adab — Macnaha & Turjumaada

1

(Adab-ta)

2

Kolay yar oo wax lagu gurto.

waa la naqliyay ✓

1

adab¹: m.l Suugaan.

2

adab²: m.dh (-byo, m.l) 1. Qalab u gaar ah aqal Soomaaliga oo wax lagu rito sida qufadda, xashinta iyo wixi lamida. 2. Kolay yar oo ka samaysan harag ama mayrax oo ay haweenku wax ku gurtaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] discipline (in education)

2

adab [feminine] n. small container, bag, purse

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. discipline (disipiliin)-, 2. a branch of knowledge or teaching; art (aart)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo lagu tilmaansado suugaanta, waana erey ka soo jeeda af Carbeed.

2

adab -ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa iyo. dhaqanka wanaagsan.

3

adab-ta: (magac, dhedig, keli) kolay yar oo ka samaysan maydhax iyo wax la mid ah oo ay haweenka Soomaaliyeed wax ku ridan jireen.

4

adab -ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah agabka aqal Soomaaliga oo wax lagu gurto.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa iyo dhaqanka wanaagsan. Dh: adab, edeb.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dadab-ka) Gudub; babac.

2

2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

2

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

3

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin.

2

dadab²: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid. m.f.dh, dadbid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. horizontal thing; newborn baby

2

dadab [feminine] n. area cordoned off, place designated for certain functions

3

dadab v. place as an obstacle; put something down across something else; hold a newsborn baby keeping its legs together

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) horizontal (hori-zantel); sideways (saaydh-weeys) ~ dadban, dhinac —dadab -ay / tay: (v) put or place sideways or horizontal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si dhinac ah u dhig. Dadab miiskan ku gudban afaafka. Dh: gudub, babbac.

2

dadab-ka: (magac, lab, keli) si leexsan oo aan toos ahayn. Kursigu si dadab ah ayuu u yaallaa. Dh: gudub.

3

dadab-ka: (magac, lab, keli) buur weyn.

4

dadab -ta: (magac, dhedig, keli) docda dhiska aqal-Soomaaliga. Goormaan dadab galaynaa. Dh: ilaxidh, daho, meegaar, dadabwareeg, waageer, aqal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul dawladi dadka ka mamnuucday inuu ku intifaacsado ama meel qof si gaar ah u ootay oo caws ama tigaadi ka baxdo. Dh: seero, seere.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadab-ka)

2

Calaf; dheef; quud; risiq.

waa la naqliyay ✓

m.l Calaf Eebbe kuu qoray; risiq.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] share, lot; daily bread; divine providence, destiny

waa la naqliyay ✓

name-m share, lot; divine providence, destiny

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) arsaaqadda u qoran noole kaste. Wax se kadabkii go'ay waa markuu kaday raggiisiiye. Dh: risiq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: calaf, dheef, risqi, quud

2

de: share, lot; daily bread; divine providence, destiny

3

lx: kadab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: kadab

waa la naqliyay ✓

1

harqaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

2

harqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay) Dhar makiinad ku tolid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

waa la naqliyay ✓

/bii ey/ (abbr) shahaado jaamacadeed oo lugu qaato adabka (arts) ama cilmiga bulshada. e.g. He took a B.A. in languages.

waa la naqliyay ✓

/baajalar of aarts/ (n) shahaadada jaamacadda ee adabka (arts) ama cilmiga bulshada.

waa la naqliyay ✓

/em eey/ (abbr) shahaadada mastareydka qaybta adabka (Master of Arts oo la soo gaabiyey).

waa la naqliyay ✓

/hyuumaanitis/ (n) barashada adabka aadanaha, sida falsafadda, luqadaha, taariikhda iwm.

waa la naqliyay ✓

/litarajar/ (adj) 1. suugaan 2. wax qoridda (adabka).

waa la naqliyay ✓

Adab

waa la naqliyay ✓

Adab baraf

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halaq gaboobay oo leh sun gaamurtay geesihiisu na guradiisa ka soo muuqdaan. Afka iyo adabada ayuu wax ku qaniinaa, suntiisana badanaa lagama tooso. Abris guriga kuu jiifa iyo arammi kuu laaban, ul haddaanad kaga saarin iyo eebo iyo qaylo, abtirsiinya kaagama tagiyo ina'adeerow e. Wa: abrisyo.

waa la naqliyay ✓

erey ixtiraam iyo qaddarin ah oo ilmuhu aabbihii ugu jawaabo kolka uu u yeedho. Dh: aabbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dab-ka)

2

Kulaylka iyo iftiinka ka yimaada, wixii la gubo ama la shido.

waa la naqliyay ✓

1

dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.

