ablay — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo afaysan, daab la qabsado na leh oo wax lagu goosto laguna dagaallamo. Waxay ka yartahay billaawaha. Dh: toorray, toorri, amley.

waa la naqliyay ✓

/eybli/ (adv) awood buuxda leh. e.g. The President was ably supported by the party members.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof an tol u dhow lahayn; cid abkii ah weli helin. Waxan marti gelinnay nin abla' oo an qaraabo magaalada ku lahayn. Dh: tolla'.

waa la naqliyay ✓

(fal) hafrow oo boogtaa humbuluuluq ha noqoto.

waa la naqliyay ✓

1

(Abley-da)

2

Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ablay.

waa la naqliyay ✓

1

a: amley

2

de: dagger

3

lx: abley

4

pd: (-da Pl: ableeyo (/da))

5

ps: n2-f

6

key: abley

waa la naqliyay ✓

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox ablaablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada noolaha, kaas oo ay ka mid yihiin dhismahooda (gudaha iyo dibadda), shaqadooda, isirkooda iyo tadawurkooda, abla'ablayntooda, xidhiidhka iyaga ka dhexeeyo iyo filiqsanaantooda.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada cilmiyaysan ee dhirta oo ay ka mid yihiin anatamiga, morfoolojiga, bayookimistariga, abla-ablaynta, saytoolajiga, hiddo-barashada, ikoolojiga, tadawurka iyo filiqsanaantooda juqraafiyeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Shaxan saddex dhinac leh. 2. S. ah: nooc ablayda ka mid ah oo daabkeedu xaggiisa sare saddex ganood ku leeyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-iyo, m.dh) (baay.) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox abla-ablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-syo, m.dh) (baay.) Abla-ablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada noolaha, kaas oo ay ka mid yihiin dhismahooda (gudaha iyo dibadda), shaqadooda, isirkooda iyo tadawurkooda, abla'ablayntooda, xidhiidhka iyaga ka dhexeeyo iyo filiqsanaantooda.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada cilmiyaysan ee dhirta oo ay ka mid yihiin anatamiga, morfoolojiga, bayookimistariga, abla-ablaynta, saytoolajiga, hiddo-barashada, ikoolojiga, tadawurka iyo filiqsanaantooda juqraafiyeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Shaxan saddex dhinac leh. 2. S. ah: nooc ablayda ka mid ah oo daabkeedu xaggiisa sare saddex ganood ku leeyahay.

waa la naqliyay ✓

Abla ablayn

waa la naqliyay ✓

Abla'ablayn

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey, ablay

waa la naqliyay ✓

v.tr. - kala dhigid, abla ablayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baro xeerarka lagu kala sooCo noolaha inta nool iyo iyo intii tirantay.

2

abla'ablay: (fal) kala soocsooc xoolo isla socda ama wax kale. Riyaha iyo idaha abla'ablay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) barashada jaraynta iyo xeorashada kala soocidda nafleydii dabargo'day iyo ta weli dhaqan.

2

abla'ablayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax isku jiray kala soocsoocid; wax isku darsanaa kala soorid. Abla'ablayn buu odaygu xoolaha ku bilaabay. Dh: abla'ablays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg abla'ablayn.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax kala sooran; kala soocsoocan. Waxa ay wadaan adhi abla'ablaysan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir labada barbarba wax ku goysa oo billaawaha ka yar. Oo gamas wax xiiriyo amlay laysla gaadaayo. Dh: ablay, toorray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abla'ablaynta maydiga oo jaadadka badan midkooda wuxu u dhexeeyaa mushaadka iyo fusuusta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

waa la naqliyay ✓

1

(Rablayn-ta)

2

Si rable ah, u boodboodid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rablee. la-mid: rable (1).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u rabbaasid. Rablayn buu kaga baxay guriga.

2

rablayn -ta: (magac, dhedig, keli) shax si aan laguu cunin meel xidhan ku warwareegid. Shaxdu rablaynta kuma fiicna. Dh: rabliyid.

3

rablayn -ta: (magac, dhedig, keli) timo rable u xidhid oo inba dhan far weyn uga dhigid. Ha u xamrine rablayn u samee yarta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rablayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: abbaaye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey gabadha loogu yeedho oo uu macnihiisu yahay; walaaley. Waxa isugu yeedha, kuwa wada dhashay, xigtada iyo inta isjecel. Dh: abbaayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) kite (kaayt) -aabuteey

waa la naqliyay ✓

/ableys/ (adj) 1. holac ama dab meel qabsaday. e.g. Within minutes the buildings were ablaze. 2. iftiin ama dhalaal fara badan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) si aan qorshaysnayn oo kolba meel laga bilaabayo hawl u qabo. Baslaynta jooji si fiican wax u doodndoon. Dh: baslee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hub iyo wixii la mid ah, rasaasta dhuunta gee oo riddo u diyaari.

2

cabbay: (fal) wax mug leh, buuxi oo wax ku gur.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dad hub haysta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dad hub haysta.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) ciidanka intiisa sidata hubka ee aan waranlaha ahayn. Rag dabley ah ayaa lagu arkay duleedka reerka.

