aaway — Macnaha & Turjumaada

1

Aaway?

2

Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).

waa la naqliyay ✓

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay 'xaggee laga helaa?' 'mee?'. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay: Xaggee laga helaa? Mee?. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, m. where is he / it [masc.]?

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sabab lagu badbaado ama loo ciirsado. Arrintii adkaatoo, aaway baan rabnaa. Dh: gargaar, kaalmo.

2

aaway: (weydiin) erey la adeegsado marka la isweydiinayo nafley ama walax meesha ay jirto. Weedha lagu bilaabo na, waxa ay ku dhamaatal calaamadda ?. Aaway horumarkaad tidhi, hadduun buu aawan yahay? Dh: mee, meeday, away.

waa la naqliyay ✓

1

de: where is he / it [masc]?

2

lx: aaway

3

pd: (aawey)

4

ps: qw-loc-m

5

syn: meeyey

6

key: aaway

waa la naqliyay ✓

[aawey] (adv) where? (weer); at or in what place?. Ex: Aaway taleefoonkii? where is the telephone?

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, pl. where are they?

waa la naqliyay ✓

1

de: where are they?

2

lx: aawaye

3

ps: qw-loc-pl

4

syn: meeye

5

key: aawaye

waa la naqliyay ✓

loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?

waa la naqliyay ✓

1

bw: aaway ~ aawey, aawaye

2

de: where is she / it [fem]?

3

lx: aawday

4

pd: (aawdey)

5

ps: qw-loc-f

6

syn: meeydey

7

key: aawday

waa la naqliyay ✓

(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.

waa la naqliyay ✓

(adv) tonight (to-nayt) ~ caawa

waa la naqliyay ✓

1

Away?

2

Meeye? Meeday? (ama aaway?)

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, m. where is?

waa la naqliyay ✓

/awey/ (adj) 1. ka fog (fog). e.g. Get away from the fire! 2. maqan. e.g. He is away on a holiday.

waa la naqliyay ✓

/away/ (adv) 1. ing jery (dhirir haang). The village is three hours away from the town. 2. heggy (heg sithy). The frightened deer ran away. 3. moqqyng. 4. dansyng. The sound of the footsteps faded away.

waa la naqliyay ✓

1

erey weydiimeed oo lagu raadinayo meesha ay wax mareen. Away innamadeennii, loo aasay gobannimo. Dh: meeyey? meeday? aaway?

2

away-da: (magac, dhedig, keli) eerad; eerasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: aaway

2

de: where is?

3

lx: away

4

ps: qw-loc-m

5

key: away

waa la naqliyay ✓

(with this), prp., la tag kan, kaas; they went away, waa maqan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aloosan oo xilliga la joogo ifafaalihiisu muuqdaan. Gobolka Geeska Afrika colaado ayaa ka aawan.

waa la naqliyay ✓

(fal) fiid ama habeen, cid kale la sheekayso oo la joog. Dh: cawee, waari.

waa la naqliyay ✓

(fal) sawe ka dhig, labo isu dhigma ka dhig. is la sin. Dh: sawee.

waa la naqliyay ✓

1

Mee?

2

Xaggee jiraa? Aaway? Meeyey?

waa la naqliyay ✓

1

Meeye?

2

Xaggee jiraan? Aawaye?

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: “Aaway qalankiisa?”. la-mid: kiis³, ki, kįi².

waa la naqliyay ✓

e.we (meedey; meeye/maye) Xaggee ayuu jiraa?, aaway?. Tusaale: “Wiilku mee?”, “Ku mee?”.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

kiisa¹: mu.lh.l (kuwiisa, w) Magacuyaal lahaansho oo lab ah, oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: Buuggaaga qaado kiisana meel u dhig.

2

kiisa²: (-kiisa) dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: Aaway qalankiisa? la-mid: kiis.

waa la naqliyay ✓

e.we (meedey; meeye/maye) Xaggee ayuu jiraa?, aaway?. Tusaale: Wiilku mee? Ku mee? e.we, maye. e.we.dh, meeday. e.we, meeyay. e.we, meeye.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aloosan oo sara kac. Dagaalayahaw dem ama aawo anu kuu diyaar ihiye. Dh: aloosan. Li: den, dem.

2

aawo -da: (magac, dhedig, keli) dar iyo aw; qof ama shey sababtii. Nebigii Allow, adaan aawadaa u ilmaynayaa. Dh: dar, aw, daraad.

3

aawo-da: (magac, dhedig, keli) gargaar iyo kaalmo. Itaalkii baa i gabay, Aawaan kaa doonayaa. Dh: aaway, gargaar, kaalmo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) Aabbahaa aabbihii; awawga aabbihiis. Abkow, abooto aaway? Dh: awow, awaw, awoowo, abuullan.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) cadka yar ee laga jaro wiilasha cisilkooda marka la gudayo; buuryada laga gooyo marka carruurta la gudayo. Bushka waxaygu riday gaaladii, balagga dheerayde. Dh: ballanjo, hanjaf, baaro, yuub, beejo, qolof.

2

balag -ga: (magac, lab, keli) biraha yaryar ee lagu qurxiyo billaawaha kana laadlaada ee shanqadha.

3

balag -ga: (magac, lab, keli) hilqado dumarku dhegaha ka soo laalaadiyaan oo balballaadhan. Kuusha caarrey carruuruhu ba way sidtaan ee aaway balaggii, billaawaha ragga u ekaa?

