adaadaxid

adaadax¹: m.l 1. Socodka lala dhacdhaco tabar darro darteed. 2. Meesha ay iska galaan dhulka iyo buurta.

adaadax²: f.mg1 (-xay, -xday) Tabar darro awgeed la dhicdhicid (qof).

-da: (magac, dhedig, keli) qaabka uu u socdo qof tabaryari aawadeed la dhacdhacayaa.

adaadax-da: (magac, dhedig, keli) halka ay iska galaan buuraha iyo bannaanka ku xeeran.

-da: (magac, dhedig, keli) tamashlayn iyo taxtaxaashid; daanshadaanshood u socosho. Adamaxid ayuu ku maqanyahay ninkii beerta lahaa.

m.f.dh la-mid: daabax¹ (3), daabixid, dabaax¹, dabaaxid, dabxid.

m.f.dh eeg adaadun².

-da: (magac, dhedig, keli) guri, xoolo ama wax kale, unkid oo alkumid.

-da: (magac, dhedig, keli) dafiraadda wanaag laguu geystay ama celinla'aantiisa.

m.f.dh eeg adaddaah². la-mid: adaddaah¹.

-da: (magac, dhedig, keli) 'ilmo yar' socodbarasho u dhaqaaqid.

adaddaahid -da: (magac, dhedig, keli) jirro kooban ama madaxwareer ka bogsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) xagga danbe oo saxaro badan laga keeno. Dh: shuban.

dabadbaxid-da: (magac, dhedig, keli) dadka oo guryaha iyo xafiisyada ka soo baxa si ay u muujiyaan rabitaan ama diidmada wax ay ka midaysan yihiin.

(Hadaadumid-da)

Ka caloolduubasho; ka quusasho; dalaabid.

m.f.dh eeg hadaadun². la-mid: hadaadun¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax la naawilayey oo la waayey ka samrid, ka caloolduubasho. Dh: quusasho.

-da: (magac, dhedig, keli) saamixid cid gef gashay. Walaalkay wuu masaamixid badan yahay. Dh: saamixid, cafin.

-da: (magac, dhedig, keli) kibir darteed kala mannaanikhid. Dh: kibrid, faaqid, mataatixid

mataataxid -da: (magac, dhedig, keli) gabaw darteed kala daadasho oo jeexjeexmid. Dh: jarqiyoobid, humoobid.

(Taraaraxid-da)

Si taraarax ah u socosho, u xiimid, u sidbasho.

m.f.dh eeg taraarax². la-mid: taraa-rax¹.

-da: (magac, dhedig, keli) silbasho la is qaban kari waayo, oo lagu sigto in la kufo. Dh: sinbiriirixasho, silbasho, sidbasho, siibasho.

-da: (magac, dhedig, keli) baryo iyo calaacal joogto ah ku jirid. Odaygani yadaadumid kama waantoobayo.

m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.

-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.

m.l la-mid: daadasho.

-ka: (magac, lab, keli) walax ama alaab meeshii ay ku jirtay ka qubatay. Dh: qubad.

daadad -ka: (magac, lab, keli) xoolo ka dhaca xeradii ay ku jireen.

m.f.dh eeg daad².

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

m.f.dh eeg idaad².

m.dh la-mid: aadaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) ka garbixinta eed laguu haystay. Walaal aarbixid ma ahee, uurxumo iskuma laha.

-da: (magac, dhedig, keli) muujinta hasha saansaanyaha baahida awr abaahiya.

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhanbalidda qori isku yaalla. Dh: jeexid, dhanbalid.

(Arwaaxid-da)

Farxid; riyaaqid.

m.f.dh eeg arwaax³.

-da: (magac, dhedig, keli) farxid iyo riyaaqid; rayrayn.

m.f.dh eeg aslaax². la-mid: aslaax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) suubbanaan; mid suubban ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) dhar iyo wixii la mid ah, daabacaad u yeelid oo dun ku xardhid.

daabacid: -da: (magac, dhedig, keli) buug iyo wixii la mid ah madbacad ku daabicis.

m.dh la-mid: daabaxid.

m.f.dh eeg daaduf². la-mid: daaddufid.

vl. n. protecting, defending

de: protecting, defending

lx: daafacid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: daafacid

-da: (magac, dhedig, keli) soo muuqasho, soo bixid. Soo daalacidda arrintan muddaa la sugayay. Dh: daalicid, daahirid.

m.dh la-mid: daabaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid; qoorta ka jarid. Dh: qalid.

