abasaxid

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u qabbabaalid; socdaal billaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u dhaqaaqid oo u tabaabushaysad. Dh: ambabixid.

(Abasax-a)

(geel, ...) hashu kolka ay u baahan tahay awrka, sida ay tahay.

abasax¹: m.l la-mid: abasaxi.

abasax²: f.mg1 (-xay, -xday; -sixi) (Hal) wax abaahin u baahan noqosho.

v. be in heat (of a camel)

(fal) 'hal' dhoodista awr u baaho. Hasha waxa ka muuqda in ay abasaxayso.

abasax: (tilmaame) hal u baahan awr dhooda.

abasax-a: (magac, lab, keli) hashu markay muujiso astaamaha lagu garto in ay baahin u baahan tahay; hashu markay diyaar u tahay dhoodidda. Abasaxa hasha waxa keenay barwaaqada.

de: be in heat (of a camel)

lx: abasax

pd: (abasaxay)

ps: v1=

key: abasax

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

-da: (magac, dhedig, keli) cagmarinta iyo baabi'inta wax jiray. Meel dhulgariir ka dhacay amsaxid danbe uma hadhin. Dh: askaxid, burburin, baabi'in.

-da: (magac, dhedig, keli) aqbalka wax la qabtay oo camal wanaagsan ah.

m.f.dh la-mid: fasixid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, nashao ama madaxbannaani u oggolaansho. Ardaydu fasaxid bay rabaan. Dh: faasixid, ruqsayn.

-da: (n) 1. wipe (waayp); by blowing or swiping. 2. deletion (di liishin) ~ masaxaad-da

-da: (magac, dhedig, keli) nadiifin oo uskag saaran ka tirtiid. Masixidda sabuuradda arday dheer u dir.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: abasaxsan.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadlid. Dh: habataqid, hadaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) tamashlayn iyo taxtaxaashid; daanshadaanshood u socosho. Adamaxid ayuu ku maqanyahay ninkii beerta lahaa.

m.dh la-mid: daabaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid; qoorta ka jarid. Dh: qalid.

m.dh la-mid: debecsamid.

-da: (magac, dhedig, keli) debeecad wanaagsanaan. Dabacsamidu dadkay kugu dartaa. Dh: dabeecadwanaag.

-da: (magac, dhedig, keli) xagga danbe oo saxaro badan laga keeno. Dh: shuban.

dabadbaxid-da: (magac, dhedig, keli) dadka oo guryaha iyo xafiisyada ka soo baxa si ay u muujiyaan rabitaan ama diidmada wax ay ka midaysan yihiin.

(Abaqaalid-da)

(geed, dad) meel ka rujin oo meel kale ku abuurid; meel ka wadid oo meel kale ku korin; tallaalid.

m.f.dh eeg abaqaal². la-mid: abqaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka baxay, meel kale ku joojin.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax abaahin u baahan ah ahaansho (hal).

(tilmaame) hal u baahan abaahin awr oo in ay rinto diyaar u ah..

-da: (magac, dhedig, keli) dheeldheelliyidda kolka la socdo..

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal isku diyaarin oo dhaqaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u tabaabushaysad. Dh: ambabixid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg asaasaq.

m.f.dh eeg dabakar².

m.dh Heensasaar.

m.f.dh eeg dabaxad.

-da: (magac, dhedig, keli) qof wax la isku ogaa dabamarid oo wax aanu raalli ka ahyn ku samayn. Dh: dabamarid.

to coach, to train

-ka: (magac, lab, keli) eeg abasaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) hal candhadeed, xoodaamin. Dh: Ibosalaaxid.

-ka: (magac, lab, keli) xabaal u qodashada qof dhintay iyo duugistiisa. Aasadka meydka waa in ay xaafad walba ka tashato. Dh: aasasho, duugasho, xabaalad.

(Aasid-da)

Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.

m.f.dh eeg aas². la-mid: aas¹.

m. n. acid

-ka: (n) acid (aa sidh) ~ aashito, aasidh

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka u qodidda qof dhintay ama wax kale oo ciidda ku roggid. Dh: aasitaan, duugis, xabaalid. Li: faqid.

de: acid

lx: aasid

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: aashito, aasidh

key: aasid

abaad¹: m.l la-mid: abaabid.

abaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku a.: muddo dheer xaalad gaar ah ku sugnaan, ku waarid. 2. Duugoobid. m.f.dh, abaadid.

v. endure, last, go back in time

-ay I day: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaaji. Ex: xoolihii abaaday; the lost livestock

(fal) gabow oo duugow ama raag oo waar. Ku abaad aduunyada, halkii Eebbe ku qoray.

abaad: (fal) adoo hore u irmaanaa, ha dhiiqin oo gudh.

abaad -ka: (magac, lab, keli) wax irmaanaa oo gudhay ama dabargo'ay. Waxan ku aroornay ceel abaaday oo waa hore laga guuray.

abaad -ka: (magac, lab, keli) gabowga iyo duugoobista cid haleela.

de: endure, last, go back in time

lx: abaad

pd: (abaaday)

ps: v1=

key: abaad

(Basid-da)

Bas noqosho; danbasoobid.

m.f.dh eeg bas².

