abnaq — Macnaha & Turjumaada

1

abnaq¹: m.l (-qyo, m.dh) (xisaab) Tirada soo baxda marka la isku dhufto dhammaan abyooneyaasha togan ee ka yar ama le'eq abyoone togan ee la isa siiyey. Abnaqa abyoone n oo loo qoro n! waa: (n - 1) (n - 2) (n - 3) ... 3. 2. 1. Cidala isku raacay o! = 1.

2

abnaq²: m.l Cilmiga abtiriska.

3

abnaq³: f.mg1 (-qay, -qday) U a.: cid u abtirin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) (xisaab) Tirada soo baxda marka la isku dhufto dhammaan abyooneyaasha togan ee ka yar ama le'eq abyoone togan ee la isa siiyey. Abnaqa abyoone n oo loo qoro n! waa: (n - 1) (n - 2) (n - 3) ... 3. 2. 1. Cidala isku raacay o! = 1.

waa la naqliyay ✓

Factorial

waa la naqliyay ✓

m. n. genealogy

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» qof kale u abtiri; magacda adawyadii uu ka soo jeeday sheegsheeg.

2

abnaq -a: (magac, lab, keli) cilmiga abtiriska qofka iyo isirkiisa. Abuukar waa nin abnaqa Soomaalida aad u yaqaan. Dh: abtiris, abtirsi.

3

abnaq -a: (magac, lab, keli) erey xisaabta loo adeegsado oo ah tirada soo baxda mark ala isku dhufto abyoonayaasha togan ee ka yar ama le'eg abyoone togan oo la isa siiyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: genealogy

2

lx: abnaq

3

pd: (-a)

4

ps: n0-m

5

syn: abtiris

6

key: abnaq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) ubax ka dul baxa dacarta. Markay uudka kore laasatiyo, abaqa baarkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

afnaq¹: m.l la-mid: afnaqid.

2

afnaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Magac qof kale ku hadlid; afhayn. 2. Ku a.: qof, qof kale xurmad ka mudan si uusan jecleysan ugu warcelin; afceli.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Magac qof kale ku hadlid; afhayn. 2. Ku a.: qof, qof kale xurmad ka mudan si uusan jecleysan ugu warcelin; afceli. m.f.dh, afnaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u qof ajnabi ah u afceli; cid kale oo an afka aqoon u turjumaan.

2

afnaq: (fal) (u ~) cid kale oo ku wakiilatay afkeega ku hadal. U afnaq inankaagu haddii uu ku wakiishay.

3

afnaq-a: (magac, lab, keli) cid kale oo an afka lagu hadlayo aqoon u turjumaanid.

4

afnaq -a: (magac, lab, keli) afhaynta cid kale; magac qof kale ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

1

(Abtiris-ka)

2

Aqoonta ku saabsan awooweyaashii hore magacyadooda iyo siday isugu xigeen; abtirsiino; abtirsiinyo; abnaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aqoonta ku saabsan awoowayaashii hore magacyadooda iyo siday isu xigeen; abnaq. la-mid: abtiris, abtirsi, abtirsiimo, abtirsiino.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaha ..., m.l) (baayoloji) Aragtida tadawurka ee ahayd isirka sinjiyada oo Charles Darwin soo saaray 1859, taas oo ilaa hadda dadka qaarkood rumaysanyahay sinjiyadu inay ka soo jeedaan noocyada abnaqyada hoose, marka loo eego dariiqadda xulashada dabeeciga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aqoonta ku saabsan awoowayaashii hore magacyadooda iyo siday isu xigeen; abnaq. la-mid: abtiris, abtirsi, abtirsiimo, abtirsiino.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaha ..., m.l) (baay.) Aragtida tadawurka ee ahayd isirka sinjiyada oo Charles Darwin soo saaray 1859, taas oo ilaa hadda dadka qaarkood rumaysanyahay sinjiyadu inay ka soo jeedaan noocyada abnaqyada hoose, marka loo eego dariiqadda xulashada dabeeciga.

