abaarin

(Barbaarin-ta)

Barbaar ka dhigid; korin; laylyid; tababbarid.

m.f.dh eeg barbaari.

vl. n. youth training

-ta: (n) taking care of children or a child during the early stages of life; raising; education (eji- keey-shin) rabbeyn

de: youth training

lx: barbaarin

pd: (-ta)

ps: vn0-f

key: barbaarin

تربية

m.f.dh eeg haybaari. la-mid: hay-baaris.

(Xabawarin-ta)

Xabawar geyn.

m.f.dh eeg xabawari. la-mid: xabawaris.

-ta: (magac, dhedig keli) rarid oo naq la doonasho. Dh: rarid.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoola ah oofasho ka kenid ama u diyaarin. Awrta baarqabka ahi halaha way kala abasaxin og yihiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hoggaaminta cid kale oo meel ama ujeeddo loo wado. Abbaaninta safarku waxa ay u baahan tahay qof dalyaqaan ah.

(ku abbaaran)

ku beegan; ku toosan; ku aaddan.

abbaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Ku a.: wax waqti go'an meel ku aaddan noqosho. 2. Ku a.: wax meel ku aaddan noqosho.

abbaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Ku a.: wax waqti go'an meel ku aaddan ahaansho. 2. Ku a.: wax meel ku aaddan ahaansho.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Ku a.: wax waqti go'an meel ku aaddan noqosho. 2. Ku a.: wax meel ku aaddan noqosho. m.f.dh, abbaarmid.

der. [adjective] aimed at; directed toward

-aa: (adj) directed (direk tidh); in a position facing: Ex: waxuu ku abbaaray halkaas; he directed it [faced] that way

(tilmaame) «ku ~» ku beegan; ku toosan; ku qiyaasan. Saacaddu waxay ku abbaaran tahay kowdii habeennimo. Dh: beegan, qiyaasan.

de: aimed at; directed toward

lx: abbaaran

ps: adj-der

key: abbaaran

(Abbaarid-da)

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

m.f.dh eeg abbaar³. la-mid: abbaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) toos u beegsashada wax ama meel la wada og yahay. Doonnida la waayay waxay seegtay abbaaridda jihadii ay u socotay.

-ta: (magac, dhedig, keli) beegsashada meel ama yool cayiman. Dh: abbaarid.

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.

m.f.dh eeg abraar². la-mid: abraar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) bootin fiirsasho la'aan ah. Dh: jibaaxid, majiirid.

abraarid -da: (magac, dhedig, keli) gelitaanka safar aan soo laabasho lahayn. Dadkii hore abraarid ayey geli jireen. Dh: hayaamid. Li: negaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abraarid.

m.f.dh eeg baraari. la-mid: baraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) badhaadhayn oo nimcad samayn. Qof walba baraarin naftiisa wuu u ordaa. Dh: badhaadhin.

(Cabaadin-ta) (ka cabaadin)

Cabaad ka keenid.

m.f.dh eeg cabaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» cabaad ka keenid. Dh: cabaadis.

m.f.dh eeg cagaari. la-mid: cagaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaar ka dhigid; cagaaris.

(Cayaarin-ta)

Cayaarsiin; dheelsiin; madaddaalin.

m.f.dh eeg cayaari. la-mid: ciyaarin.

vl. n. act of having someone play, dance ~ drill

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dheelsiin. Dh: dheelsiin, madadaalin.

de: act of having s.o. play, dance ~ drill

lx: cayaarin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: cayaarin

(Dabaalin-ta)

Qof ama wax kale oo aan dabaal aqoon biyo dhexmarin.

m.f.dh eeg dabaali. la-mid: dabaalsiin, dabbaalin, dabbaalsiin, dabbaalsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dabaalsiin.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.

(Gamaarin-ta)

Gamaar ka dhigid.

m.f.dh eeg gamaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) qof hurda iska yeelid oo is nabid.

m.f.dh eeg garaari.

(Habaabin-ta)

Qof, kd., dhul uusan kala aqoon ku dhex lumin; anbin.

m.f.dh eeg habaabi. la-mid: habaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) anbinta qof jidkii qummanaa laga anbiyo ama laga leexiyo. Dh: Jumin, anbin, hallayn. Li: toosin.

La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.

der. [adjective] cursed, accursed

(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)

(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.

de: cursed, accursed

lx: habaaran

pd: (habaarnaa)

ps: adj-der

key: habaaran

(Habaarid-da)

Qof, kd., wax xun ugu duceyn; inkaarid.

m.f.dh eeg habaar².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax xun iyo dhib Alle uga baryid. Habaaridda laguma degdego. Li: ducayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, Ilaahay wax xun uga baryid. Dh: habaarid.

(Habaasin-ta)

(xoolo: lo', kd.) neef rimman, kolka candhadiisa caano ku soo gurmaan oo soo weynaanteeda la gurto; jimic noqosho; gorin; xoomis; caris.

2. Siigo kicin.

m.f.dh eeg habaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) habaas ama siigo kicin; awaaro kicin. Dh: siigayn, awaarayn.

habaasin -ta: (magac, dhedig, keli) candhada weynaan oo dhalmada oo dhaw darteen u soo buurnaansho. Dh: dhaysin.

(Hawaarin-ta)

(summad) Hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg, ku daliigid, ku dhufasho.

m.f.dh eeg hawaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) si hawaar iyo kaladaadsani ah u fadhiisin.

hawaarin -ta: (magac, dhedig, keli) hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg la dhicid ama ku dhufasho.

hawaarin-ta: (magac, dhedig, keli) sumad hawaar ah ku dhigid.

m.f.dh eeg karaari. la-mid: karaaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) karaar u yeelid. Dh: taraarin.

m.f.dh eeg sabaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal sabaal ah ku dhihid. Dh: sabaalayn, sabaalis.

sabaalin ta: (magac, dhedig, keli) sabaalayn; sabaalis.

(Xaraarin-ta)

Xaraar ka dhigid.

m.dh eeg xaraari. la-mid: kharaarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto uu ku xadhaadho siin. Dh: xadhaadhin.

xaraarin -ta: (magac, dhedig, keli) khadhaadh ka dhigid. Dh: xaraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) geedo curub cusub iyo baar jilicsan ka soo bixin. Roob da'ay yabaalinta ayaa lagu gartaa.

yabaalin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale caajis ku ririd. Yabaalinta ka daa oo wiilka shaqaysil.

(Abaar-ta)

Roob la'aan; doog la'aan; jiilaal dheeraaday.

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

f. n. drought, famine

-ta: (n) drought (da-raawt); famine (faa min); wide-reaching food shortage -abaari keentay: (adj) drought victim; drought refugee

magac loo baxsho wiil dhashay xilli reeruhu abaarsadeen oo roob la waayay.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka safaannaha marka roobku baaqdo ee sidaa awgeed xooluhu daaq waayaan, dhulku na oomane noqdo. Col iyo abaar ba cagahaagaa lagaga baxaa. Li: barwaaqo.

cf: oommane

de: drought, famine

lx: abaar

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: abaar

مَجَاعَة وَجَفَافِ

(Baari-ga)

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.