4

balag -ga: (magac, lab, keli) laamaha dhirta iyo daaqa curubta ah. Balag buu adhigii daaqay. Dh: fiil, qaji, curub, faraq, curdin.

5

balag -ga: (magac, lab, keli) shay cid wax loogu akhriyo ama loogu qabto oo dhaqankiisa saamayn ku yeesha. Balag baa loo lulaya wiilka. Dh: fal, maddiido, sixir.

6

balag -ga: (magac, lab, keli) walax ka samaysan maar midab dahabi ah leh oo kuusha halka ay ku soo afjaranto ee soo marta dhanka laga lulo. Balag bay kuusha ku xidhay.

7

balag -ga: (magac, lab, keli) xawlallabiga ka aan qaradka noqon weli ama aan iniiyaysan. Xawlalabigu waa balag weli. Li: qarad.

8

balag -ga: (magac, lab, keli) qorraxda oo xiddigga meerayaasha xuddunta u ah oo raadka weyn ku leh nolosha koonka. Dh: cadceed, qorrax, orrax. balal -ka: (magac, lab, keli) ololka ka baxa dabka huray. Balal kaga keen dabka aad afuufayso. Dh: belel, balbal.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) bahdilnaan iyo dacdatarro cid ka muuqata. Dulli lama hillaabtee; aaway hanaddadaadii.

2

dulli -ga: (magac, lab, keli) qof dullinimo aqbala.

waa la naqliyay ✓

(preposition) for my sake ~ dartay. Ex: waxay u joogeen aawaday; they stayed for my sake

waa la naqliyay ✓

(adv) [aaweye] where are they? ~ meeye. Ex: Carruurtii aawaye? where are the children?

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid ama wax la garabsado oo gargaar laga dhigto. Is aawaysiga ayaa horumar laagu gaadhaa. Dh: taageersi, kaalmaysi gargaarsi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of treating with medicine; medication (medi-keey-shin); remedy (ramidi) medical treatment ~ daaweyn

waa la naqliyay ✓

/faar-awey/ (adj) ka-fog, fog.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg saawee. la-mid: sawayn.

waa la naqliyay ✓

(Taraway) S Vernonia cenerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

2

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

1

(Aanayn-ta)

2

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aanee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

2

lx: aashay

3

ps: np / adv

4

xe: I read it carefully.

5

xv: Aashay baan u akhriyey.

6

key: aashay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax soo socda ka sii warran oo fiiri waayahiisa.

2

aawaal -sha: (magac, dhedig, keli) saadaasha iyo ifafaalaha mustaqbalka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aawanaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a passage in which air enters the body, e.g. trachea, bronchi, and lungs.

2

hunguri cadka

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof madax adag oo aan garqaadan. Dh: macangag, maroor.

waa la naqliyay ✓

/oolweys/ (adv) had iyo jeer; mar kasta. e.g. I always go to the library.

waa la naqliyay ✓

/oolweys/ (adv) mar kasty, mar welby. He is always late.

waa la naqliyay ✓

ad., goor walba, kol walba, goor iyo galab.

waa la naqliyay ✓

/eniwey/ (adv) si kasta.

waa la naqliyay ✓

/eniwey/ (adv) sy kasty, sii naghytooby.

waa la naqliyay ✓

(fal) gogoldhig ama hordhac samee. Si habboon u araray maqaalka. Dh: araree.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cir, caad yeelo.

2

caaday: (fal) caad u yeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan goodirka kiisa dhedig ee yerista ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daali oo rafaadi. Dh: caatee.

2

caatay: (fal) mid aan hilib badan lahayn ka dhig. Dh: weydee. Li: naaxi.

waa la naqliyay ✓

adv., time: this evening

waa la naqliyay ✓

1

de: this evening

2

lx: caawey

3

ps: adv-time

4

key: caawey

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fiidka ama habeenka, maddadaalo iyo waari ku soo jeedid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fiid tamashlayn oo cawayn.

2

caways -ka: (magac, lab, keli) habeenkii milayga geela la maalo ee ay caruurtu na seexato. Dh: migil.

waa la naqliyay ✓

1

(Daawad-ka)

2

1. Waxa la daawado; in la daawado mudan.

3

2. Daawasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daawasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of gazing; something worth watching

waa la naqliyay ✓

name-f worth watching

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho geela kiisa dheddiga ah ama lo'da oo loola jeedo inuu yahay neef quruxdiisa la daawado. Hashaydii daawad ayaan raadinayaa ee waxba ma aragtay?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dheehadka wax, in badan isha la sii raacid.

waa la naqliyay ✓

1

a: daawasho

2

de: act of gazing; [ext.] s.t. worth watching

3

lx: daawad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: daawad

waa la naqliyay ✓

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, haar iyo calaamad nabar ah u yeel ama ku dhifo. Dh: calaamadee, haaree, qoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Haawad-ka)

2

Haawasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haawasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afbannaanida shey ay dabayshu ku dhacayso.

2

haawad -ka: (magac, lab, keli) iska hadlid aan milgo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. neglect, leaving something out in the open

waa la naqliyay ✓

1

a: haawasho (/da) [vn6-f]

2

de: neglect, leaving s.t. out in the open

3

lx: haawas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

see: haawo

7

key: haawas

waa la naqliyay ✓

1

(Haawey-da)

2

Haadun; hoomo.

waa la naqliyay ✓