afbarid

(Abbaarid-da)

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

m.f.dh eeg abbaar³. la-mid: abbaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toos u beegsashada wax ama meel la wada og yahay. Doonnida la waayay waxay seegtay abbaaridda jihadii ay u socotay.

m.f.dh eeg afbuur². la-mid: afbuur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cadho darteed afka ururin; afka iyo jaaha cadho ka muujin. Afbuuridda jooji oo waxaad doonayso sheego.

-da: (magac, dhedig, keli) rasaas ama wax la mid ah, meel aad ugu dhaw kaga liishaamid.

afsaarid -da: (magac, dhedig, keli) irrid ka oodid; afka wax ka saarid.

m.dh la-mid: dardarid.

m.f.dh eeg carbar².

-da: (magac, dhedig, keli) sida wax loo qoro ama loo akhriyo qof kale barid. Dh: farbaris.

m.dh Tacliinbarid; aqoonbarid. la-mid: waxbaris.

m.dh Tacliinbarid; aqoonbarid. la-mid: waxbaris.

-da: (n) teaching (tiij-ing)-, educating (eju-keeyt-ing)-, the act of teaching; instructing ~ tacliimin

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale tacliin barid; aqoon barid, aqoon cid kale u gudbin. Waxbaridda carruurtu waa xil waalidka saran. Dh: waxbaris.

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

f.g1 (-ray, -rtay) Ilmo yar sida loo hadlo barid.

m.l Mayrax, derin iyo wixi lamida oo daaha looga dhigo aqal-Soomaaliga.

f. n. bullet

de: bullet

lx: afrid

pd: (-da)

ps: n-f

syn: xabbad

key: afrid

(Barid-da)

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

vl. n. instruction, teaching

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

de: instruction, teaching

lx: barid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barid

(Farid-da)

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

m.f.dh eeg far². la-mid: faarid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale ku adkayn in uu wax loo igmaday sameeyo ama fuliyo ama yeelo. Dh: amrid, faris.

farid-da: (magac, dhedig, keli) oogada dadka, iyo wixii la mid ah, dalool ama nabar yar oo af leh u samayn. Dh: fadhid, faris.

farid -da: (magac, dhedig, keli) farriin u dhiibid; hadal ama farriin qof ugu dhiibid; farriin u dirid. Waayeel wanaag farid baa lagu ogyahay. Dh: faris.

(Ababid-da)

Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.

m.f.dh eeg abab². la-mid: abaab¹, abaabid, abaabis, abab¹, ababis.

vl. n. teaching (of the very young)

-da: (magac, dhedig, keli) daaqbarashada xoolaha yaryar. Dh: daaqbarad.

de: teaching (of the very young)

lx: ababid

pd: (-da)

ps: vn2-f, vn1-f

key: ababid

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ilmo yar, sida loo hadlo barasho.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ilmo yar, sida loo hadlo barasho. m.f.dh, afbarasho.

(fal) af aanad aqoon, ku hadalkiisa baro; hadalka baro. Afbaro inankaan dhalow.

/afreydh/ (adj) baqanaya; cabsanaya; welwelaya. e.g. I am afraid to swim.

/afreyd/ (adj) obsy, welwel.

a., cabsoonaya, baqaya.

m.f.dh la-mid: affurid.

-da: (magac, dhedig, keli) afur cunid. Dh: afuris.

afurid-da: (magac, dhedig, keli) iyadoo la soomman yahay wax cunid ama wax soonka jebiya la imasho. Dh: afuris.

(Ajarid-da)

Dhib gaarsiin; wax yeelid; dhagrid; dagid.

m.f.dh eeg ajar³. la-mid: ajar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale waxyeelid ama dhib gaadhsiin. Dh: dhagrid, dagid, khatalid.

m.f.dh eeg axar.

(Faarid-da)

1. (caano) faar yeelasho, noqosho.

2. Qodid; faagid.

m.dh 1. la-mid: faarniin. eeg faar². 2. la-mid: farid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg faadhid.

faarid-da: (magac, dhedig, keli) caano ama carro dhanaan faar yeelasho. Kulaylkaa caanaha faaridda ugu wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) si deggan oo aan degdeg lahayn wax u qabad oo u faltamid. Dh: miyirid.

aayarid -da: (magac, dhedig, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Aayaritaanka ayay arrimuhu ku hirgalaan.

m.f.dh eeg afbax². la-mid: afbax¹.