2

dab²: m.dh Ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin.

3

dab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn.

waa la naqliyay ✓

1

dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.

2

dab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn. m.f.dh, dabid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fire

2

dab v. trap, entrap, snare; braid; tow (a vehicle)

3

dab vl. n. trapping

waa la naqliyay ✓

/daab/ (n) 1. taabasho khafiif ah (dusha ka salaaxid) (v) 2. dusha ka mar-marin (korka ka yar marin).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. fire (faayar) 2. dab -ay / tay: (v) trap (taraap); ensnare (inis-neer); trap with or catch with a snare ~ dabin qool

waa la naqliyay ✓

1

Fuoco

2

Fire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.

2

dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.

3

dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.

4

dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.

5

dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.

6

dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.

7

dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.

8

dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?

9

dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.

10

dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.

11

dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

1

abab¹: m.l Ubad xoolaad oo daaq barad ah. la-mid: abaab¹, ababid.

2

abab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ubad xoolaad daaq barasho. 2. Ku a.: dhallaan dad, aqoon, dhaqan iyo wixi lamida ku barbaarin. la-mid: abaab².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ubad xoolaad daaq barasho. 2. Ku a.: dhallaan dad, aqoon, dhaqan iyo wixi lamida ku barbaarin. m.f.dh, ababid.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn something during childhood; grow up learning; be reared in

2

abab vl. n. training of young animals to graze (associated with weaning); initial learning of infants to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'neef dhashay' wax cunista baro.

2

abab -ka: (magac, lab, keli) daaqbarashada neef yar. Neefkan caatada ah ababkii ayaa ka xumaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere, biyo iyo wax la mid ah cab. Acab sharaabka laymuunta si aad hargabka uga hortagtid. Dh: cab.

2

acab -ka: (magac, lab, keli) qaadashada dareere, sida biyo wixii la mid ah. Dh: cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'aa 1'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun) to you.... Ex: Buuggaan adaa leh; this book belongs to you

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaa' oo la isku daray.

waa la naqliyay ✓

Aan jilicsanayn; kakan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (adkaa, adkayd; ad'adag) 1. Wax aan jilicsanayn ahaansho. 2. Wax xoog iyo karti leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (adkaa, adkayd; ad'adag) 1. Wax aan jilicsanayn ahaansho. 2. Wax xoog iyo karti leh ahaansho. Tusaale: Wiilku waa mid adadag oo karti leh. m.f.dh, adkaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] hard, strong; tough, difficult; firm, strict; tight

waa la naqliyay ✓

difficile, dur.

waa la naqliyay ✓

(adj) 1. difficult (difikalt)-, hard (haadh) ~ qallafsan, dhib-badan, Ex: Su'aashaas kama jawaabi karo, aad bay u adag tahay; I can't answer that question; it is too difficult. 2. firm (feerm) ~ kakan. 3. stiff (istif). 4. hard

waa la naqliyay ✓

1

Duro

2

Hard

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan jillicsanayn; walax si dhib yar loo kala jebin karin ama loo leexin karin. Loox adag baa albaabka laga sameeyay. Dh: kakan, qallafsan. Li: jilicsan, dabacsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: hard, strong; tough, difficult; firm, strict; tight

2

lx: adag

3

pd: (adkaa Pl: adadag)

4

ps: adj

5

xe: It is not very difficult for me. Opp: jilicsan, nugul

6

xv: Aad iiguma adka.

7

key: adag

waa la naqliyay ✓

صَعْب

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Maandhow urtaan mari sidii, adamadoonkiiye. Dh: aar, libaax. Wa: adamayaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxa tiisa dhedig. Dh: gool.

2

adan-ta: (magacwadareed) koox libaaxyo ah; tiro libaaxyo ah oo saddex ka badan.