-da: (magac, dhedig, keli) gubasho aan qalbac soo hadhin.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

m.f.dh eeg sax². la-mid: saxniin, sixid.

-da: (magac, dhedig, keli) 'su'aal iyo wixii la mid ah, siday ahayd u sheegid, u qorid; sugid.

saxid-da: (magac, dhedig, keli) inta khalad ku jira eegid oo caddayn, khalad ka saaridoo wax saxan ka dhigid. Dh: toosin, sixid.

(Aasmid-da)

Xabaalmid; duugmid.

m.f.dh eeg aasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogmid; wax aasamay oo ciidi ku rogmatay noqosho. Ceelka aasmidda ka ilaaliya, dib looma qodi karayee.

f.g2 la-mid: ababi.

f.g2 la-mid: ababi. abaabul f.g1 (-ulay, -ushay) Si hannaan ama qaab habeysan leh dad u hawlgelin, arrin isku duwid, qabanqaabin. m.f.dh, abaabulid.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Baadi goobisteed raajin. 2. (f.mg) Ku a.: wax xaalad gaar ah ku raajin. la-mid: abaadsii.

name-m longevity; long life

magac loo baxsho wiil cimridherer ama nolol wanaagsan oo raagta loo rajaynayo.

(fal) baabi'i oo dhammee. Ka abaadi buu yidhi, aduunyada dhammaanteed, reer Aare oo idil. Dh: idlee.

abaadi: (fal) raaji oo waari. Abaadi naftaada, haddaad Alle diidday. Dh: waari, daa'imi.

(Abaahi-ga)

Isutagga awrka iyo hasha.

abaahi¹: m.l Isutagga awrka iyo hasha. la-mid: abaahiyid.

abaahi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr).

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr). m.f.dh, abaahin.

v. mate (of camels)

-yey: (v) mate (meeyt); pair animals [especially camels] for breeding ~ u hay, kud

(fal) 'awr' hasha saaro. Awrku kolka uu qooqo ayuun buu hasha abaahiyaa. Dh: dhood.

abaahi -ga: (magac, lab, keli) awrku marka uu hasha fuulo ee uu riminayo. Hasha awrka diiddaa, way abaahi seegtaa. Dh: dhooditaan, abaaho.

de: mate (of camels)

lx: abaahi

nt: abaahi (ga) [vn-m]

pd: (abaahiyey)

ps: v2a=

key: abaahi

(Abaaji-ga)

Lumid waa danbe la tabo; tasow.

abaaji¹: m.l Xoolo lumay oo waa dambe la tabay.

abaaji²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xoolo lumay waa dambe tebid.

v. be lost; be gone for a long time

-yey / say: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaad

(fal) lun ama tasow; waa danbe qiimahaaga ha la tebo. Istiqfaartii iyo toobadii way abaajiday e.

abaaji -ga: (magac, lab, keli) lumidda wax la hilmaamay oo mar danbe la tabo; arrin tasoobay. Xoolaha abaajiga ka ilaasho. Dh: tasaw.

de: be lost; be gone for a long time

lx: abaaji

pd: (abaajiyey)

ps: v2a=

key: abaaji

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

v. afflict with drought

de: afflict with drought

lx: abaari

pd: (abaariyey)

ps: v2a=

key: abaari

(Ababid-da)

Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.

m.f.dh eeg abab². la-mid: abaab¹, abaabid, abaabis, abab¹, ababis.

vl. n. teaching (of the very young)

-da: (magac, dhedig, keli) daaqbarashada xoolaha yaryar. Dh: daaqbarad.

de: teaching (of the very young)

lx: ababid

pd: (-da)

ps: vn2-f, vn1-f

key: ababid

-yey I say: (v) 1. ratify (raatifaay); approve (apuruuv), confirm or legalize to. 2. declare or make legally valid; legitimate (lijitimeeyt) ~ ansixi

(fal) wax la qabtay oo camal wanaagsan ah, oggolow ama aqbal.

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado halka ugu sarraysa ee ay gaadhi karaan la gaadhsiiyo. Baacid dheeraa ninkani.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.