abi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abi
-da: (magac, dhedig, keli) madheerta haweenayda dhashay iyo wixii kale ee weheliya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hijra
(Hijra-da)
Kolka Nebi Maxamed iyo Abiibakar Maka ka haajireen oo Madiina tageen; waa kolka taariikhda Muslinku ka bilaabato, waxayna ku abbaaran tahay sanada 622 oo Miilaadiga, (ama hijro).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Weli
1. Taniyo haddeer.
2. Taniyo waagii.
3. Kol kale; haddana; misna.
4. (Weli-ga) qof mu'min ah oo Ilaah ka baqa; qof Ilaah u dhow; qof karaamo leh; qof amran.
Weli- (sida weligey; weligeed) kolna; marna; abid-; waq-.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abad
m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay “weligii”. Tusaale: “A.kii ma imaan” oo la mid ah “weligiis ma imaan”. la-mid: abadan, abid, abiid, ebed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawaarad
m.dh (-do, m.l) Abitey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
walando
m.dh la-mid: abitey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
weli
weli¹: m.l (-iyo/awliyo, m.dh) 1. Qof mu'min ah oo Ilaah ka baqa. 2. Qof ay saaran tahay mas'uuliyadda xaas meel deggan. la-mid: wali.
weli²: m.fk 1. Ilaa hadda. 2. kol kale; haddana; misana. 3. Waa w.gay: abidkay, kolna.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abad
m.l.fk Markii magacuyaal lahaansho lagu lifaaqo wuxuu la micna yahay 'weligii'. Tusaale: 'A.kii ma imaan' oo la mid ah 'weligiis ma imaan'. la-mid: abadan, abid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dawaarad
m.dh (-do, m.l) Abitey.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
weli
weli¹: m.l (-iyo/awliyo, m.dh) 1. Qof mu'min ah oo Ilaah ka baqa. 2. Qof ay saaran tahay mas'uuliyadda xaas meel deggan. la-mid: wali.
weli²: m.fk 1. Ilaa hadda. 2. kol kale; haddana; misana. 3. Waa w.gay: abidkay, kolna.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
awood booditaan
jumping ability
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
awooda fagaxda
ability to sprint
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Abyan
pr. n., [feminine] Abian
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
awood
f. n. ability, capability, potential, capacity
awood v. be capable (of), have the capacity; afford
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
awoodsii
v.caus: give someone power ~ ability to do something; authorize
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caalwaa
m. n., [abstract] frustration, lack of ability
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dadnimo
f. n., [abstract] human ability ~ capability; humanity
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haalbeeg
m. n. vulnerable ~ weak point; ability to see the weak point
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hawlgal
m. n., [compound] (adj.): ability to work, efficiency, activity; efficient, active
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hawlqaad
m. n., [compound] endurance, withstanding fatigue; ability to work
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabi
(Aabi-ga)
Arrin aan jid ahayn oo cid lagula kaco; gardarro; maag; daandaansi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabi
m.l Gardarro isla weyni iyo kibir ku jiro oo cid lagula muujiyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aabi
m. n. provocation, offense, insult
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabi
-ga: (magac, lab, keli) arrin aan bannaanayn oo qof lagula kaco. Ma la eeday waatii Afyare aabi loo dilay e. Nimankii ikhwaankii jaree aabiga u laayey. Dh: adyad, daandaansi, gardarrado, maagid.
aabi: (tilmaame) nin karmeed geesi ah. Waxaan aabiyoow, ku oonbixi lahaa, anoo ooridaada noqdoo ubad dhala. Dh: geesi, xariif.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aabi
de: provocation, offense, insult
lx: aabi
pd: (-ga)
ps: n2-m, n7-m
syn: gardarro, maag
key: aabi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abhi
f.g2 (-iyay, -isay) Qof maaggan in uu cid dhibaateeyo ereyo uu ku qaboobo ku dhihid. la-mid: ahbi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abhi
f.g2 (-iyay, -isay) Qof maaggan in uu cid dhibaateeyo ereyo uu ku qaboobo ku dhihid. m.f.dh, abhin. la-mid: ahbi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abhi
v. plead, beseech, admonish
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abhi
-yey / say: (v) warn (woon); caution (kooshin); forewarn (foor-woon) ~ u dig
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abhi
(fal) 'qof' Alle kaga cabsii oo ka hoosgal. Iska abhi bal in uu kaa joogsado, waa nin cadhadu saaqdaye oo 'waar Allahaa Alle ma yahay!' ku dheh.
