abla'ablays

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laba'aflayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tol iyo qaraabo la'aan. Caddaawe waxa uu reeraha kale baahada ula bixiyaa waa abla'aan. Dh: tolla'aan.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

-ga: (magac, lab, keli) eeg alaabaysad. alaabayso: (fal) aqal, xafiis ama wax kale, u alaab guro oo qalabayso.

-ka: (magac, lab, keli) sabaalayn; sasabid.

m.l la-mid: tabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaalayn.

m.l la-mid: xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si qardajeex ah oo hubsiimo lahayn u dhaqmid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habhablayn.

(fal) kolba si u hadal; hadal aan islahayn, wada sheegid. Dh: laba'aflee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rabrablayn.

m.l la-mid: alabbasleyn.

-ka: (magac, lab, keli) si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallo is dhaaf ah oo kala duwan, ku hadlid; marba si u hadlid; labo siyood oo is burinaya ku hadlid.

m.l la-mid: labacanlayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg labacanlayn.

m.f.dh eeg labadablee.

-ka: (magac, lab, keli) eeg labadiblayn.

m.l la-mid: kabbaqableysasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg kabbaqableysasho.

f.g3 (-stay, -satay) Caano, fuud, shaah iyo wixi lamida aan kululayn kabbasho. la-mid: kabbaqubleyso.

(fal) wax kabbaqable ah ka dhigo.

m.l la-mid: kabbaqableysasho.

m.l la-mid: halaqjaflayn.

-ga: (magac, lab, keli) wax daadsan, kolba mid qaad. Dh: haldhabaalaysi.

(fal) eeg haldhabaalayso.

m.f.dh eeg kabbaqablee. la-mid: kabbaqubleyn.

m.l la-mid: laballaabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg mala'awaal.

-ka: (magac, lab, keli) daaq jilicsan oo ay nayluhu ku kobcaan. Dh: naylo'kobcis.

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan qaadasho la'aan iyo kolba dhinac u geddoomid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aaladayn.

(fal) khilaaf ama colaad, talo lagu meel gaadho oo heshiisiin ah ku nabadee.

aba'abee-da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, hadaaq ku aamusii. Dh: abaabee.

f.mg2 (-yay, -ysay) U a.: cid, cid kale oo samo u gashay u aqoonsanaan.

f.mg2 (-yay, -ysay) U a.: cid, cid kale oo samo u gashay u aqoonsanaan. m.f.dh, abaalhayn.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

m.dh Afgaroocnimo. la-mid: afla'aansho.

f. n. not knowing how to speak properly

-ta: (magac, dhedig, keli) weel ama meel aan afaaf la'aan.

afla'aan -ta: (magac, dhedig, keli) cid aan si wanaagsan u hadli aqoon; qof aan balaaqo lahayn.

a: afla'aansho (/ha)

de: not knowing how to speak properly

lx: afla'aan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: afla'aan

(fal) madhi oo wax ba ha reebin. Tuugadu bangiga way alalaxaysay oo waxba kagama tegin. Dh: alalaxee, alalixi.

alalaxay: (fal) cid kale, si cagajiid iyo dandannaani ah u socodsii. Dh: alaalixi, alaalaxee.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aleelayn.

-da: (n) birds that can fly ~ haad

m.f.dh eeg baallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baashayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg Carabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg danabayn. danabaysan: (tilmaame) walax ama atam la danabeeyay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xun oo sunta ah. Ibaatays ayuu neefku cunay. Dh: geedxun, geedqaaqle, geedawaabay.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

laablaab¹: m.l Xeelad dan lagu fushanayo. la-mid: laallaab.

laablaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax fidsanaa duudduubid. 2. Arrin aan fuliddeeda la rabin ka warwareegid. la-mid: laallaab².

laablaab¹: m.l Xeelad dan lagu fushanayo. la-mid: laallaab.

laablaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax fidsanaa duudduubid. 2. Arrin aan fuliddeeda la rabin ka warwareegid. m.f.dh, laablaabid. la-mid: laallaab.

v. fold repeatedly, keep on folding

(fal) wax kala baacsan ama kala fidsan labadiisha cidhif isku keen oo mar wax ka badan isku laab. Bustaha innoo laablaab. Dh: laalaab, laab. Li: fidi, baaci, ballaadhi.

laablaab: (fal) alaab badan oo filqisan ama kala wada fidsan, dhammaan wada laalaab.

laablaab -ka: (magac, lab, keli) wax laabab badan; wax isku laablaaban.

de: fold repeatedly, keep on folding

lx: laablaab

pd: (laablaabay)

ps: v1=pl

key: laablaab

m.l Insaym uu soo dhiijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.

m.l Insaym uu soo dhiijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.

-ka: (magac, lab, keli) insaym uu soo dhijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.

-ka: (magac, lab, keli) eeg lacagayn.

Rationalisation

-ka: (magac, lab, keli) eeg laxamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qalabayn.

(fal) wax qof uu diidanyahay ama saluugganyahay oggalaysii; qof xanaaqsan raaligeli.

-ka: (magac, lab, keli) eeg salabayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

(fal) walaalo ka dhig. Dadka walaaleeya.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.

xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.

xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.

xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la abaabulay ahaansho (hawl).

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la abaabulay ahaansho (hawl). m.f.dh, abaabulnaan.

(tilmaame) wax si wanaagsan loo qabanqaabiyay.

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn