abaahi — Macnaha & Turjumaada

1

(Abaahi-ga)

2

Isutagga awrka iyo hasha.

waa la naqliyay ✓

1

abaahi¹: m.l Isutagga awrka iyo hasha. la-mid: abaahiyid.

2

abaahi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr).

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Hal kudid (awr). m.f.dh, abaahin.

waa la naqliyay ✓

v. mate (of camels)

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) mate (meeyt); pair animals [especially camels] for breeding ~ u hay, kud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awr' hasha saaro. Awrku kolka uu qooqo ayuun buu hasha abaahiyaa. Dh: dhood.

2

abaahi -ga: (magac, lab, keli) awrku marka uu hasha fuulo ee uu riminayo. Hasha awrka diiddaa, way abaahi seegtaa. Dh: dhooditaan, abaaho.

waa la naqliyay ✓

1

de: mate (of camels)

2

lx: abaahi

3

nt: abaahi (ga) [vn-m]

4

pd: (abaahiyey)

5

ps: v2a=

6

key: abaahi

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abaahi². la-mid: abaahiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) saarashada awrku hasha ku dhoodo. Abaahinta awrta waa loo milay dayaa. Dh: dhoodis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: abaahiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhoodidda awrka ee hasha uu u tego.

waa la naqliyay ✓

1

(Baahi-da)

2

Wax waxtar ah, ama lagamamaarmaan ah, haddana aan la haysan, tebidda la teba hayo; Wax in la helo ama la haysto la jeclaan lahaa, gaajada loo qabo.

waa la naqliyay ✓

1

baahi¹: m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: “Biixi lacag buu baahi u qabaa”.

2

baahi²: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid in ay wax u baahato badid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

baahi:m.dh 1. Dareen nafleyda ku dhaca marka ay muddo cunto moogaato; gaajo. 2. Xaalad cunto yari oo meel ka dhacda. 3. Dhibaato ay keento wax la'aantooda. Tusaale: Biixi lacag buu baahi u qabaa.

2

bąahi: f.g2 (-iyay, -isay) U b.: war dad badan u sheegid. m.f.dh, bąahin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] hunger; need; demand (for something)

2

baahi v. spread out, cause to expand, propagate, promulgate

waa la naqliyay ✓

1

-yey say: (v) broadcast; announce; spread (ispareedh); cause to become widely seen or known; scatter or disseminate. Ex: akhbaarta baahi; spread the news

2

baahi -da: (n) 1. hunger (hangar) ~ gaajo 2. necessity (nasesati); need (niidh) Ex: baahidu waa hooyada wax soosaarka; necessity is the mother of invention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul badan gaadhsii oo ku ballaadhi: meel ku kala bixi. Baahi warka bulshadu ha wada maqashee. Dh: faafi, fidi, firdhi. Li: ururi, koob.

2

baahi: (fal) wax duubnaa kala bixi.

3

baahi -da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan; hayn iyo jeeb xumo. Baryo iyo baahi badan ba waa la isku nacaa. Dh: baaha.

4

baahi -da: (magac, dhedig, keli) dareenka rabitaan ama doonitaan ee wax ama qof loo hayo. Baahidaan kuu qabo, babarkaad iga jirtaan, soo bildhaasadaa.

waa la naqliyay ✓

احْتِيَاجِ، جُوع

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: ababi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: ababi. abaabul f.g1 (-ulay, -ushay) Si hannaan ama qaab habeysan leh dad u hawlgelin, arrin isku duwid, qabanqaabin. m.f.dh, abaabulid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Baadi goobisteed raajin. 2. (f.mg) Ku a.: wax xaalad gaar ah ku raajin. la-mid: abaadsii.

waa la naqliyay ✓

name-m longevity; long life

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cimridherer ama nolol wanaagsan oo raagta loo rajaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baabi'i oo dhammee. Ka abaadi buu yidhi, aduunyada dhammaanteed, reer Aare oo idil. Dh: idlee.

2

abaadi: (fal) raaji oo waari. Abaadi naftaada, haddaad Alle diidday. Dh: waari, daa'imi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoodidda awrka ee hasha. Dh: abaahi.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaaji-ga)

2

Lumid waa danbe la tabo; tasow.

waa la naqliyay ✓

1

abaaji¹: m.l Xoolo lumay oo waa dambe la tabay.

2

abaaji²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xoolo lumay waa dambe tebid.

waa la naqliyay ✓

v. be lost; be gone for a long time

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lost (loosti); no longer in the possession for a long time ~ abaad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lun ama tasow; waa danbe qiimahaaga ha la tebo. Istiqfaartii iyo toobadii way abaajiday e.

2

abaaji -ga: (magac, lab, keli) lumidda wax la hilmaamay oo mar danbe la tabo; arrin tasoobay. Xoolaha abaajiga ka ilaasho. Dh: tasaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: be lost; be gone for a long time

2

lx: abaaji

3

pd: (abaajiyey)

4

ps: v2a=

5

key: abaaji

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

waa la naqliyay ✓

v. afflict with drought

waa la naqliyay ✓

1

de: afflict with drought

2

lx: abaari

3

pd: (abaariyey)

4

ps: v2a=

5

key: abaari

waa la naqliyay ✓

1

(Adaahi-da)

2

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water

2

lx: adaahi

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

key: adaahi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof amaah siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof amaah siin. m.f.dh, amaahin.

waa la naqliyay ✓

v. lend, loan (out), give credit

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lend (lendh); loan (loown); give or grant one a loan; give credit, ~ deymi. Ex: fadlan ma i amaahin kartaa $50? Please, could you lend me $50?