waa la naqliyay ✓

Abnaq

waa la naqliyay ✓

Abnaqid

waa la naqliyay ✓

Dareerin abnaq

waa la naqliyay ✓

Astaamaha Abnaqa

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aqoonta ku saabsan awoowayaal hore magacyadadooda iyo siday isugu xigeen, u kala horreeyeen. Abtirinta Soomaalida aad baan u aqaan. Dh: abtirsiinyo, abtirsiimo, abnaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sheegista magacda nasabka aabbaha ku dhalay iyo aabbayaashiisii ka horreeyay. Abtirsashadu waa dhaqan soojireen ah. Dh: abtirsi, abtirsad, abnaq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abtirsiga qof leeyahay iyo isirkii uu ka soo farcamay. Alcankaa lagama faanee, waa lagu faanaa. Dh: abnaq, isir, asuul.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xadhig awrka lagu raro oo sakaarka iyo xundhurta inta u dhaxaysa mara oo kabaallada ku xidhma.

2

cayn -ka: (magac, lab, keli) xaraf ka mid ah Alifba'da Soomaaliga iyo Carabiga.

3

cayn -ka: (magac, lab, keli) waxyaabo kala duwan mid ka mid ah. Dhar laba cayn kala ah ayuu keenay Dh: jaad, nooc, caynad.

4

cayn-ta: (magac, dhedig, keli) aqal yar oo buulah. Dh: cooshad.

5

cayn-ta: (magac, dhedig, keli) asalka iyo isirka uu wax ka soo jeedo. abnaq, isir.

6

cayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo daban leh. Dh: kayn, ay.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) da' isku fil ah oo mar wada kacda. Facba facii ka horreeyay ayuu farsamada ka dhaxlaa. Dh: da', cimri, jiil, lod.

2

fac-a: (magac, lab, keli) isir iyo ab. Dh: abnaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) 'badmarid' labo ama in ka badan, isweheshad oo wada dhoofid, sinji-ga: (magac, lab, keli) asalkii hore oo laga soo jeeday, wax isirkiisa hore halkuu ka yimaado. Dh: asal, ab, isir, wasiir; abooti, abnaq.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abnaq³.

waa la naqliyay ✓

Factoring (Factorization)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) «u ~» isirka uu ka soo jeedo sheegid. Dh: abtirsi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadal. Sidii duq asaasagay ayuu abataqayaa. Dh: habataqan, habataq, hadaaq.

2

abataq-a: (magac, lab, keli) hadalka isdhaafka ah. Dh: habataq, hadaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Afnaqa-ha)

2

Afceliye; turjumaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] interpreter

waa la naqliyay ✓

-afnaqaha: (n) interpreter (iintarpatar); translator (taraanisleeyter) ~ turjubaan

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qofka shaqadiisu tahay inuu turjumo hadalka qof kale. Dh: afceliye, turjumaan, turjubaan.

2

afnaqe -ha: (magac, lab, keli) qofka magaca dadka kale ku hadla, gaar ahaan kolka la garramayo ama maxkamadaha laga hor dacwinayo. Afnaqe aad loogu bogay ayay keensadeen maxkamadda. Dh: abokaate, qareen.

waa la naqliyay ✓

1

de: interpreter

2

lx: afnaqe

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: afnaqe

waa la naqliyay ✓

1

dabaaq¹: m.l la-mid: dabaakh¹.

2

dabaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: dabaakh².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: dabaq².

waa la naqliyay ✓

v. apply, put into practice

waa la naqliyay ✓

(fal) fuli adoo raacaya sida xeerku dhigayo. Dabbaq sida sharcigu dhigayo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: apply, put into practice

3

lx: dabbaq

4

pd: (dabbaqay)

5

ps: v1=tr

6

see: ku dabaq

7

key: dabbaq

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) (daawo) Hawl uu fuliyo, ogaanla'aan, xiriirka ugu fudud ee unug maskaxeed iyo muruq. Sidaas darteed dareenka xannunka leh sida irbad mudid waxay keeneysaa dhaqaaq deg-deg ah oo faraha lala boodo inta maskaxdu ayan amar u soo dirin muruqii ay saameysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) (daaw.) Hawl uu fuliyo, ogaanla'aan, xiriirka ugu fudud ee unug maskaxeed iyo muruq. Sidaas darteed dareenka xannunka leh sida irbad mudid waxay keeneysaa dhaqaaq deg-deg ah oo faraha lala boodo inta maskaxdu ayan amar u soo dirin muruqii ay saameysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Garnaq-a)

2

Garsoor.

waa la naqliyay ✓

1

garnaq¹: m.l 1. Dhexdhexaadin loo sameeyo dad wax isku haya. 2. la-mid: garniqid.