2

dabley -da: (magacwadareed) askar ciidan ah oo derejadoodu tahay dable illaa laba'alifle. Siyaad waa sarkaal hurin dabley ah hoggaamiya.

3

dabley -da: (magac, dhedig, keli) jirrida geedka dacartu marka uu qalalo oo dabka si dhaqso ah u qabsan karo. Dabley innoo soo gura iyadaa dabka qabsan oge.

waa la naqliyay ✓

(fal) si colaadi ku jirto u la dagaallan oo ha u tudhin. Dh: dabree.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dadka inta aan hanti badan haysan. Danlaydu waa, magadaa madhergaan! Li: qani.

waa la naqliyay ✓

(fal) orod facle ah orod. Dh: boodbood, orod, ciyaar, rabbaas.

waa la naqliyay ✓

(fal) si xarrago leh u soco; foohaartan kolka aad socoto ama isqaadqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gablan-ka)

2

Qof gaboobey ama dhintay isagoo aan carruuri u dhalan; aan carruur dhaxasha lahayn ama aan ka tegin.

waa la naqliyay ✓

1

gablan¹: m.l.kh Qof gaboobay oo aan carruur lahayn. la-mid: goblan¹.

2

gablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Qof carruurtii ka le'atay noqosho. 2. Qof gaboobay oo aan carruur lahayn noqosho. la-mid: goblan².

waa la naqliyay ✓

1

gablan¹: m.l.kh Qof gaboobay oo aan carruur lahayn. la-mid: goblan.

2

gablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Qof carruurtii ka le'atay noqosho. 2. Qof gaboobay oo aan carruur lahayn noqosho. m.f.dh, gablamid. la-mid: goblan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. childless person; state of being without issue

2

gablan: v. be childless; die without issue

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) 1. childless (jaaydh les); without offspring, progeny or issue. 2. without sons, have no baby son. Ex: nin gablan ah; a childless man or a man without son

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan ubad lahayn; da' weyni iyo ubadla'aan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc shimbiraha ka mid ah; habas.

waa la naqliyay ✓

f. n. bird species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad shimbiraha ka mid ah oo inta badan kooxkoox u daaqa oo dhulka u midab eg. Dh: habas.

waa la naqliyay ✓

1

de: bird sp.

2

lx: gabley

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: gabley

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] maize, corn

2

gallay v., pl., simple past tense: we went in

waa la naqliyay ✓

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

waa la naqliyay ✓

ذُرَةٌ شامِيَّة

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

2

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

3

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

4

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) makhluuq aan dhiman oo xumaan iyo shar ka shaqeeya kuna qalqaaliya dadka inay ka tegaan wanaagga, xumaantana falaan. Dh: Shaydaan, Ibliis.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

waa la naqliyay ✓

1

Kaalay!

2

Imaw; agtayda imaw.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here!

waa la naqliyay ✓

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

waa la naqliyay ✓

1

de: come! Defective imperative form only

2

lx: kaalay

3

pd: (kaaley)

4

ps: v4b-imp-sg

5

see: imow

6

key: kaalay

waa la naqliyay ✓

m.dh Xirmo hal ah oo hal mar qof qaado.

waa la naqliyay ✓

-da (magac, dhedig, keli) xidhmo hal mar qof qaado.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ogaysiiska u dambeeya ee reerka guuraya loo sheego waqtiga la geeddi galayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mallaay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg mallaay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qablan-ka)

2

Hadal ama sharqan weyn oo culus; bulaan; hugun.

waa la naqliyay ✓

1

qablan¹: m.l 1. Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun. 2. la-mid: qablamid.

2

qablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal ama shanqar weyn sameyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. loud noise; quarrel, row

2

qablan: v. make a loud noise

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shanqadh iyo sawaxan badan samee. Weligaaba qablan cidi kuuma baxaysee. Dh: buuq.

2

qablan: (fal) aad u gaajoo; bogga iyo beerku ha isku kaa dhegaan. Adu qablan intuu ubadku qadi lahaa.

3

qablan -ka: (magac, lab, keli) shanqadh iyo sawaxan badan. Qablanka iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: buuq.

4

qablan -ka: (magac, lab, keli) gaajo xoog ah oo xoolaha bogga iyo beerku isku dhego oo ay joogsan kari waayaan. Sucu qablan ayuu la hingan waayay. Dh: gaajo. Li: bokhokh, dhereg.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qabalax.

waa la naqliyay ✓

(fal) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samee. Duhurkil hurdaa ku dhaafisaye kac gallay Dh: qallee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orod sida saqlaha ah orod. Dh: raqlee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xayawaan saalo dhig. Lo' saalaysay oon baa haya. Dh: saalood, saalee

2

saalay: (fal) saalo dhig: saalood.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dushood' dulsaarnaw; biyo guudkood dabbaalo oo ha degin.

waa la naqliyay ✓

(fal) orod adoo boodboodaya, orod oo boodh kici. Dh: sagalee.

waa la naqliyay ✓

(fal) orod gaabis ah ku ordid. Hasha nirigta u qaad ha daba saqlaysee. Dh: raqlay

waa la naqliyay ✓

(fal) legad oo lugta ku mar. Tabco ku qabo oo sudh. Dh: lagad, leged.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