abxad — Macnaha & Turjumaada

1

(Abxad-da)

2

Weel laysku aabburo oo wax lagu gurto; sexaarad; santuuq; safad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Shandad weyn, maqaar ka samaysan oo reer miyigu wax ku gurtaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. box; purse, pocket book; safe

waa la naqliyay ✓

-da: (n) box (bokis) ~ santuuq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saffad ka samaysan caw iyo wax la mid ah oo la isku aabbudho waxna lagu rito sida kutubta oo kale. Aabbahay kutubtiisa abxadda ayuu ku ritaa. Dh: saffad, sanduuq.

waa la naqliyay ✓

1

de: box; purse, pocket book; safe

2

lx: abxad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: abxad

waa la naqliyay ✓

1

(Qabxad-da)

2

Dhillo (ama qaxbad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Naag sharmuuto ah. la-mid: qabxo, qaxbad, qaxbo.

waa la naqliyay ✓

f. n. prostitute, whore

waa la naqliyay ✓

-da: (n) prostitute (paros-ti-tuut)-, harlot (haar-lat); whore (hoo); hooker (huuker) ~ sharmuuto, dhillo

waa la naqliyay ✓

1

a: qabxo, qaxbad, qaxbo

2

de: prostitute, whore

3

lx: qabxad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: dhillo, sharmuuto

7

xv: Arabic

8

key: qabxad

waa la naqliyay ✓

Kolna, marna, weli.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay “weligii”. Tusaale: “A.kii ma imaan” oo la mid ah “weligiis ma imaan”. la-mid: abadan, abid, abiid, ebed.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay 'weligii'. Tusaale: 'A.kii ma imaan' oo la mid ah 'weligiis ma imaan'. la-mid: abadan, abid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [adverb] ever, forever; never, not once

waa la naqliyay ✓

(adv) ever (ev.er); forever (foor eva) ~ abid, waligeed. Ex: abadkaa Yurub ma tagtay? have you ever been to Europe?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) wax aan dhicin weli, gaar ahaan kolka la raaciye magacuyaal lahaansho. Abadkeed dugsi ma tegin. Dh: kolna, marna, abid, abiid, ebed, abadan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ever, forever; [neg.] never, not once Used with possessive pronouns

2

lx: abad

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m / adv

5

xe: abid

6

xv: Arabic

7

key: abad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

axad¹: m.l Qof; ruux.

2

Axad²: m.dh Maalmaha toddobaadka mid ka mid ah oo u dhexeeysa sabtida iyo isniinta.

waa la naqliyay ✓

1

axad¹: m.l Qof; ruux. Tusaale: Keligiitaliyuhu axadna lama tashado.

2

axad²: m.dh Maalmaha toddobaadka mid ka mid ah oo u dhexeeysa sabtida iyo isniinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. Sunday (second day of the Somali week)

waa la naqliyay ✓

m. n. person, individual

waa la naqliyay ✓

-da: (n) Sunday (sandheey)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) person (peer sori) ~ qof. Ex: axadkan; this person, [impolite way of addressing someone]

waa la naqliyay ✓

1

Ilaah, Rabbi; Eebbe. Axad weeye Eebboo, Samad weeye Eebbee! Allah laa ilaaha illallaah.

2

Axad-da: (magac, dhedig, keli) maalinta labaad ee toddo-baadka. Ma ogtahay adduunyada, Axad baa la taagee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama ruux aadame ah. Axad na meesha ma joogin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: maalin

3

de: Sunday (second day of the Somali week)

4

hm: 2

5

lx: Axad

6

pd: (-da)

7

ps: n0-f-time, n1-f

8

key: Axad_2

waa la naqliyay ✓

يوم الأحد

waa la naqliyay ✓

1

abaad¹: m.l la-mid: abaabid.

2

abaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid. m.f.dh, abaadid.

waa la naqliyay ✓

v. endure, last, go back in time

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaaji. Ex: xoolihii abaaday; the lost livestock

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gabow oo duugow ama raag oo waar. Ku abaad aduunyada, halkii Eebbe ku qoray.

2

abaad: (fal) adoo hore u irmaanaa, ha dhiiqin oo gudh.

3

abaad -ka: (magac, lab, keli) wax irmaanaa oo gudhay ama dabargo'ay. Waxan ku aroornay ceel abaaday oo waa hore laga guuray.

