aayakatalin

-ta: (magac, dhedig, keli) nadad iyo suguddeeda ka shaqayn. Ugaas waxa lagu yagaan nabadkatalin. Dh: samokatalin Li: xumo katalin.

m.l (siyaasad) Xaqa uu waddan u leeyahay waddan kale in uu kaga xoroobo waddan shisheeye ee haystay, una doorto dawladda uu rabo. la-mid: aayakatalin.

m.l (siyaa.) Xaqa uu waddan u leeyahay waddan kale in uu kaga xoroobo waddan shisheeye ee haystay, una doorto dawladda uu rabo. la-mid: aayakatalin.

(Aayatiin-ka)

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

m.l (-nno, m.dh) Xaalad xumaan ama samaan leh oo ay cidi ku dambeyso; ciribdambeed. la-mid: aayo¹.

m.l (-nno, m.dh) Xaalad xumaan ama samaan leh oo ay cidi ku dambeyso; ciribdambeed. Tusaale: Arrinta aad waddo aayatiinkeeda ma fiicna ee ka joog! la-mid: aayo¹.

m. n. future, destiny

-ka: (n) 1. fate (feyt); destiny (destani); predetermined events ~ calaf, aaye, aayo. -Syn:, kismet, lot, portion. 2. future (fiyuujar) ~ mustaqbal ama mustaqbil

-ka: (magac, lab, keli) manaafacsashada midhaha dedaal ad hore u geysatay. Wanaagga aan halkiisii la dhigin aayatiin mal leh. Dh: aayo, rajo.

a: aayo

de: future, destiny

lx: aayatiin

pd: (-ka Pl: aayatiimo)

ps: n1-m

key: aayatiin

قَدَرٍ مُسْتَقْبَل

-ta: (magac, dhedig, keli) geedo curub cusub iyo baar jilicsan ka soo bixin. Roob da'ay yabaalinta ayaa lagu gartaa.

yabaalin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale caajis ku ririd. Yabaalinta ka daa oo wiilka shaqaysil.

-ka: (magac, lab, keli) koodhka laga dul gashado shaadhka. Dh: koodh.

m.f.dh eeg saadaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'wax aan weli dhicin' sii sheegis, sii malayn. Dh: mala'awaalid, saadin, saadaalis.

saadaalin -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona sii sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo isku soo dhaweyn ka talin. Wadaadow samatalin baa lagaa rabaa. Dh: samatalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiirin oo wax waadaal ah ka dhigid; dabasocod uu dibi qoodh ahi daba socdo sac rimay soo wata. Dibigu maalmahan oo dhan waadaalinta sacuu ku jirey.

-ka: (magac, lab, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Dh: aayarid.

m.dh la-mid: diyaafadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) martigelin oo si maamuus leh u sooryeyn. Dh: sooryayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax madaddaalo ah u samayn. Dh: maaweelin.

aasaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay) la-mid: asaasan¹.

aasaasan²: f.mg4 (-snaa,-snayd) la-mid: asaasan².

(tilmaame) wax unkan oo an ebyanayn. Xisbi aasaasan ayuun baa lagu hawlgali karayaa. Dh: billaaban, anbaqaadan.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaalad joogta oo xilligaa ifafaalaheega la dareemayo ahaan. In dhowaydba gabaygii ma tirin aawanaan jiraye.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aaye.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aayid.

(Afyaqaan-ka)

1. Af gaar ah yaqaan.

2. Cilmiga afafka aqoon weyn ku leh.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

m. n., [compound] linguist, polyglot; skillful speaker

-ka: (n) linguist (linguwist); a specialist in linguistics

-ka: (magac, lab, keli) qofka afafka iyo ku hadalkooda aadka u yaqaan ama cilmiga afafka ku xeeldheer; aqoonyahanka afafka.

de: linguist, polyglot; skillful speaker

lx: afyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: afyaqaan

v., pl., relative form, [inchoative] that you all be / become ...

(v) you become. Ex: waxaa la rabaa inaad carruur fiican ahaataan; you are supposed to become good children

de: that you all be / become ...

lx: ahaataan

ps: v5a-2pl-rel-inch

xe: I hope that you will excuse us.

xv: Waxaan rejeynayaa inaad naga raalli ahaataan.

key: ahaataan

(falkaabe) tusmeeya wax aan waxb alaga reebin. Dh: asalanba, abda, abadan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaraar caddayn ah soo saar.

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilkaha wax ku raamsasho.

(Caraatan-ka)

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan. la-mid: caraatamid.

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho.

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan.

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho. m.f.dh, caraatamid.

m. n. game in which boys and girls exchange playful insults

caraatan v. play insult word game

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar ciyaarihii hore ka mid ah oo wiilal iyo gabdho ba suugaan la isku caayi jiray, aanse cadho iyo aano lahayn. Suugaan golekafuul ah ayay ku dhisnaan jirtey. Dh: yooyootan.

