ad'adayg

(Cag'adayg-ga)

Dhul digdigo ah oo aan ruubad ahayn.

m. n., [compound] heavy, rich soil

-ga: (magac, lab, keli) dhulka digdigada ah ee aan ruubadka ahayn. Dhul cag'adaq ah ayaan soo marnay.

-ga: (magac, lab, keli) dhul digdigo ah oo aan ruubad ahayn ama aan jilicsanayn.

de: heavy, rich soil

lx: cag'adayg

pd: (-ga)

ps: n2-m-cmp

key: cag'adayg

(Hal'adayg-ga)

Qofka arrintuu wato ku adkaysta oo meel marsiin kara kartidiisa, tayadiisa; hadal'adayg.

-ga: (magac, lab, keli) ku dheggenaansha ra'yiga. Li: habacsanaan, ilnugayl.

adj., pl. hard, strong, difficult (ones)

/ adadkaa: (adj) 1. hard (haardh); resistant to pressure; ~ adag. 2. tough (taf); hard to cut. 3. difficult (difikalt) to dea; demanding or troubling ~ qallafsan. Ex: waa nin adadag; he is a difficult man

de: hard, strong, difficult (ones)

lx: adadag

pd: (Sg: adag)

ps: adj-pl

key: adadag

(Adadk)

N Pappea capensis Eckl. & Zeyh. Sapindaceae.

(fal) cid kale aflagaadee oo ka gardarnaw. Ninka ilmihiisa ku waaniya dadka adyaday waa nin qaldan. Dh: maag, aflagaadee, gardarraw, adyadee, alyadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale gardarro ku samayn; qof iska maagid. Miyaad adyadaynta dadka iska daysid! Dh: maagitaan, gardarraysi, alyadayn, faduulin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg adyadayn.

-ga: (magac, lab, keli) khajilaad la'aan iyo dhiirranaan.

-ga: (magac, lab, keli) dhirta aanay biyala'aantu wax badan yeelin ee mar walba caleentoodu dooggan tahay. Dh: geed'abaareed.

geed'adayg-ga: (magac, lab, keli) qof hawl dhib badan oo la qabto u adkaysi badan.

-ga: (magac, lab, keli) keni adayg: dhega adayg aan hadalka dadka dhug loo yeelan oo la iska dhegeysto. Iska daa madaxadaygga. Dh: macanggagnimo.

m.l Dhul aan la budlin oo ciiddiisu adagtahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno lahayn ku sheekayn. Ninkani hadradayn ayuu wakhtigiisa ku dilaa. Dh: kaftamid.

m.l Dabeecad qof leeyahay oo ah in uusan go'aankiisa ka noqon. la-mid: hal-adkaan.

m.l Dabeecad qof leeyahay oo ah in uusan go'aankiisa ka noqon. la-mid: hal-adkaan.

m. n. or [adjective] firmness, tenacity; man of firm judgement; decisive; stubborn

-ka: (magac, lab, keli) gadaado ku shubid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaad isku ekeysiin. Wadaadayn wadaad lagumo noqdo. Dh: wadaadays. Li: waranlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadaadayn.

-ga: (magac, lab, keli) qof aan deeq lahayn oo aan wax bixin noqosho. Dh: bakhaylnimo, dhabcaalnimo, masuugnimo.

(Indha'adayg-ga)

Aan ceebtu karin; waxa laga xishoodo ku dhiirrad; xishooddarro; sheexla'aan.

-ga: (magac, lab, keli) cabsi iyo qajilaad la'aan.

madax-adayg¹: m.l Wax ka dhaadhicid la'aanta qof ku sugnaado, garmaqaatenimo.

madax-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka m.: wax samayntooda diidid. 2. Ku m.: wax ku adkaysasho.

madax-adayg¹: m.l Wax ka dhaadhicid la'aanta qof ku sugnaado, garmaqaatenimo.

madax-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka m.: wax samayntooda diidid. 2. Ku m.: wax ku adkaysasho. m.f.dh, madax-adaygid.

m. n., [compound] stubbornness, hard-headedness

-ga: (n) obstinacy (oobis-tanasi)-, single-mindedness; hard line; stubbornness ~ see also [eeg] macangag

-ga: (magac, lab, keli) naxariisdarro iyo niyad adkaan cidba loo naxariisan. Ragga qalbi'adaygga ayaan kaga yaabay. Li: qalbijilayc.

(Adayg-ga)

Aan jileec ahayn; qalleyf.

m.l la-mid: adkaan.

m.l adkaan. addeec f.g1 (-cay, -cday) Cid amar la faray qaadasho. m.f.dh, addeecid.

m. n., [abstract] hardness, strength, difficulty

-a: (n) hardness (haadh-nes)-, difficulty (difi kalti) ~ qallayf, kakan. -Syn: arduousness

(tilmaame) aan jilicsanayn. Cadkani waa adayg. Li: jileec.

a: adeyg

de: hardness, strength, difficulty

lx: adayg

pd: (-ga)

ps: n0-m-abs, n2a-m

key: adayg

-a: (magac, lab, keli) orodka geela ee dhababacayta ah. Aynfaadka baadida tagtow adadac buubaalka. Hasha ila lis iyo adadacdaa looma helo geele.

(fal) qalab geli ama dhig. Geerash intaanad furin horta aaladay. Dh: qalabee, aaladee.

aaladay: (fal) hub iyo ciidan sii.

(preposition) for my sake ~ dartay. Ex: waxay u joogeen aawaday; they stayed for my sake

adaadax¹: m.l 1. Socodka lala dhacdhaco tabar darro darteed. 2. Meesha ay iska galaan dhulka iyo buurta.

adaadax²: f.mg1 (-xay, -xday) Tabar darro awgeed la dhicdhicid (qof).

