abaqaalid

(Abaqaal-ka)

(geed, dad) meel laga rujiyo oo meel kale lagu abuuro; meel kale lagu koriyo: tallaal.

abaqaal¹: m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

abaqaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Laan geed laga soo gooyey geed ku tallaalid.

m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

v. transplant, resettle

abaqaal: vl. n. transplanting, resettlement

(fal) geed meel hore loogu beeray, ka jar oo meel kale ku abuur. Beertiina ku abaqaal geedahan khudradda ah.

abaqaal -ka: (magac, lab, keli) geed meel lagu beeray, meel kale ku joojin.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka biqlay, meel kale u rarid oo ku joojin.

m.dh la-mid: baqaal.

-da: (magac, dhedig, keli) dukaan cuntada iyo alaabta xaafaduhu u baahan yihiin iibiya. Kiiloo sonkor ah baqaaladda ka iibso. Dh: daas, tukaan.

de: transplant, resettle

hm: 1

lx: abaqaal

pd: (abaqaalay)

ps: v1=

key: abaqaal_1

de: transplanting, resettlement

hm: 2

lx: abaqaal

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: abaqaal_2

-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo xagga dambe jirid. Daba'aallid anaa diiday. Dh: daba'oollid, dambayn.

m.f.dh eeg daba-aal.

m.f.dh eeg afarqaad². la-mid: afarqaad¹ (1), afarqaadis, afarqaadlays, afarqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) orod afarta addin marba labo israac u qaadis. Afarqaadid buu awrku reerka ku yimid. Dh: baabacayn, durdurin, dhabaabacayn, saqlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ambaqaadid.

(Andaqaadid-da)

Arrin lagu heshiiyey wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda, qaadasho; eed qaadid; xil xanbaarid; isu qoolid; shaf u tumid.

m.f.dh eeg andaqaad². la-mid: andaqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg andaqaad.

m.f.dh eeg calaqaad.

m.f.dh eeg faraqaad². la-mid: faraqaad¹.

m.f.dh eeg hanaqaad². la-mid: hanaqaad¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) korid oo xilli masuuliyad la qaadi karo gaadhid. Dh: xilqaadid, hanaqaadis, mudakarid, taabbagalid.

m.f.dh eeg kabaraad². la-mid: kabaaradis.

m.f.dh eeg kabawaar². la-mid: kabawaar¹, kabawaaris, kawaweer¹, kawaweerid.

m.f.dh eeg kalaqaad². la-mid: kalaqaad¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo kalaqaad u samayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mala'awaalid

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

m.l (-do, m.l) (baayoloji) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: “Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka”.

m.l (-do, m.l) (baay.) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tusaale: Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka.

(fal) geed meel ka biqlay, meel kale u rar oo ku jooji.

(fal) eeg abaqaal.

abqaal: (fal) xoolaha wad adiga oo daajinaya.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

(Aqbalid-da)

Wax lays faray ama laysu soo jeediyey oggolaansho; yeelid.

m.f.dh eeg aqbaal². la-mid: aqbal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la is faray ama la isu soo jeediyey oggollaansho; arrin ama talo laguu soo jeediyey yeelid. Aqblidda aabbaha ayuu meherku ku xidhan yahay. Dh: oggolaansho, hoggaansamid, yeelid. Li: diidid.

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

m.dh la-mid: asaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) unkidda wax cusub oo la bilaabo. Waxa la oggolaaday aasaasidda xisbi cusub.

-da: (magac, dhedig, keli) muujinta hasha saansaanyaha baahida awr abaahiya.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadlid. Dh: habataqid, hadaaqid.

(Abbaarid-da)

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

m.f.dh eeg abbaar³. la-mid: abbaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toos u beegsashada wax ama meel la wada og yahay. Doonnida la waayay waxay seegtay abbaaridda jihadii ay u socotay.

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.

m.f.dh eeg abraar². la-mid: abraar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) bootin fiirsasho la'aan ah. Dh: jibaaxid, majiirid.

abraarid -da: (magac, dhedig, keli) gelitaanka safar aan soo laabasho lahayn. Dadkii hore abraarid ayey geli jireen. Dh: hayaamid. Li: negaansho.

ambaqaad¹: m.l Billowga arrin ama dood taagan; meel ka qaadid, ka bilaabid. la-mid: ambaqaadid.

ambaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Ka a.: arrin ama dood taagneyd meel bilaabid; ka wadid.

f.mg1 (-day, -dday) Ka a.: arrin ama dood taagneyd meel bilaabid; ka wadid. m.f.dh, ambaqaadid.

-ay: (v) resume (ri-zuum); begin or take up again after interruption ~ dib u bilaabid

(fal) hawl hore u billownayd sii wad. Jaamacaddu dib bay u ambaqaadday itixaannadii shaqaaqooyinku hakiyeen. Dh: anbaqaad.

ambaqaad -ka: (magac, lab, keli) hawl meel maraysay sii wadiddeed. Dh: anbaqaad.

(Anbaqaad-ka)

Anbaqaadid.

m. n. starting point

anbaqaad v. start at a place, take ~ drive from a place

-ay / day: (v) resume (rizuum); begin or take up again after interruption ~ ambaqaad, dib u bilaabid

(fal) wax aan hore u jirin, hadda billaw. Dh: ambaqaad.

anbaqaad: -ka: (magac, lab, keli) hawl hor leh, billaabid. Dh: ambaqaad.

(Baddalid-da)

Beddelid.

m.dh la-mid: beddelid.

-da: (magac, dhedig, keli) doorin oo wixii wax aan ahayn ku beddelis. Baddalidda shaqaalaha waa laga fiirsadaa. Dh: beddelis.

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

m.f.dh eeg balbal.

-da: (magac, dhedig, keli) olol bixin oo shidmid. Dh: belelid.

balbalid -da: meel ama wax kale, hadhayn.

m.f.dh eeg baqool². la-mid: baqool¹, baqoole, boqool¹, boqoole, boqoolid.

-da: (magac, dhedig, keli) hayaamid meel dheer loo guuro. Reeruhu jiilaalkii baqoolid bay u hayaamaan. Dh: guurid, hayaamid, dalandoolid.

baqoolid -da: (magac, dhedig, keli) qorraxda oo kulul socdaalid. Baqoolidda maalinkasta hadhimada dabadeed ha iska daayo. Dh: dhalandhoolid.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

(Basaasid-da)

1. Jaasuusid.

2. Dufan lays marsho waayid.

m.f.dh eeg basaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) bisaarad iyo cawlaan kugu dhaca dhaashixumo awgeed.

basaasid -da: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah warka uga soo helid.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

(Bulaalid-da)

Aad u tarmid; badasho.

m.f.dh eeg bulaal². la-mid: bulaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u tarmid oo isa sii dhaldhalid.

m.dh la-mid: callaalid.

dabaqaad¹: m.l 1. D. ah: hal marka rintay. 2. la-mid: dabaqaadid.

dabaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wax dhawaan rimay noqosho (hal).

v. raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)