af leh

Af leh; soofaysan; lisan; looshan.

(Farid-da)

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

(Godin-ta)

1. Qalab geedaha lagu jaro ama lagu qoro: waxay leedahay daab la qabto oo dheer iyo gar bir af leh ku dhex jira; godimmo.

2. (xiddigo) xiddigaha raqaha tan ugu horraysa; waxay ka kooban tahay saddex xiddigood (faraaci, foocaar iyo fiidarro); (ama gudin).

(Manqas-ka)

Labo birood oo af leh oo isku xiran oo wax lagu jaro; qardhabe (ama maqas).

afaysan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) Wax af leh noqosho.

afaysan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax af leh ahaansho.

afbeel¹: m.l la-mid: afbeelid.

afbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax aan wax goyn karin noqosho (qalab af leh).

m.l.u (-syo, m.dh) (baayoloji) Ablaablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

doox¹: m.l 1. Saxaro jilicsan oo ay nafleydu dhigaan marka ay cunaan ama cabaan waxyaabo caloosha kiciya; shuban. 2. (-xyo, m.dh) Dhul godan oo biyo mareen ah; tog. 3. la-mid: dooxid.

doox²: f.g1 (-xay, -xday) Wax af leh calool nafley ku dhufasho si uur-kujirtu uga soo dhacdo.

fajaas¹: m.l 1. F. ah: nabar weyn oo samaysma marka qof xoog loogu dhufto yaambo, faas iyo wixi lamida. 2. la-mid: fajaasid. la-mid: fujaas¹.

fajaas²: f.g1 (-say, -stay) Qalab bir ah oo af leh wax ku faasid. la-mid: fujaas².

f.g/mg2 (-ooyay, -ooysay) 1. (f.g) Qof jirkiisa meel ka mid ah wax af leh isaga jarid. 2. (f.mg) Qof cayilan isliska cajarradiisa uu isku liso awgeed la dhaawacmid.

m.dh (-ro, m.l) Qalab ka kooban daab iyo bir af leh oo geedaha iyo wixi lamida lagu gooyo; godin.

m.l (jooloji) Nooc ka mid ah bataax bacaad, oo badanaa laga helo saxaaraha, taasoo ka kooban lafo dhaa-dheer oo af leh oo barbarro la ah dhinaca dabayshu ka soo dhacayso. Dhammaad-kana waxa kordha dhererka bacaadka, markaasoo dabaylaha gudbani ay kordhi-yaan dhererkeeda iyo ballaadhkeeda.

f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax aan wax goyn karin noqosho (qalab af leh). Tusaale: Middidu way afbeeshay. m.f.dh, afbeelid.

m.l.u (-syo, m.dh) (baay.) Abla-ablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

f.g1 (-xay, -xday) Wax af leh calool nafley ku dhufasho si uur-kujirtu uga soo dhacdo. m.f.dh, dooxid.

f.g/mg2 (-ooyay, -ooysay) 1. (f.g) Qof jirkiisa meel ka mid ah wax af leh isaga jarid. 2. (f.mg) Qof cayilan isliska cajarradiisa uu isku liso awgeed la dhaawacmid. m.f.dh, isgoyn.

m.dh (-ro, m.l) Qalab ka kooban daab iyo bir af leh oo geedaha iyo wixi lamida lagu gooyo; godin.

m.l (jool.) Nooc ka mid ah bataax bacaad, oo badanaa laga helo saxaaraha, taasoo ka kooban lafo dhaadheer oo af leh oo barbarro la ah dhinaca dabayshu ka soo dhacayso. Dhammaadkana waxa kordha dhererka bacaadka, markaasoo dabaylaha gudbani ay kordhiyaan dhererkeeda iyo ballaadhkeeda.

/sharp/ (adj) 1. fiiqan (af- leh) 2. si fiican u muuqda (waadax ah) 3. goolad (leexasho fiiqan oo aad u xoodan) 4. aad u daran (si kulul) (adv) 5. oo gaw ah (oo go'an, ayadoo waqti la xusayo). e.g. I'll meet you six o'clock sharp.

af-ka: (n) 1. mouth (mawth). 2. opening (open ning); an open space serving as a passage or gap (gaap) ~ dalool

af-ka: (n) language (laanguweyj). Ex: afka Ingriiska ma taqaan? do you speak the English language?

—af leh: (adj) sharp (shaarp); having a thin edge suitable for or capable of cutting or piercing. Ex: middi afleh; a sharp knife [a knife with sharp blade]

af -ka: (n) tip (rip); head (heedhy the foremost or leading position ~ madax. Ex: birta afka ka qabo; catch the metal from tip