abhi: (fal) 'awr' hal abasaxaysa dhood. Dh: abaahi, dhood.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abhi
a: ahbi
de: plead, beseech, admonish
lx: abhi
pd: (abhiyey)
ps: v2a=
key: abhi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abid
(abid-)
(ama abad, abiid)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abid
m.l.fk la-mid: abad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abid
n.; adv: never
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Abid
jamais.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abid
(adv) [ with possessive pronoun] 1. never (nevar); eternity ~ waligeed. Ex: abidkay ma arag; 1 never saw him. 2. ever (ever); at any time: Ex: abidkaa ma cuntay? have you ever eaten?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abid
(falkaab) erey lagu garto faltanka socdaa in uu soo jiray weligiis. Abidkeed adduunyadu ma arag uunkan oo kale e. Dh: weligiis, waqiis, abiid, abiido.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abid
de: never Used with possessive pronouns
lx: abid
pd: (-ka)
ps: n0-m / neg-adv
xe: Arabic
xv: abad
key: abid
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
abri
abri, n.m. - hooy; meel loo hoydo; aqal; guri; min
être à l'abri - ammaan leh; lagu nabadgeli karo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abti
(Abti-ga)
Hooyada walaalkeed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abti
m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abti
m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abti
m. n. maternal uncle, mother's brother
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abti
-ga: (n) uncle (ankal); the brother of one's mother
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abti
-ga: (magac, lab, keli) hooyo walaalkeed. Will aabbo loo waayey abti looma waayo. Wa: abtiyaal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abti
cf: aaye ~ aayo, adeer, habaryar
de: maternal uncle, mother's brother
lx: abti
pd: (-ga)
ps: n2-m, n7-m
key: abti
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
abti
خال
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abyi
(fal) curi ama abuur. Fikrad cusub abi. Dh: curi, abuur.
abyi: (fal) arrin ama wax qabyo ah dhammaystir. Abyi aqalka aad dhismihiisa billawday. Dh: idlee, gabagabee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ahbi
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: abhi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahbi
v. plead
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahbi
-yey I sey: (v) warn (woon); admonish (admoonish); as to action or manners ~ u dig. —ahbin-ta: (n) warning ~ digniin
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahbi
bw: abhi
de: plead
lx: ahbi
nt: ahbin (ta) [vn-f], ahbis (ka) [vn-m]
pd: (abhiyey)
ps: v2a=
key: ahbi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ambi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid jahada toosan ka lumin. 2. Nafley meel fog oo aanay si sahlan uga soo noqon karin geyn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ambi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid jahada toosan ka lumin. 2. Nafley meel fog oo aanay si sahlan uga soo noqon karin geyn. m.f.dh, ambin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ambi
v. disorient, misdirect; mislead, cause someone to lose one's way
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ambi
-yey / say: (v) lead someone astray; away from the correct path or direction ~ habaabi ama marin habaabi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ambi
(fal) lumi oo jidka ka habaabi. Maxaa loo ambinayaa, ummad toostay weeyee? Dh: dhumi, hallee, anbi, lumi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ambi
a: anbi
de: disorient, misdirect; mislead, cause s.o. to lose one's way
lx: ambi
pd: (ambiyey)
ps: v2a=tr
key: ambi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
anbi
v. misdirect, cause someone to lose the way
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
anbi
-yey / say: (v) lead someone astray; away from the correct path or direction ~ habaabi ama marin habaabi, ambi —Syn: cause someone to wander, ramble, roam, rove, range, meander, stray, gallivant, gad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
anbi
(fal) eeg ambi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
anbi
de: misdirect, cause s.o. to lose the way
lx: anbi
pd: (anbiyey)
ps: v2a=tr
see: ambi
key: anbi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gabi
m. n. all (over), the whole of, entire
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gabi
-ba: (adj) entire (in taayer); all (ool); whole (hool) ~ gebi. Ex: wayna dhibidoontaa gabigeenba; it will bother all of us
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabi
-ga: (magac, lab, keli) tog ama laag qararka ku hareeraysan ee laga tallaabi karin malko laga helo mooyaane. Dh: gebi, qaw, jar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gabi
a: gebi
de: all (over), the whole of, entire
lx: gabi
pd: (-ga)
ps: n0-m
key: gabi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Habi
(Habi-ga)
Fiirada wax lagu kala garto; laab; qalbi; caqli; maan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
habi
m.l Caqli, maan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
habi
m. n., [collective] intelligence, thought
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habi
-da: (magac,dhedig, keli) ul sherbi ah.
