abuuris

(Abuurcas-ka, Abuurcas-ta)

Meseggada jaad ka mid ah oo midabkeedu cas yahay.

m.l/dh Nooc meseggada ka mid ah, oo midab guduud iyo caddaan u dhexeeya leh.

m.l/dh Nooc meseggada ka mid ah, oo midab guduud iyo caddaan u dhexeeya leh.

m. n., [compound] sorghum species, red in color

-ka: (magac, lab, keli) masagada jaad ka mid ah oo midabkeedu casaan yahay. Abuurcas baa si weyn noogu baxday. Dh: masago.

de: sorghum sp., red in color

lx: abuurcas

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n0-m/f-cmp

key: abuurcas

-ka: (magac, lab, keli) dhulka, meelaha beeraha falashadooda ku wanaagsan.

m.f.dh eeg abuuran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid jira ama soo baxay noqosho.

m.f.dh eeg afbuur². la-mid: afbuur¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cadho darteed afka ururin; afka iyo jaaha cadho ka muujin. Afbuuridda jooji oo waxaad doonayso sheego.

(timaame) cantuugo mar afka la geliyo. Hilibkii maanta waslad afbuuxis ah ayaan ka cunay. Dh: qantuugo, cantuugo, afbuuxsi.

afbuuxis -ka: (magac, lab, keli) jiitin ood ah oo irridda lagu oodo; ood weyn oo irridda reerka lat saaro inta an la dhacamin. Afbuuxis ma saartay, intaad dhacamaynin. Dh: jiitin.

m.l la-mid: qamuurin.

(Abris-ka)

1. Halaqa waabaayada leh jaad ka mid ah.

2. Halaq duqoobey.

m.l (-syo, m.dh) Halaq madow oo gaaban oo waabaayo halis ah leh, oo afka iyo dabada wax ku qaniina inta badanna aan suntiisa laga kicin.

m.l (-syo, m.dh) Halaq madow oo gaaban oo waabaayo halis ah leh, oo afka iyo dabada wax ku qaniina inta badanna aan suntiisa laga kicin.

m. n. poisonous snake species

-ka: (n) a large poisonous snake

-ka: (magac, lab, keli) halaq gaboobay oo leh sun gaamurtay geesihiisu na guradiisa ka soo muuqdaan. Afka iyo adabada ayuu wax ku qaniinaa, suntiisana badanaa lagama tooso. Abris guriga kuu jiifa iyo arammi kuu laaban, ul haddaanad kaga saarin iyo eebo iyo qaylo, abtirsiinya kaagama tagiyo ina'adeerow e. Wa: abrisyo.

de: poisonous snake sp.

lx: abris

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: abris

f.mg2 (-iyay, -isay) Abur yeelasho ama soo saarid (siiba awrka qooqan). la-mid: uburi.

(fal) xoor kici; xunbo badan samee; abur ka kici. Saabuunta weelka ku shub oo aburi. Dh: xoori, xunbee.

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. la-mid: abuuris.

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid.

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. Tusaale: Hala yaabin, qofkaas waa abuurtiise. la-mid: abuuris.

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid. m.f.dh, abuurid.

m. n. seed; growing thing; creation

abuur v. plant; create

-ay / tay: (v) plant (palaant); place seeds or young plants in [land]; sow ~ beer

abuur-ka: (n) seed (siidh); seed stock; a supply of seed for planting —ku abuur -ay / tay: (v) implant (impalaant)

(fal) 'awood Ilaahay' wax aan jirin uun; meel bilow ah wax ka alkun. Ogow aayaadka Koonka, Ilaahay baa abuuray, arsaaqda na nagu mannaystay. Dh: alkun, uun.

abuur: (fal) beer iyo wax la mid ah fal; dhulbeereed shinniyee. Beerta sannadkan qamadi ku abuur. Dh: beer, fal.

abuur -ka: (magac, lab, keli) alkunka Eebbe ee adduunyada alkumay. Abuurka Alle keligii baa leh. Dh: uun, uumitaan.

abuur -ka: (magac, lab, keli) dhirta ubaxa lihi docda ay lafta ama iniinta ku leeyihiin oo kolkii la beero geedku ka soo baxo.

abuur -ka: (magac, lab, keli) shinnida xulka ah ee beerta loogu talo galay; firida tayada leh ee beeritaanka loo xulay. Dh: shinni, firi.

abuur -ka: (magac, lab, keli) makhluuqaadka kala duwan ee Alle uumay. Dh: uun, uumiye.

abuur -ka: (magac, lab, keli) abuurista oo ah hawsha la qabto kolka beerta shiinnida lagu ridayo. Dh: abuuris, shinniyays.

abuur -ta: (magac, dhedig, keli) sida iyo farsamada loo uumay; habka iyo qaabka loo sameeyay. Inantaa, anigu abuurteedaan la yaabay. Dh: baxaalli.

بذرة

buris¹: m.l la-mid: burin¹.

buris²: m.dh la-mid: burid.

bųris¹: m.l la-mid: bųrin.

bųris²: m.dh la-mid: bųrid.

