aasni

-da: (magac, dhedig, keli) eeg afaysani. afayso: (fal) mindi iyo wax la mid ah af u yeelo. Dh: soofayso.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: aaddin.

(Aasmid-da)

Xabaalmid; duugmid.

m.f.dh eeg aasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogmid; wax aasamay oo ciidi ku rogmatay noqosho. Ceelka aasmidda ka ilaaliya, dib looma qodi karayee.

f.mg3 (-naaday, -naatay) Wax aasmay noqosho.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aawanaan.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m.l (-yiin, m.dh) Qof naftiisa keliya wax la raba.

m. n. (adj.): selfish ~ egocentric person; subversive

-ga: (n) self-centered person; selfish preson ~danayste

-ga: (magac, lab, keli) qofka ay naftiisu cajabiso oo wax walba la jecel.

anaani -ga: (magac, lab, keli) qof lab oo mar walba naftiisa oo keli ah wax la doona.

bw: Arabic

de: selfish ~ egocentric person; [atr.] subversive

lx: anaani

pd: (-ga Pl: anaaniyiin (ta))

ps: n8-m

key: anaani

-da: (magac, dhedig, keli) xaaladda baahida lafteeda; doonista wax baahi weyni loo qabo.

m.l (-iyo, m.dh) Waraaqaha turubka midka yeekaha ku xiga oo boqorka ku sawiranyahay. la-mid: baash.

m.l (-iyo, m.dh) Waraaqaha turubka midka yeekaha ku xiga oo boqorka ku sawiranyahay. la-mid: baash.

pr. n., masculine: Bashi

m. n. king (playing card)

name-m King

-ga: (n) king (king); of the playing card

magac loo baxsho wiil la rajaynayo inuu noqdo madax taliya.

-da: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo gacan ku salaaxid ay naxariisi weheliso.

-ga: (magac, lab, keli) faaliye oo la adeegsado si talo loo waydiiyo. Faashigu diinta islaamka ma bannaana. Dh: faalsi.

faashi -ga: (magac, lab, keli) hab siyaasadeed oo ku salysan afkaartii kelitaliskii Musoliini, kuwaas oo lagu nuruuraynayay waddaninimo xag jirta. Dh: hantiwadaag, shuuci. Li: libraali, hantigoosi.

m.dh la-mid: gaabnaan.

f. n., [abstract] shortness

-da: (n) shortness (shoortnes)

-da: (magac, dhedig, keli) dherer yar; joog yari.

a: gaabi, gaabnaan

de: shortness

lx: gaabni

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: gaabni

gaanni¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Yaxaas lab oo dilaa ah. 2. Ugaarta nooceeda waaweyn; ishin.

gaanni²: m.dh.kh G. ah: fardo xoog, cayil iyo adkaysi isku darsaday.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Yaxaas lab oo dilaa ah. 2. Ugaarta nooceeda waaweyn; ishin.

nickname-m a full-grown crocodile or a young male lion

-da: (magac, dhedig, keli) fardo xoog, cayil iyo adkaysi isku darsaday.

gaanni -ga: (magacwadareed) geela gudhan, ee aan rimmanayn.

gaanni -ga: (magac, lab, keli) yaxaas ama libaax weynaaday oo aanu xoog u dhinnayn. Marka aan gardaadshaba waxaan odhan la haa gaanni.

(Gaashi-da)

Bar weyn oo koobaaban (ama geeshow).

m.dh (-iyo, m.l) Bar weyn oo midab ah oo ku taal neef xoola ah oogadiisa. la-mid: gaasho, geesho.

m.dh (-iyo, m.l) Bar weyn oo midab ah oo ku taal neef xoola ah oogadiisa. la-mid: gaasho, geesho.

f. n. spot, circular mark

-da: (magac, dhedig, keli) wasakh boog noqota. Gabboodleyda gaashidu ku taal labada goonyoodba. Dh: wasakh, uskag.

de: spot, circular mark

lx: gaashi

pd: (-da)

ps: n2a-f

syn: gabbal

key: gaashi

m.l la-mid: kaashasho.

m. n. assistance, collaboration, cooperation

-ga: (magac, lab, keli) (is ~) is garabsashada labo dhinac, si wax loo wada qabsado. Dh: gargaarsi.

de: assistance, collaboration, cooperation

lx: kaashi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: kaashi

m.dh la-mid: laabnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) laabniin; laabitaan.

m.dh la-mid: maalnaan.

m.dh Xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo. la-mid: maal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo.