(Cayaarin-ta)

Cayaarsiin; dheelsiin; madaddaalin.

m.f.dh eeg cayaari. la-mid: ciyaarin.

vl. n. act of having someone play, dance ~ drill

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dheelsiin. Dh: dheelsiin, madadaalin.

de: act of having s.o. play, dance ~ drill

lx: cayaarin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: cayaarin

(Cayayaan-ka)*

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

m.l.u (-nno, m.dh) Bahallada yaryar, aan laf iyo dhiig lahayn oo leh lix ama siddeed lugood, oo ay ka mid yihiin kaneecada, caarada, duqsiga iyo wixi lamida.

m.l.u (-nno, m.dh) Bahallada yaryar, aan laf iyo dhiig lahayn oo leh lix ama siddeed lugood, oo ay ka mid yihiin kaneecada, caarada, duqsiga iyo wixi lamida.

m. n., [collective] insect; insects

-ka:(n) insect (insekt); pest (pest) ~ xasharaad

Insetti

Insects

-ka: (magac, lab, keli) noolaha inta aan lahayn lafdhabarta oo jidhkoodu u kala sooran yahay saddex qaybood; madax, dhex iyo gadoob oo leh saddex lugood oo lallammaan, sida aboorka, diqsiga, takarta iyo kuwo kale. Dh: xasharaad.

de: insect; [col] insects

lx: cayayaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

syn: xasharaad

key: cayayaan

دُويْبَة، حَشَرات

(Dabaalin-ta)

Qof ama wax kale oo aan dabaal aqoon biyo dhexmarin.

m.f.dh eeg dabaali. la-mid: dabaalsiin, dabbaalin, dabbaalsiin, dabbaalsiis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dabaalsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku wadidda dad jilicsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kolka hore cidhiidhi ahayd ballaadhin oo waasicin. Dh: waasicin, ballaadhin. Li: cidhiidhin.

m.dh la-mid: haraatiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) haraati ku dhufasho. Dh: harraatin, laadid, haraatiyid.

(Hayaamin-ta)

Meel fog oo abaari ka sokayso xoolo u kaxayn; kaynaanin.

m.f.dh eeg hayaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha meel fog oo doog iyo naq leh u rarid. Dh: kaynaanin, hayaamis, qayaadin.

(Hoyaatin-ka)

Meel habeen ku baryid; hoyad.

hoyaatin¹: m.l 1. Waqti qorrax dhac ah oo hoy la aado. 2. H. ah: nafley u socota meeshii ay ku hoyan lahayd. 3. la-mid: hoyasho.

hoyaatin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: hoyo.

vl. n. overnight stop ~ stay

-ka: (magac, lab, keli) meel habeen ku baryid; hoyaad.

hoyaatin -ka: (magac, lab, keli) meel habeen ku baryid: meel u hoyaad.

de: overnight stop ~ stay

lx: hoyaatin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: hoyaatin

m.f.dh eeg jafaali. la-mid: jafaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) jirrid geed iyo wax la mid ah, qolofta sare ka qaadid.

Rifid xoog leh.

m.l (kiim.) Wax la xidhiidha in ka badan hal weji. Iskujir kala kaan ah, tusaale ahaan, wuxuu ka koobanyahay laba ama dhowr weji oo kala muuqda.

Heterogeneous

-ka: (magacwadareed) walxo labo iyo in ka badan ah oo kala midab iyo qaab duwan.

(Labaatan-ka)

Tiro ka kooban labo tobnaad; labo meelood oo meeshiiba toban tahay; (20).

m.l.t Tiro ka kooban laba meelood oo min toban ah; laba tobnaad; “20”.

m.l.t Tiro ka kooban laba meelood oo min toban ah; laba tobnaad; 20.

num: twenty

-ka: (n) twenty (tuwanti) [20]

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban labo tobnaad; tirada u dhaxaysa 19 iyo 21. Laba tobnaad marka la isku daro waa labaatan.

de: twenty

lx: labaatan

pd: (-ka)

ps: num-m

key: labaatan

m.f.dh eeg madaali. la-mid: madaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) madaal ku miisid oo ku cabbirid. Kol haddii joonyadda miisaanka la saaray madaalin kale uma baahna. Dh: miisid.

m.f.dh eeg makaabi. la-mid: makaabis.

m.dh (-no, m.l) Bir af qoroofan oo xagga dambe dalool ku leh oo mallaayga lagu dabo.

m.dh (-no, m.l) Bir af qoroofan oo xagga dambe dalool ku leh oo mallaayga lagu dabo.

m.dh la-mid: rakaadid.