-da: (magac, dhedig, keli) qaabka uu u socdo qof tabaryari aawadeed la dhacdhacayaa.

adaadax-da: (magac, dhedig, keli) halka ay iska galaan buuraha iyo bannaanka ku xeeran.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aaladayn.

(fal) waxyaabo hore u jilicsanaa ama dabacsanaa, ka dhig kuwo adag.

m.f.dh eeg adyadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, afka ku dhibaatayn.

(tilmaame) qof arrintiisa ku adkaysta oo kartidiisa ku meel marin kara. Li: ilnugul.

m. n., idiom: bravery, courage, boldness, brazenness

il-adayg¹: m.l Dhiirranaan iyo gabbasho la'aan uu qof leeyahay. la-mid: il-adkaan.

il-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Wax si cabsi iyo gabbasho la'aan ah ugu dhiirrasho.

m.l Dhiirranaan iyo gabbasho la'aan uu qof leeyahay. la-mid: il-adkaan.

-ga: (n) 1. shamelessness (sheeym-les-nes). 2. boldness (booldh-nes)

de: bravery, courage, boldness, brazenness Lit: hard eye

lx: il adayg

pd: (-ga)

ps: np-m-idiom

key: il_adayg

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc rasaasta ka mid ah gaar ahaan ta qoryaha fudud.

m.dh la-mid: badbaadin.

-ga: (magac, lab, keli)) qalbi adayg, jixinjix darro, naxariis la'aan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax diiddan oo hadba wax kale ku dhaqaaqda. Dh: marmarsiiyo, xeeladaysi, diidid.

m.l 1. Geed jirrid adag leh oo ayan birtu sahal u karin; geedlab. 2. G. ah: qof dhibaatada u adkaysta.

m.l 1. Geed jirrid adag leh oo ayan birtu sahal u karin; geedlab. 2. G. ah: qof dhibaatada u adkaysta.

m. n. plant with hard wood; strong man

(Keni'adayg-ga)

Kal'adayg; geesinnimo.

-ga: (magac, lab, keli) wax maqal la'aan dadka dirasho ka daaya; waano qaadasho la'aan. Dh: dhega'adayg.

-ta: (magac, dhedig, keli) sadaqad u bixin; sadaqays.

-ka: (magac, lab, keli) sadaqadayn, sadaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

-da: (magac, dhedig, keli) dheeldheelliyidda kolka la socdo..

ardaadhig¹: m.l la-mid: ardaaggal¹.

ardaadhig²: f.mg1 (-gay; -gtay) la-mid: ardaaggal².

-ga: (magac, lab, keli) reer duldegid oo gabadh ka doonid; reer la duldego iyada oo laga doonayo gabadh. Maanta reerka ardaadhig baa jira.

(Awradhaya-ha)

Nagaar xooluhu daaqaan oo dhirta dawada ka mid ah.

m.l Nagaar xooluhu daaqaan oo dhirta daawada leh ka mid ah.

m. n., [collective] plant species, medicinal for camels

-ha: (magac, lab, keli) nagaadh xooluhu daaqaan oo dhirta daawada leh ka mid ah.

de: plant sp., medicinal for camels

lx: awradhaye

pd: (/ha)

ps: n0-m-col

key: awradhaye

(Bahwadaag-ta)

1. Walaalo hooyo ka dhexayso ama isku bah ah.

2. Baho waaweyn oo is gaashaanbuursada ama iskaashi ka dhexeeyo ama dano kale wadaaga.

m.dh.u 1. Walaalo isku hooyo ah aan isku aabbo ahayn. 2. Dad, ummad, iyo wixi lamida oo isgaashaanbuursi ka dhexeeyo.

m.dh.u 1. Walaalo isku hooyo ah aan isku aabbo ahayn. 2. Dad, ummad, iyo wixi lamida oo isgaashaanbuursi ka dhexeeyo.

f. n., [compound] children of the same mother; alliance

-ta: (n) 1. relation based on motherly kinship. 2. a group having similar interests; alliance (a-laayansi)

-ga: (magac, lab, keli) xidhiidh ku salaysan nasabka hooyo; walaalo hooyo wada dhashay. Bahwadaag baynu nahay.

bahwadaag -ga: (magac, lab, keli) dad, ummad iyo wixii la mid ah oo isgaashaabuuraysi ka dhexeeyo. Labadan urur waa bahwadaag. Dh: isbahaysi.

a: baahawadaag

de: children of the same mother; alliance

lx: bahwadaag

pd: (-ta)

ps: n2a-f-cmp

key: bahwadaag

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bardad.

m.f.dh eeg cadcadee. la-mid: cadadeyn.

-ta: (magac, lab, keli) dad is oggol oo hadalwadaag iyo talowadaag ah. Codwadaagta waataan ahayn tan iyo coodhcoodhe.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof qof kale garbis xoog leh ku jiidha. Markuu i garbiyey ayaan daafadayntiisii la dhacay.

-ta: (magac, dhedig, keli) baabuur iyo wixii la mid ah, dacsad u yeelid ama u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dacwad ku oogid.

-ka: (magac, lab, keli) qof dacwadayn. Dacwayska aad igu waddo iga jooji denbi kaama geline.

m.f.dh eeg damradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxbadeed ama wax kale, damrad ku ganid.

(Danwadaag-ta)

Wadajir dad ah oo ama xoolo isku darsaday ama wax kale ka dhexeeyaan; iskaashato.

m.dh (-go, m.l) 1. Dad isku degaan ah oo wadaaga heshiis nabadgelyo. 2. Dad isku degaan ah oo dan gaar ahaaneed ka dhexeyso.