(Daldalid-da)

1. Gurgurid; diqdiqayn.

2. () Deldelid.

m.f.dh eeg daldal². la-mid: daldal¹.

m.f.dh eeg dąldal². la-mid: dąldal¹, daldalaad, deldel¹, deldelaad, deldelid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka daadsan gurgurid. Dh: diqdiqayn

daldalid-da: (magac, dhedig, keli) hadal farabbadan oo aan kala joogsi lahayn wadid. Dh: dhurmid, daldalan.

daldalid-da: (magac, dhedig, keli) cunto si nasasho aan lahayn u cunid. Daldalidda cuntada haku saxan.

daldalid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka soo laadlaadin. Dh: deldelid.

شنق

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

m.dh eeg dawdar². la-mid: dawdar¹; dowddarid.

-da: (magac, dhedig, keli) raadin ama doondoonid. Daydayid baan ugu jiraa dibigii iga hallaabay. Dh: raacdayn.

-da: (magac, dhedig, keli) farxid iyo rayrayn.

m.f.dh eeg qadaad².

-da: (magac, dhedig, keli) ruux gef galay cafiyid. Saamaxiddii madaxweynahaa lagu soo daayey maxaabiis badan. Dh: denbidhaafid.

-ka: (magac, lab, keli) guri, xoolo iyo wax la mid ah, unkid.

m.f.dh eeg alaalax².

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u qabbabaalid; socdaal billaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u dhaqaaqid oo u tabaabushaysad. Dh: ambabixid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg asaasaq.

Navigation, Sea

-da: (magac, dhedig, keli) bad marid iyo kalluumaysi.

(fal) fardo shakaal ku xidh. Dh: shakaal, daddaabaxir.

daddaabaxidh-ka: (magac, lab, keli) fardo shakaal ku xidhid. Dh: shakaal, daddaabaxir.

daddaabaxidh -ka: (magac, lab, keli) daddaabe ku xidhid. Dh: shakaalid, daddaabaxirid.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacalid.

-da: (magac, dhedig, keli) keni adaygid oo wixii kuu muuqda maahee wax kale iska diidid.

m.dh la-mid: ardaaggelid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax jajaban oo baaba'san ka dhigid. Dh: cardaduuqid.

(fal) shakaal oo lugta hore iyo tu dambe isku xidh. Dameerka daddaabaxidh.

daddaabaxir -ka: (magac, lab, keli) shakaalid oo neef gammaan ah lugta hore iyo ta dambe isku xidhid. Farduhu daddaabaxidhka way ku socon yagaanniin. Dh: shakaalid.

m.f.dh eeg dalaandal².

-da: (magac, dhedig, keli) socod dheer oo dhib badan socosho.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale bariidin.

-ka: (magac, lab, keli) qof shanta salaadood xilligooda tukada. Dh: caabud. Li: taarig.

m.dh Af maldahan ku hadlid. la-mid: afmaldihid.

(Andaqaadid-da)

Arrin lagu heshiiyey wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda, qaadasho; eed qaadid; xil xanbaarid; isu qoolid; shaf u tumid.

m.f.dh eeg andaqaad². la-mid: andaqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg andaqaad.

m.f.dh la-mid: banaaxiyid, insaarixid.

-da: (magac, dhedig, keli) reero kale ardaagooga gelid, adiga oo guurdoon ah.

(Arradbixid-da)

Arrad ka bixid; arratirasho.

m.f.dh eeg arradbax². la-mid: arradbax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) arrad ka bixid; arradtirasho.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

m.f.dh eeg budaddar².

Acacia hamulosa 10, A. senegal 10

(Adad-ad) C Acacia senegal (L) Willd. Mimosaceae.

C Acacia hamulosa Benth. MImosaceae.

N Acacia asak (Forsk.)Willd. Mimosaceae.

(Calaacalid-da)

Hadal calaacal ah ku hadlid; cataabid.

m.f.dh eeg calaacal³. la-mid: calaacal¹, calaancal¹, calaancalid.

-da: (magac, dhedig, keli) cataabidda iyo cabashada ay dhibaato keento; hadal calaacal ah ku hadlid. Dh: cataabid.

(Caraatamid-da)

Caraatan cayaarid.

m.f.dh eeg caraatan². la-mid: caraatan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cayaar wiil iyo gabdho ku kafti jireen, cayaarid; caraatan cayaarid; yooyootamid.

(Daandaamid-da)

Daandaan noqosho.

m.f.dh eeg daandaan². la-mid: daandaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax kugu dhacay dartiis, la wareerid. Dh: daandaamis.

(Daardaarid-da)

1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid.

2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

m.f.dh eeg daardaar². la-mid: daardaar¹.