(Naanni-da)

Kaalin ceelka agtiisa laga dhiso oo xooluhu biyaha ka cabbaan; berked yar; dar.

m.dh.u Meel la dhisay oo dhoobo laga sameyey oo marka xoolaha la waraabinayo biyaha loogu shubo, berked yar; dar.

f. n., [collective] water ~ drinking trough (next to well)

-da: (magac, dhedig, keli) dar ama na ceelka agtiisa ah oo xoolaha biyo loogu shub Hashu yay darleefine naannida u buuxi.

cf: berked, kaalin

de: water ~ drinking trough (next to well)

lx: naanni

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: naanni

-da: (magac, dhedig, keli) xallufsani bagafsani. Saafnida hilibka ayaa hawl yaraya shiillimaadkiisa.

-da: (magac, dhedig, keli) meel saaran ahaansho. Dh: saarnaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) wax taagan ahaan; sare u joogid. Taagni ayuu igula hadlay.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg waalnaan.

f.lg2 (-iiay, -iisay) Cid wax ay heli lahayd gefsiin. la-mid: weysii.

(fal) qof kali wax uu rabay seeji. Dh: waysii.

(Xaashi-da)

1. Baalal xalxalleefsan oo jiljilicsan oo aad u waxtar badan; qaar waa adag yihiin oo weelal iyo galal wax lagu gurto baa laga sameeyaa qaarna wax baa lagu dhisaa; qaar korkoodaa wax lagu qoraa ama lagu daabacaa, qaar wax baa lagu duubaa, qaarna siyaalo kale oo badan baa wax loogu qabsadaa.

2. Warqad qoran oo la isu diro.

3. Warqad iska cad oo aan wax ku qornayn; (ama xaanshi).

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal.

m.dh (-iyo, m.l) 1. Waraaq. 2. Dhambaal. xąasid m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

name: Hashi

f. n. document, paper; letter

name-m paper. Lit: extremely light-skinned

-da: (n) paper (peey-par); sheet (shiit); letter (lee-ter); mail (meel) ~ waraaq.warqad

Carta

Paper

magac loo baxsho wiil cad sida warqadda oo qurux badni ku dhasha.

-da: (magac, dhedig, keli) waraaq wax lagu qorto. Dh: xaanshi.

xaashi-da: (magac, dhedig, keli) farriin dhanbaal qoran ah oo waraaq la iskugu diro. Xaashidii aad ii soo dirtay way isoo qaadhay. Dh: warqad, dhambaal.

ورق

-da: (magac, dhedig, keli) hadal la'aan: shib ahaan. Dh: aamusnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) af wax gooya lahaansho, Birtan afaysanideeda waan ka yaabnay.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baacsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) faafitaanka dhul badan wax gaadhaan.

baahsani -da: (magac, dhedig, keli) kala qaabdarro iyo daadsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) mid cadhaysan ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) hab iyo hannaan wanaagsan lahaansho. Dh: qaabsani, nidaamsani.

m.dh la-mid: maahsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maahsanaan.

-ga: (magac, lab, keli) qof ka tirsan ururka maasuuniyadda. Ninka maasuuniga ah dhayal looma ogaado.

m.dh la-mid: malaasnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg malaasnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yaabbanaan.

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

(Aas-ka)

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. Tusaale: "Madaxweynaha ayaa ka qaybggalay aaskii xildhibaanka". 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.m.f.dh, aasid.

v. bury, inter

aas m. n. colorful light of sunset

-ka: (n) 1. the act or process of burying; burial (beeriyal); funeral (fiyuunaral) ~ duug, xabaal

—aas -ay / tay: (v) 2. place in the ground; bury (beeri) ~ duug, xabaal

3. aas-ku: (n) sunset (san-set). Ex: aasku intuuna madoobaan; before the sunset [before it gets dark]

(fal) dhulka u qod oo ciidda ku qari qof dhintay. Dh: duug, xabaal. Li: faq.

aas -ka: (magac, lab, keli) xabaasha qofka dhinta lagu duugo iyo geerida qofka wixii la xidhiidha oo dhan. Dad badan baa shilka ku dhintaye aaska ha loo soo dareero.

aas-ka: (magac, lab, keli) iftiinka qorraxdu reebto marka ay dhacdo. Irridaha markii aasku dumo, kuma afuufaane. Dh: aasmadoobaad, cawaweer, cirguduud, cilcillow, fiidcawl.

(Ani-ga)

(aniga; aan; i; ii) qofka hadla haya ama wax qora haya.

mu.eb la-mid: aniga.

pron., sg. I, me