(Affurid-da)

Soonka jebin; cunnada affurka cunid.

m.f.dh eeg affur². la-mid: affur¹ (2), afur¹, afurid.

m.l la-mid: afgarasho.

Code

Code

vl. n. understanding

-ka: (n) understand (ander-istand) ~ fahan. -Syn: apprehend, comprehend, grasp

-ka: (magac, lab, keli) erey sir ah oo dad gaar ah ka dhexeeya. Badanaa, waxa la adeegsadaa marka dagaal lagu jiro ama xaalad cabsi leh la marayo. Afgaradkeennu maanta waa 'waraabe'. Dh: afjaaq.

afgarad-ka: (magac, lab, keli) baaq ciidanka u gaar ah oo uu dhambaallada isugu diro. Dh: afgarasho.

afgarad -ka: (magac, lab, keli) «is ~ heshiis iyo iswaafaqid; isfahan. Dh: isfahan.

de: understanding

lx: afgarad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: afgarad

-da: (magac, dhedig, keli) wax barasho iyo wax la mid ah, guul laga gaadhay. Dh: aflaxaad.

-ka: (magac, lab, keli) walax inta badan maro ama waraaq ka samaysan oo lagu aftirto kolka wax la cuno. Dh: aftir.

m.f.dh eeg afnaq². la-mid: afnaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hadalka af lagu yidhi af kale u turjumid.

afnaqid-da: (magac, dhedig, keli) magac qof kale ku hadlid ama dacwad wakiil uga noqosho. Waa nin afgarooc ah oo kuma fiicna afnaqidda.

m.f.dh eeg afqab.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo baad ba ka afxidhnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aftaxaad.

m.f.dh eeg aftir².

-da: (magac, dhedig, keli) sharaabkii iyo cuntadii aftirka qaadasho. Dh: aftirasho.

m.f.dh eeg afxir². la-mid: aftuurid.

m.f.dh eeg agmar².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan kaa fogayn maritaan.

-da: (magac, dhedig, keli) geela goojintiisa. Amaaridda geelu waa calaamadda lagu garto in uu rimay.

amaarid -da: (magac, dhedig, keli) dareenka lulo iyo caajiska kaa xoog badan.

m.f.dh eeg angar². la-mid: angar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ka tegitaan; ka dhaqaaqitaan.

(Aqbalid-da)

Wax lays faray ama laysu soo jeediyey oggolaansho; yeelid.

m.f.dh eeg aqbaal². la-mid: aqbal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la is faray ama la isu soo jeediyey oggollaansho; arrin ama talo laguu soo jeediyey yeelid. Aqblidda aabbaha ayuu meherku ku xidhan yahay. Dh: oggolaansho, hoggaansamid, yeelid. Li: diidid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax aanay samayn dusha ka saarid. Dh: masabidid.

vl. n. introduction, introducing ~ getting to know

-da: (n) introduction (intra-dhak-shen); especially of someone by name to another in order to establish an acquaintance ~ isbaritaan

-da: (magac, dhedig, keli) labo qof ama dad aan is aqoon, isu sheegid.

de: introduction, introducing ~ getting to know

lx: isbarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: isbarid

m.f.dh eeg abbaaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku beegnaanshaha meel ama milay.

m.f.dh eeg agabbar². la-mid: agabbarid¹.

-da: (magac, dhedig, keli) laylyid cid aan hore u tababbarrayn.

(Barbaarid-da)

Barbaar noqosho; korid.

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.

m.f.dh eeg cabbaar³.

m.dh.w eeg cirfiid.

f. n., pl. evil spirits, devils; mythical giants

a: cirfiid

de: evil spirits, devils; mythical giants

lx: cafaariid

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: cafaariid

-da: (magac, dhedig, keli) marka aad meel ama wax kale, dhinac ka martid, barbar ka martid, gees u dhaaftid. Daafmarid baan ku dhaafay aqalkii. Dh: agmarid.

-da: (magac, dhedig, keli) neef ugub ah laylyid. Dh: jarabarid, agabarid.