3

adan -ta: (magacwadareed) dugaagga intooda laayaanka ah oo wax disha.

waa la naqliyay ✓

1

(Adar-ka)

2

1. Dheri weyn.

3

2. Qoolley.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. large bowl for cooking

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a large cooking pot ~ digsi, dheri

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dheri aad u weyn oo wax lagu karsado. Adar buu ahaa dheregii Dhegdheer.

2

adar-ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab yaryar oo midho udgoon baxsha.

3

adar -ta: (magac, dhedig, keli) shimbir yar oo midab cawlan leh. Qoorta ayay ku leedahay qalin madaw oo qool u eg. Adarta Soomaalidu way dhawrtaa oo ma disho. Dh: qoolley.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheri

2

de: large bowl for cooking

3

lx: adar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: adar

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) tafiirta oo dhinaca aabbaha ah; asalka laga soo tafiirmay. Dhaqankii adawgay, kama iilanaayee, waan ilaalinaynnaa. Dh: isir, asal.

2

adaw-ga: (magac, lab, keli) aabbaha aabbihii. Aabbahaa iyo adawgaa la jannee. Dh: awaw.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Agab-ka) Waxtar; ciirsi.

2

2. (Agab-ta) Alaab.

waa la naqliyay ✓

1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

agab¹: m.l 1. Faa'idada iyo waxtarka ay cidi leedahay. 2. Ciirsi; miciin.

2

agab²: m.dh.u Qalabka guri, makhaayad iyo wixi lamida looga adeegto.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] usefulness

2

agab [feminine] n., [collective] goods, things, household utensils

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) use (yuus) ~ waxtar. Ex: wax aan agab lahayn; something that has no use

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) qalabka kala duwan ee lagu adeegsado guryaha, xafiisyada iyo wixii la mid ah; xamaan lagu manaafacsado. Baabuurkii baa meel ban ah nagaga caddilmay, agabkiisii na ma wadan. Dh: qalab, xamaan, saabaan.

2

agab -ka: (magac, lab, keli) waxtar iyo ciirsi. Dalalkii an u cararnay, haba yaraatee, wax agab ah nooma yeelan. Dh: ciirsi.

waa la naqliyay ✓

Abxad, sanduuq jaandi fidsan ka samaysan ee lagu kaydiyo laguna qaato qalabka yar yar ee lagu shaqatago.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) Diinta iyo milladda. Arjaca oo wixii hore tagee ahabta soo raaca; Ahabtiyo ergayntii kuwii lagala ayn waayey.

2

ahab: (tilmaame) wax la oggol yahay. Ina Amarre waaguu yimaad ahab tidhaahdeene. Dh: haye, marxabba.

waa la naqliyay ✓

1

(Alab-ka)

2

Ged; caado; falaad; sha'ni.

waa la naqliyay ✓

m.l Ged; caado; dabci.

waa la naqliyay ✓

n. custom, mannerism, usage, practice

waa la naqliyay ✓

1

de: custom, mannerism, usage, practice

2

lx: alab

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alab

waa la naqliyay ✓

1

(Aqab-ka)

2

Geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada leh jaad ka mid ah; qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m. n. acacia tree species

waa la naqliyay ✓

(Agab) S Acacia tortilis (Forsk) Hayne. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) acacia (akeeysha); kind of tree ~ qurac

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada ama qabcada leh jaad ka mid ah. Aqab ayaan beernay. Dh: qudhac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: abqo (fruit), qurac (tree)

2

de: acacia tree sp.

3

lx: aqab

4

pd: (-ka)

5

ps: n5-m, n6-m

6

key: aqab

waa la naqliyay ✓

name-m deserts and waste barren land; well-night waterless and treeless; in Somalis' view it means a light-skinned one. He who born in a barren land or in the desert (Arb). Cf: Carab, Carabo

waa la naqliyay ✓

/aarab/arabs; (n) gof carab ah ama waddan carbeed. e.g. She is an Arab living abroad.

waa la naqliyay ✓

p.n., Carab.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. good manners, educated ~ polite behavior

waa la naqliyay ✓

aadaab-ta: (n) politeness (polaayt-nes); manners (man neris); etiquette (eti keeyt) ~ akhlaaq

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa suubban ee la jecel yahay in uu qofku yeesho. Waaberi wa arday aadaab leh. Dh: akhlaaq, edeb.

waa la naqliyay ✓