4

abaad -ka: (magac, lab, keli) gabowga iyo duugoobista cid haleela.

waa la naqliyay ✓

1

de: endure, last, go back in time

2

lx: abaad

3

pd: (abaaday)

4

ps: v1=

5

key: abaad

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Heeryo cufan, culus oo ka sameysan cajillo, jawaanno, calallo iyo wixi lamida, oo isku tolan oo awrta rarka culus laga xijiyo; qobtol. la-mid: abjed.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) heeryaha muurka ay awrtu ka mid tahay la saaro kolka la rarayo. Waa cajillo iyo calallo ama jawaanno la isku cufo oo la isku toltolo. Dh: qobtol.

waa la naqliyay ✓

1

(Geel-a)

2

Xoolaha la dhaqdo kan ugu weyn; wuxuu lee yahay sur aad u dheer, kurus ama labo kurus, addimo dheerdheer, cagfo balballaaran; waxtarkiisa lama koobi karo; waa la rartaa, waa la fuulaa; waxaa laga helaa caano, hilib, subag, xuuko, harag laga samaysto lammooyin, kabo, abxado, kolayo, xargo; dhogor laga dhigto aqallo, busteyaal, dhar, kebdo, kd.; wax badan buu biyaha ka qadaa. ~ Gaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Safad-ka)

2

1. Safasho.

3

2. Abxad yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Sanduuq-a)

2

Abxad qori ah ama bir la adkeeyey oo dharka iyo alaabada kale, lagu gurto; seexaarad; (ama santuukh).

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xuub ku dahaaran ilmo dhashay. 2. Dhiil, abxad iyo wixi lamida wax korka looga dahaaro. 3. Urun.

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho. m.f.dh, gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

2

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

3

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

4

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) abxad yar. Alaabta ka eeg safadda.

2

safad -da: (magac, dhedig, keli) ku wada jira hal saf, wax isla wada socda. La safadkoodii buu eeday.

waa la naqliyay ✓

valise, n.f. - sandad; sanduuq; abxad.

waa la naqliyay ✓

Abxad, sanduuq jaandi fidsan ka samaysan ee lagu kaydiyo laguna qaato qalabka yar yar ee lagu shaqatago.

waa la naqliyay ✓

1

n., (of bark or a small one of wood...) abxad, -di; (wooden) saharad, -di, sanduuq, -i.

2

box, n., (blow given with the hand) tantoomo, -adi, tumuujo, -adi, dharbaaxo, -adi.

3

box, v.tr., tumuujay, dharbaax, faragorgor.

waa la naqliyay ✓

n., (box) abxad, saharad, -di; judicial case, xujad, -di; case of complaint derived from any transgression of the Somali customs or traditions, xeer, -ki.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhereg oo si dheeraad ah u dibbir. Ragii uu waraabuhu abxadey, agas u qaadaaba.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn. m.f.dh, dabaxadid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay hurudda, farxumayn.

2

dabaxad-ka: (magac, lab, keli) eeg dabamaryayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Baadi goobisteed raajin. 2. (f.mg) Ku a.: wax xaalad gaar ah ku raajin. la-mid: abaadsii.

waa la naqliyay ✓

name-m longevity; long life

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cimridherer ama nolol wanaagsan oo raagta loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baabi'i oo dhammee. Ka abaadi buu yidhi, aduunyada dhammaanteed, reer Aare oo idil. Dh: idlee.

2

abaadi: (fal) raaji oo waari. Abaadi naftaada, haddaad Alle diidday. Dh: waari, daa'imi.

waa la naqliyay ✓

/aboordh/ (adv) gaadiidka uu qof saaranyahay, sida diyaarad ama markab. e.g. The plane crashed, killing all passengers aboard.

waa la naqliyay ✓

/aboord/ (adv) kor, eleeng, fuul. They went aboard the ship.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) (baayoloji) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: “Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) (baay.) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka.

waa la naqliyay ✓

(fal) geed meel ka biqlay, meel kale u rar oo ku jooji.

waa la naqliyay ✓

v.tr., xaquuq, xoq.

waa la naqliyay ✓

/abroodh/ (adv) 1. dibadda, dal shisheeye, dal qalaad. e.g. I was abroad on holiday. (adv) 2. ku baahid, fidid.

waa la naqliyay ✓

/abrood/ (adv) binaangky, bangky, goony haang arly dathow.

waa la naqliyay ✓

ad., dibadda, meel fog, dhul kale; he is abroad, dhul kale yuu jiraa; tomorrow I will go abroad, berri baan meel fog u soconayaa or tegi doonaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaxad-da)

2

Aan xalleef ahayn ee qiro leh; ballaar leh; toox.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ballac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ballac.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] width (of something very large), size

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the physical dimensions of an object; size (saayz) Ex: baaxad wayn; enormous size

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) balladhka iyo kala baxsanaan. Dh: ballac, balladh.