2

garnaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -niqi) U g.: laba qof oo wax isku haya dhexdhexaadin.

waa la naqliyay ✓

1

garnaq¹: m.l Dhexdhexaadin loo sameeyo dad wax isku haya.

2

garnaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -niqi) U g.: laba qof oo wax isku haya dhexdhexaadin. m.f.dh, garniqid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] settle, decide (a dispute); judge

2

garnaq vl. n., [compound] justice, judicial process

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) [with preposition u] resolve or settle differences; arbitrate (aar-bi-tar-eeyt); mediate (mii diyeeyt) ~ u garqaad, dhexdhexaadi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo dhinac u garnaq; u kala garqaad; u kala garsoor.

2

garnaq -a: (magac, lab, keli) qaadista garta; baane qaadis; xaq baadhis; garsoor samayn; gar ku kala saarista labo ama in ka badan oo is hayni ka dhaxayso; gar xukun ka gaadhisteed. Dadka isqabta waxa lagu kala saaraa garnaq.

waa la naqliyay ✓

1

habjaq¹: m.l Socod cagajiid ah. la-mid: habjaqle.

2

habjaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Socod cagajiid ah socosho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) socod cagajiid ah. Dh: habjaqle.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «isku isku dhedheji wax kala daatay. Nabnab kursiga kala yaalla. Dh: kabkab, dhabdhab, karkar.

2

nabnab -ka: (magac, lab, keli) wax kala duduwan ama kala daatay isku keenid. Dh: kabkab.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax naban ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. recite, repeat; read a lot ~ repeatedly

waa la naqliyay ✓

1

de: recite, repeat; read a lot ~ repeatedly

2

lx: naqnaq

3

pd: (naqnaqay)

4

ps: v1=pl

5

key: naqnaq

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: yabaq¹.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) hadal dad badan oo meel durugsan ka baxaya. Yabaaq baa yeedhaya. Dh: jabaq, yabaq.

waa la naqliyay ✓

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

waa la naqliyay ✓

qr. Hadday u yaraato; haddaan wax kale jirin; agow; xataa. Tusaale: “Ana ii ahaateenaa!”; “Ana roob di'i lahaayaa!” la-mid: anaa².

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] at least, even

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugu yaraan; haba yaraatee.

waa la naqliyay ✓

1

de: at least, even

2

lx: ana

3

ps: adv

4

see: xataa

5

key: ana

waa la naqliyay ✓

1

(Baq-a)

2

1. Caanaha iyo wixii la mid ah oo xumaada kala-go'iddooda.

3

2. Khamiir; qaab; salsal.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l 1. Caano xumaaday oo aan la dhammi karin. 2. la-mid: biqid.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l Caano xumaaday oo aan la dhammi karin.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay. m.f.dh, biqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. curdling ~ spoiling of milk; fermentation

2

baq: vl. n. fear

3

baq: v. become impure (water); be curdled, get spoiled (milk)

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) become bad or spoiled, especially milk; Ex: caano bagay; spoiled milk

2

baq: -ay/day: (v) become afraid (af- reeydh) or fear (fi-yer); be frightened (faraay-tenidh); panic (paanik); scare (iskeer)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano fadhiistay oo xumaaday, noqo. Caano bagay haddaad aragto waa bi'isa naagood.

2

baq: (fal) (ka ~) ka sii fulayoo oo ka cabsoo. Eebbe ka baq.

3

baq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha wax meel qoyan galay ama ka soo baxay.

4

baq -a: (magac, lab, keli) caano fadhiistay, xumaansho oo kala googo'itaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naq-a)

2

Caleenta iyo cawska cusub oo roobku soo saaro; doog; tigaad.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi. m.f.dh, naqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fresh growth (of grass, etc.) after a rain

2

naq v. arbitrate, deal with a legal case

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) green vegetation; greenery (giriineri) ~ nabaad, doog, laac

2

naq -ay I day: (v) return (riteen); revert (riveert); give back ~ celi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garran oo gar falanqaynteed u joog Garta naq Ilaahayna kaga baq.