-ka: (magac, lab, keli) burin keenid. Buris badanaa kookadu.

buris-ka: (magac, lab, keli) noole xoog u kaxayn. Burinta nirigta ka daa yeyna fiigini.

buris-ka: (magac, lab, keli) sed u burin oo siin. Buris ha siin naftaadana ha noqotee.

buris-ka: (magac, lab, keli) weyso iyo waxii la mid ah oo burin ku timaaddo.

buris -ka: (magac, lab, keli) xeer burin. Burista xeerku waa adiga oo ku dhaqmi waaya.

buris -ka: (magac,lab, keli) gees isu badin. Buris ma leh buulkan yari.

buris -ta: (magac, dhedig, keli) war ama xog beenin. Warkiisii beeni buris bay ahayd, dhaar waxay boholo jeexeene.

(Buuri-ga)

1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; Tabako.

2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno).

3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo; sigaar; shurrug; saliid; dawo; udgoon; kd.

4. Buuriga la qiiqiyo.

buuri¹: m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.

buuri²: f.g2 (-iyay, -isay) Qof ama wax cayilin, naaxin; wax weynayn.

m.l 1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; tabaako. 2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno). 3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo: sigaar, shurug, saliid, daawo, udgoon iyo wixi lamida. 4. Buuriga la qiiqiyo.

m. n. tobacco (plant ~ product); cigar; smoking pipe

-ga: (n) tobacco plant processed chiefly for smoking in pipes

-ga: (magac, lab, keli) geed caleentiisa sigaarka laga sameeyo siyaabo kala duwanna loo isticmaalo. Buuricune buuri loom dhiibto.

de: tobacco (plant ~ product); cigar; smoking pipe

lx: buuri

pd: (-ga)

ps: n2-m-enum

key: buuri

(Abguri-da)

Jaadadka abeesada midkood; beey.

m.dh Abeeso aad u weyn oo waxaraha, bakaylaha, sagaarada iyo wixi lamida liqda.

f. n. large poisonous snake species

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah abeesada oo waaweyn. Abaguri ayaa muska ku jirta. Dh: bakayleliq, camaaryaley, jilfooley, beey. abgudhi.

de: large poisonous snake sp.

lx: abguri

pd: (-da)

ps: n-f

key: abguri

m.f.dh eeg aburi. la-mid: uburin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoor kaga keenid: xunbo badan ka samayn. Dh: xoorin, xumbayn.

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Eebbe. 2. Qof wax abuuraya ama wax beeraya.

-ha: (magac, lab, keli) midka keli ah ee dhab wax u abuuraa, waa Eebbe oo awood u leh in uu wax walba jirsiiyo.

-ha: (magac, lab, keli) qof wax curiya ama beer iyo wax la mid ah fala.

-ka: (magac, lab, keli) eeg afurin.

afuris-ta: (magac, dhedig, keli) iyadoo la soomman yahay wax cunid ama wax soonka jebiya la imasho. Dh: afurid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax kala firirsan meel isugu geyn. 2. Ku a.: wax, wax kale ee ugu geli karo ku libdhin. la-mid: ururi, uruuri.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax kala firirsan meel isugu geyn. 2. Ku a.: wax, wax kale ee ugu geli karo ku libdhin. m.f.dh, aruurin¹. la-mid: ururi.

v. gather up ~ together, collect, assemble

-yey / say: (v) collect (ko lekf); cause to come together; assemble

(fal) wax kala daadsan meel isugu keen. Dh: ururi, uruuri. Li: baahi, firdhi.

de: gather up ~ together, collect, assemble

lx: aruuri

pd: (aruuriyey)

ps: v2a=tr

key: aruuri

(Burris-ka)

Qalab bir ah oo biraha kale lagu tumo; dubbe.

m.l 1. (-syo, m.dh) Dubbe. 2. la-mid: bųrin.

m.l 1. (-syo, m.dh) Dubbe. 2. la-mid: bųrin.

m. n. hammer

-ka: (n) hammer (haamar) ~ dubbe

-ka: (magac, lab, keli) dameer yar oo aan weli hooyadii ka hadhin. Burris sagabo ma qaado. Dh: qay

burris -ka: (magac, lab, keli) agab bir ah oo daab la qabsado leh, biraha lagu tumo. Burris hadduu jabo maxaa biraha lagu tumo. Dh: dubbe, madaraqad.

cf: dubbad (anvil)

de: hammer

lx: burris

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: burris

مِطْرَقَة

m.l la-mid: buubin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg buubid.

m.l la-mid: buufin².

-ka: (magac, lab, keli) eeg buufin.

buufis -ka: (magac, lab, keli) cayro iyo orod. Bus ku eriga raacdada hadduu, buufis geli waayo.

buufis -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo shaki iyo islahadal; dareen dibad jacayl ku rida. Yurub bay u waalatay wallee buufis baa haya.

-ka: (magac, lab, keli) eeg buullays.

buulis -ka: (magac, lab, keli) eeg booliis.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaylo badan samayn. Buugis bay nagu rogtay gabadhan yari.

(Buurid-da)

Taallo qaab buureed leh samayn: weyneyn; kuusid; yuucid.

m.f.dh eeg buur³.

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka weyneysiin; naaxin.

m.f.dh eeg buuri².