2

baaxad -da: (magac, dhedig, keli) awood iyo tamar weyn. Haddaan baaxad leeyahay, badda saw ma jiidheen. Dh: quwad, awood, xoog.

waa la naqliyay ✓

1

de: width (of s.t. very large), size

2

lx: baaxad

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: baaxad

waa la naqliyay ✓

1

(Babbad-ka)

2

Ruxidda iyo gilgilidda dabaysha; meel dabaylwac leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. B. ah: meel aan gabbaad lahayn oo dabayl badan. 2. la-mid: babbasho.

waa la naqliyay ✓

m.l B. ah: meel aan gabbaad lahayn oo dabayl badan.

waa la naqliyay ✓

vl. n. gust of wind

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) flap (falaap) -babbad -ay / tay: (v) cause to move or sway with a fluttering or waving motion of wind; flap

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax meel yaalla ama sudhan, dabaysha aawadeed, dhaqdhaqaaqid oo lulan. Dh: walhad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dabayl

2

de: gust of wind

3

lx: babbad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2a-m

6

key: babbad

waa la naqliyay ✓

1

(Balxad-ka)

2

(xoolo) balxasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: balxasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of drinking too much water (of animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo siiba geela oo biyaha dhanaha ah ku cabba. Sidii horweyn balxad ku jira galaha Bullaaliyo Sasabane aaggiisa.

waa la naqliyay ✓

1

a: balxasho

2

de: act of drinking too much water (of animal)

3

lx: balxad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: balxad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Barxad-da) Kob bannaan.

2

2. (Barxad-ka) Biyo iyo caano isku darsad; barxasho.

waa la naqliyay ✓

1

barxad¹: m.l la-mid: barxasho.

2

barxad²: m.dh (-do, m.l) 1. Goob bannaan oo dhismayaal hareeraha ka jiraan. 2. Cad dhulka ah, yar oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Goob bannaan oo dhismayaal hareeraha ka jiraan. 2. Cad dhulka ah, yar oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. empty field, clear open space; vestibule, corridor

2

barxad: vl. n. act of mixing milk and water

waa la naqliyay ✓

-da: (n) an open platform between the outer door and the interior of a house; yard (yaadh). Ex: barxadda gadaale; the back yard

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ardaaga aqalka, guryaha afaafkooda hore ee la fadhiisto. Barxadda baabuurka dhiga. Dh: bersad, daarad.

2

barxad -da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan geed ku qariya lahayn.

3

barxad -ka: (magac, lab, keli) biyo caano ku darsad. Barxadka caanaha hooyo nooga daa. Dh: badhxad.

4

barxad -ka: (magac, lab, keli) baxsasho iyo firxad ay cabsi ku jirto.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabaad-ka)

2

Qaylo dheer oo nafleyda qaarkeed ka yeerta kolka wax ku dhacaan ama ay xanuunsato.

waa la naqliyay ✓

1

cabaad¹: m.l 1. Dhawaaq dheer oo geelu sameeyo marka la xanuujiyo. 2. Calaacal, cataw (qof). 3. la-mid: cabaadid.

2

cabaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Neef geel ah oo la xanujin si uu cabaad u sameeyo. 2. Calaacalid, catawid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

cabaad¹: m.l 1. Dhawaaq dheer oo geelu sameeyo marka la xanuujiyo. 2. Calaacal, cataw (qof).

2

cabaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Neef geel ah oo la xanujin si uu cabaad u sameeyo. 2. Calaacalid, catawid (qof). m.f.dh, cabaadid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cry out, yell, scream, screech, squeal, yelp

2

cabaad vl. n. crying out, scream, squeal, yelp (of a dog)

waa la naqliyay ✓

1

ay day: (v) scream (iskriim); whine (waayn); howl (hawl); cry, wail, shriek, screech, yell, shout

2

cabaad: -ka: (n) scream (iskriim); howl (hawl); a long, wailing cry ~ qaylo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo ama xayawaan kale, qayli oo jibaad.

2

cabaad -ka: (magac, dhedig, keli) qaylo dheer oo nafleyda qaarkeed samayso marka ay wax ku dhacaan ee ay xanuunsadaan. Dhurwaaga ciyaaya, cabaadku naf weeye.

waa la naqliyay ✓

صُراخ

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cabsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baqasho; cabsi qabid; cabsasho.

waa la naqliyay ✓