habi -ga: (magac, lab, keli) fiirada iyo garashada wax lagu kala garto. Habiyow indhahaygu, ha arkaan indhahaagee, i agjoog abidkaa oo, meel kaleeta ha aadin. Dh: laab, qalbi, caqli, maan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
habi
de: intelligence, thought
lx: habi
pd: (-ga)
ps: n2a-m-col
key: habi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jabi
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: jebi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jabi
v. break; annul; violate; interrupt; render useless; defeat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jabi
-yey / say: (v) 1. break (bareek). 2. break or disregard the law or promise; violate (vaay-leeyt) 3. cause to break down (bareek dhaawn) ~ jebi. Ex: gaarigii baa iga jabay; my car had broken-down 4. defeat (difiit); loss (loos). Ex: ciidankii waa la jabiyey; the army was defeated
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jabi
(fal) hoos uga dhig sicirkii hore. Li: qaaliyee.
jabi: (fal) laf iyo wixii la mid ah, kala goo oo labo fallidh ka kala dhig.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jabi
de: break; annul; violate; interrupt; render useless; defeat
lx: jabi
pd: (jabiyey)
ps: v2a=tr
see: jebi
key: jabi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labi
-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo laamo toostoosan oo sarab laga dhigto leh. Dh: lebi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
rabi
f.g2 (-iyay, -isay) Bir la tumay soofeyn.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
sabi
-ga: (n) infant (in-fanti); child (jaaldhi) ~ sebi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sabi
-ga: (magac, lab, keli) ilmo aan caqli lehayn. Sabi sirtaada looma sheego. Dh: dhallaan, sebi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tabi
(fal) cid kale, war ama wax kale gaadhsii. Dh garsii, tebi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ab
(Ab-ka)
Awooweyaashii hore oo laga soo jeedey; isir; wasiir; walcan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ab
ab¹: m.l.u 1. Awoowyaashii hore oo laga soo jeedo. 2.Abkay ma arag: weligay ma arag.
ab²: m.l.fk A.kay ma arag: weligay ma arag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ab
m. n. ancestor; forefathers, ancestry
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ab
-ka: (n) forefather (foorfaathar); ancestor (aan ses ter) ~ isir, walcan, sullan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ab
-ka: (magac, lab, keli) dadka inta isku isirka ah ee aabbo hore ka soo wada jeedda. Abkaa iyo kabo ba waa la dhex socdaa. Dh: isir, walcan.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bi
/baay/ (prefix) lammy amy lam- maly. Bi-level means having two levels.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abe
-ha: (magac, lab, keli) meel bannaan oo nefis ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adi
(Adi-ga)
(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adi
mu.eb la-mid: adiga.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
adi
pron., sg. you, thou
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
adi
(pronoun) you ~ adiga. Ex: adi buu kula hadlayaa; he is talking to you
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adi
-ga: (magac'uyaal) magacuyaalka qofka lala hadlayo ama wax loo qorayo. Adiga ayaa jooga aqalka, markii uu tuuggu soo dhacay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
adi
cf: adiga
de: you, thou
lx: adi
pd: (ad)
ps: pro-red-2sg
xe: You and Khadar come!
xv: Adiyo Khadar kaaleya!
key: adi
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahi
v., subject case: being ...; SUBJECT is / are ...
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahi
(v) is or are. Ex: qofkii Muslin ahi waa inuu tukadaa; a person who is Muslim, should pray
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahi
de: being ...; [SUBJECT] is / are ... Marks a declarative subject
lx: ahi
pd: (ah + i)
ps: v5a-subj
xe: A Somali girl doesnt do (that).
xv: Gabadh Soomaaliyad ahi ma sameeyso.
key: ahi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aji
(Aji-ga)
1. Dhalad ah; gob; xor.
2. Soomaali.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aji
m.l.u (aji, m.dh) 1. Qof nasab wanaagsan ka soo jeeda. 2. Soomaali.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aji
m.l.u (aji, m.dh) 1. Qof nasab wanaagsan ka soo jeeda. 2. Soomaali.