m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.

m. n. tobacco (plant ~ product); cigar; smoking pipe

-ga: (n) tobacco plant processed chiefly for smoking in pipes

-ga: (magac, lab, keli) geed caleentiisa sigaarka laga sameeyo siyaabo kala duwanna loo isticmaalo. Buuricune buuri loom dhiibto.

de: tobacco (plant ~ product); cigar; smoking pipe

lx: buuri

pd: (-ga)

ps: n2-m-enum

key: buuri

(Furid-da)

1. (quful, kd.) wax xiran fure ama qaliid ku kala bixin.

2. (albaab, kd.) balliqid, bashiicin.

3. Wax guntan kala bixin.

4. Markhaati laysu qabsaday, siduu ahaa u sheegid.

5. (guur) qof la qabo sii dayn.

6. Hawl la qabtayoo la xusayo, cayaar, dabbaaldeg, shir, hadal, kd. dadka ka qayb gela haya u bilaabid.

7. Wax raran rarka ka dhigid.

8. Halxiraale ama wax kaloo la isku xiray, sheegid; feydid; bannayn.

m.f.dh eeg fur³. la-mid: furitaan, furniin, furriin.

-da: (magac, dhedig, keli) halxidhaale ama wax kaloo la isku xidhay sheegid; faydid.

furid -da: (magac, dhedig, keli) hawl la qabtay oo la xusayo, ciyaar, dabaaldeg, shir, hadal iyo wixii la mid ah, dadka ka qayb gelaya u bilaabid. Dh bilaabitaan, furis.

furid-da: (magac, dhedig, keli) markhaati la isu qabsaday siduu ahaa u sheegid.

furid -da: (magac, dhedig, keli) wax guntan kala bixin.

furid -da: (magac, dhedig, keli) wax rarnaa rarka ka dejin. Dh: dajin. Li: raritaan.

furid -da: (magac, dhedig, keli) haweenay la qabo dalaaqid.

furid -da: (magac, dhedig, keli) quful iyo wixii la mid ah oo xidhan fure ku kala bixin.

furid -da: (magac, dhedig, keli) albaab iyo wixii la mid ah, ballaqid.

furid -da: (magac, dhedig, keli) raadyaw iyo wixi la mid ah, daarid; shidid.