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, deyn uu dib ka baxsho sii Adeerkaa wuu baahan yahaye, amaahi wax uu bisha ku gaadho. Dh: deymi, qardi.

waa la naqliyay ✓

1

de: lend, loan (out), give credit

2

lx: amaahi

3

pd: (amaahiyey)

4

ps: v2a=

5

syn: maali

6

key: amaahi

waa la naqliyay ✓

1

(Abaahiyid-da)

2

(awr) kudid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul'abaahi-ga)

2

Cudur geela ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Garruuma-da)

2

Lab iyo dheddig isu tegiddood qabyo ah; abaahi aan la bogan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qooq-a)

2

1. (awr, kd.) Xilliga ay wax abaahiyaan, sida ay noqodaan.

3

2. Cayaar; dheel.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: abaahi¹, abaahin, abaahis.

waa la naqliyay ✓

1

abasax¹: m.l la-mid: abasaxi.

2

abasax²: f.mg1 (-xay, -xday; -sixi) (Hal) wax abaahin u baahan noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax abaahin u baahan ah ahaansho (hal).

waa la naqliyay ✓

1

buudhi¹: m.l Qaalin geel ah isbeddel abaahidoon ah oo xubinteeda taranka ka muuqata.

2

buudhi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Qaalin geel sabiisheeda barar abaahidoon ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Hal awr abaahiyay oo loo malaynayo inay rintay, abaahiqab.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Doonashada uu neef qoor ah oo qooqan uu doonto wax uu abaahiyo ama saarto. 2. Aadidda la aado meel kale oo aan la iskaga baahnayn.

waa la naqliyay ✓

1

garruumo¹: m.dh Abaahi aan dhammaystirayn (geel).

2

garruumo²: f.g3 (-uuntay, -uumatay) Wax qaar ka goosasho.

waa la naqliyay ✓

1

garruun¹: m.l (-nno,/-ummo, m.dh) Bur weyn oo madax buuran leh.

2

garruun²: f.g/mg. 1 (-uumay, -uuntay; -uumi) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Laamo iyo wixi lamida baarka sare ka jarid. 3. Si xun u abaahin (awr).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Neef dheddig oo tabsan abaahi waayid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-yay, -ysay) 1. (f.g) Wax xafidid. 2. (f.mg) La h.: wax kahelid. 3. (f.mg.) U h.: rati, hal abaahisiin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Fariisinta hal, in rati abaahiyo loo faariisiyo. 2. Nasasho yar oo lagu daalgooyo.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g /mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gam-maan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid.

waa la naqliyay ✓

m.l Nafley dheddig oo abaahida ama galmada horeba ku rinta; tiblabood. la-mid: qarnugul.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg abaab². la-mid: ababid. la-mid: abaab¹, abaabis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaabista iyo unuunufka wax meel ku daadsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ababin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo yar, sida wax loo cuno, barid. Dh: ababin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: Abaabid; ababid. la-mid: ababis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo dhowaandhalad ah, sida wax loo cuno baris.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaadid-da)

2

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) goofinta wax jiray iyo baabi'intiisa. Abaadinta beerta, anaa kugu dhaafay. Dh: goofin, baabi'in.

2

abaadin -ta: (magac, dhedig, keli) waarinta wax jira iyo raajintiisa. Abaadinta uunka, Allaa iska diiday.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abaadid. abaaditaan -ka: (magac, lab, keli) waaritaan ama raagid. Dh: abaadid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) deegaan, xaaluf iyo oomane ka yeelis.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Baahida ay hal ama qaalin geel ahi u qabto abaahi. 2. A. ah: hal ama qaalin geel oo u baahan abaahi.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale hoggaami oo hormuud u noqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaahin-ta)

2

Amaah siin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg amaahi. la-mid: amaahis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, siinta xoolo deyn ah. Dh: qardin, amaahis. Li: muquuno, siin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: amaahin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg amaahin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka c.: neef geel ah xanuujin si uu cabaad u sameeyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka c.: neef geel ah xanuujin si uu cabaad u sameeyo. m.f.dh, cabaadin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to scream; violate

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka ~» ka qaylisii; ka dhawaaji; wax cabaadaya ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to scream; violate

2

lx: cabaadi

3

pd: (cabaadiyey)

4

ps: v2a=

5

key: cabaadi

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaadi-ga)

2

(xoolo) weligood aad u danbeeya kolka la soconayo; dib u hara; aan caarad ahayn; haraa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: “Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay”. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

waa la naqliyay ✓

m. n. end; finale; epilogue

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) socdaalka loo galo soo gurashada yicibta iyada oo dhul jarar ah laga dhaadhacayo. Nimankii reerku dabaadi ayay ku magan yihiin. Dh: arah.

2

dabaadi-ga: (magac, lab, keli) xoolaha marka loo wado aroorka ama geeddiga la wado inta gaabiska ah ee had iyo jeer usha lala dhaco. Adhigii dabaadi buu wada noqday. Dh: caarad, doon, mashaaful, hadhaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: end; finale; epilogue

2

lx: dabaadi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dabaadi

waa la naqliyay ✓

m. n. deposit (in a bank)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) deposit (dipaa-zit); down payment, security (si-kuriti) ~ dibaaji, curaar

waa la naqliyay ✓

1

de: deposit (in a bank)

2

lx: dabaaji

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: dabaaji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax biyo dabaal kaga gudbin. la-mid: dabaalsii, dabbaali, dabbaalsii.

waa la naqliyay ✓

v. teach ~ cause someone to swim; make someone swim

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dabaalsii.

waa la naqliyay ✓