2

naq: (fal) wax la yidhi dib u dheh oo kaga daba celi.

3

naq-a: (magac, lab, keli) roob mar da'a oo doog iyo xareed reeba, Xoolaha gee meel naq leh.

4

naq-a: (magac, lab, keli) eed loo jeediyo nin abaal loo galay oo abaaldarro lagala kulmay. Dh: canaan.

5

naq-a: (magac, lab, keli) eray lagu joojiyo gaadhi dameerka. Naq dheh dameerku wuu cararayaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

1

abab¹: m.l Ubad xoolaad oo daaq barad ah. la-mid: abaab¹, ababid.

2

abab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ubad xoolaad daaq barasho. 2. Ku a.: dhallaan dad, aqoon, dhaqan iyo wixi lamida ku barbaarin. la-mid: abaab².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ubad xoolaad daaq barasho. 2. Ku a.: dhallaan dad, aqoon, dhaqan iyo wixi lamida ku barbaarin. m.f.dh, ababid.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn something during childhood; grow up learning; be reared in

2

abab vl. n. training of young animals to graze (associated with weaning); initial learning of infants to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'neef dhashay' wax cunista baro.

2

abab -ka: (magac, lab, keli) daaqbarashada neef yar. Neefkan caatada ah ababkii ayaa ka xumaaday.

waa la naqliyay ✓

Kolna, marna, weli.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay “weligii”. Tusaale: “A.kii ma imaan” oo la mid ah “weligiis ma imaan”. la-mid: abadan, abid, abiid, ebed.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay 'weligii'. Tusaale: 'A.kii ma imaan' oo la mid ah 'weligiis ma imaan'. la-mid: abadan, abid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [adverb] ever, forever; never, not once

waa la naqliyay ✓

(adv) ever (ev.er); forever (foor eva) ~ abid, waligeed. Ex: abadkaa Yurub ma tagtay? have you ever been to Europe?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) wax aan dhicin weli, gaar ahaan kolka la raaciye magacuyaal lahaansho. Abadkeed dugsi ma tegin. Dh: kolna, marna, abid, abiid, ebed, abadan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ever, forever; [neg.] never, not once Used with possessive pronouns

2

lx: abad

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m / adv

5

xe: abid

6

xv: Arabic

7

key: abad

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'na 2'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, [conjunction] and you

waa la naqliyay ✓

(pronoun.) and you...too. Ex: adna maxaa kugu dhacay? And what happened to you too?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka labaad ee lala hadlaha ah oo ka kooban 'adi' oo lagu ladhay 'na'; adigu na. Kuwa kale ma ahee, adina?

waa la naqliyay ✓

1

de: and you = ad + -na

2

lx: adna

3

ps: pro-red + conj

4

key: adna

waa la naqliyay ✓

v.,relative form, [conjunction] and who ~ which is ...

waa la naqliyay ✓

(v) which is or that is.... Ex: ... ahna arrin weyn; ... which is an important issue

waa la naqliyay ✓

1

de: and who ~ which is ... = ah + -na

2

lx: ahna

3

ps: v5a-rel + conj

4

key: ahna

waa la naqliyay ✓

1

anaa¹: mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa 1'.

2

anaa²: qr. la-mid: ana.

waa la naqliyay ✓

m..eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa/ayaa'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, sg. It is I who ...

waa la naqliyay ✓

(clause pronoun) I am the one who... Ex: anaa sheegay; I am the one who told.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waxa uu ka kooban yahay 'aniga' iyo 'ayaa' oo la isku daray. Anaa qaanta idinka bixinaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: It is I who ... = aniga + baa

2

lx: anaa

3

ps: pro-red-1sg + focus

4

key: anaa

waa la naqliyay ✓

/eynal/ (adj) wax futada ama dabada ku shaqa leh ama ku lug leh.

waa la naqliyay ✓

name-m very sociable

waa la naqliyay ✓