aasmadoobaad

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

m. n., [compound] eclipse of the moon, lunar eclipse

-ka: (magac, lab, keli) kolka dhulku soo kala dhex galo dayaxa iyo cadceedda ee uu hadhka dhulku qabto qayb dayaxa ka mid ah ama uu wada qariyaba.

de: eclipse of the moon, lunar eclipse

lx: dayaxmadoobaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dayaxmadoobaad

(Madoobaad-ka)

Midab madow yeelasho.

m.l Midab madow oo shay ama wax yeeshaan.

m.l Midab madow oo shay ama wax yeeshaan.

Eclipse

m. n. state of becoming black ~ dark; eclipse

-ka: (n) blackout (balaakawt) dimout (diimawt); eclipse (ikilipsi). Ex: qorrax madoobaadka; eclipse of the sun

-ka: (magac, lab, keli) dhexgalka aya walaxcireed dhex gasho hadhka walax cireed kale. Dayaxmadoobaadku waa marka dayaxu galo hadhka dhulka, qorraxmadoobaadku na waa marka dhulku galo hadhka dayaxa.

madoobaad -ka: (magac, lab, keli) wax madaw noqosho. Madoobaadayeey xalay miyay murugtay laabtaydu.

de: state of becoming black ~ dark; [ext.] eclipse

lx: madoobaad

pd: (-ka)

ps: n-m-inch

key: madoobaad

Eclipse, lunar

Eclipse, lunar

-ka : (n) lunar eclipse (luuner ik-lipsi)

(Dayax-madoobaad-ka)

Kolka inta dhulku kala dhexgalo qorraxda iyo dayaxa, hooska dhulku dayaxa, habeenkii, wada qabto ama qaar ka qabto oo madoobeeyo.

-ka: (magac, lab, keli) giraanileys midabeysan oo widhwidha oo laga arko qorraxda goonyaheeda marka dayaxu ku aaddan yahay qorraxda ee amminta qorrax madoobaadka. Dh: taaj.

-ka: (magac, lab, keli) cadceeddu marka ay madoobaato oo ah kolka dayaxu innagaga tooso ilayskeeda. Dh: cadceedmadoobaad.

-da: (magac, dhedig, keli) dhig midabyo kala duwan ah oo ka samaysan isku dhaca fallaadhaha cadceedda iyo tiiftiifka ama xafiifka ka farcama dhibcaha roobka. Qaanso roobaad ayaa dhankii roobka isku gudubtay: Dh: jeegaan, deegaan.

(Madoobaan-ta)

Wax madow ahaan.

m.f.dh eeg madow². la-mid: madoobaansho.

f. n., [abstract] blackness, darkness

-ta: (n) darkness (dhaarknes); dimness (diimnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madow ahaan; mugdi ahaan; sida dhuxusha u ekaasho. Dh: madoobi.

de: blackness, darkness

lx: madoobaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: madoobaan

Eclipse, solar

m.l (-dyo, m.dh) Marka dayaxu kala dhex galo dhulka iyo qorraxda ee qorraxda qaarkeed qarsoomo.

m.l (-dyo, m.dh) Marka dayaxu kala dhex galo dhulka iyo qorraxda ee qorraxda qaarkeed qarsoomo.

-ka: (magac, lab, keli) cadxeedda oo iftiinkeeda la waayo marka dayaxu innagaga tooso ilayskeeda. Sannadkii siddeetankii qarnigii labaatanaad qorraxmadoobaad weyn ayaa Geeska Afrika ka dhacay. Dh: cadceedmadoobaad.

(Dhiigmadoobaad-ka)

Meel nabar ku dhacay dhiigga ku urura oo ku madoobaada.

dhiigmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Meel nabar ku dhacay dhiigga ku urura oo madoobaada.

dhiigmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (daawo) Dhiig madoobaad ah oo maqaarka hoostiisa ku urura marka jug gaadho jirka meel ka mid ah ama xididdo iska go'a cudurrada qaarkood.

m.l (-dyo, m.dh) (daaw.) Dhiig madoobaad ah oo maqaarka hoostiisa ku urura marka jug gaadho jirka meel ka mid ah ama xididdo iska go'a cudurrada qaarkood.

m. n., [compound] (flow of) dark blood

-ka: (magac, lab, keli) dhiig ku dhex guntama nabar aan qarxin oo dhexdiisa ku madoobaada.

de: (flow of) dark blood

lx: dhiigmadoobaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: dhiigmadoobaad

m.l Raadka ka muuqda oogada nafley ee ay ku reebto murugo, jirro iyo wixi lamida. la-mid: gibilmadoobaansho.

-ka: (n) rainbow (reeyn-bow) ~ qaansa-roobaad, jeegaan

qaansarroobaad¹: m.dh (-dyo, m.dh) Midabyo dhowr ah oo si iskorsaar ah u samaysama daruurta marka uu roob da'ayo; caashacarrabdheer; keynroobaad; jeegaan.

qaansarroobaad²: m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) Qaansada midabbaysan oo ka kooban midabbada isbektramka, oo la arko marka ilayska qorraxdu ku dhaco roobka, waxaana sababa noqodka iyo qalloocashada fallaaraha ilays ee ku dhacaya dhibcaha roobka.

qaansarroobaad¹: m.dh (-dyo, m.dh) Midabyo dhowr ah oo si iskorsaar ah u samaysama daruurta marka uu roob da'ayo; caashacarrabdheer; keynroobaad; jeegaan.

qaansarroobaad²: m.dh (-dyo, m.dh) (fiisikis) qaansada midabbaysan oo ka kooban midabbada isbektramka, oo la arko marka ilayska qorraxdu ku dhaco roobka, waxaana sababa noqodka iyo qalloocashada fallaaraha ilays ee ku dhacaya dhibcaha roobka.

Rainbow

-da: (n) rainbow (reeyn-bow) ~ qaansa-roobaad, jeegaan

قَوْسُ قُرَحٍ

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg marabi'is.

maramadoobays -ka: (magac, lab, keli) dacaayad cid suuqa lagaga dilo oo isna meel kadhac ku ah. Dh: bahdilaad, dacaayad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaansaroobaad.

m.l la-mid: aardoonasho.

-ka: (magac, lab, keli) aano kaa maqnayd raadsashadeeda.

(fal) hurdo aan qoto dheerayn seexo.

laamadood -ka: (magac, lab, keli) hurdo yar oo aan aad loo seexan oo la dhaqoolo. Ma seexane laamadood ayaan ku yara jiray. Dh: leemaadh, dhaqool, dhakool.

-ta: (magac, dhedig, keli) midab madow u yeelid. Dh: madoobeyn, madoobays, mugdiyayn. Li: caddayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madoobayn.

(Sacoobaan-ka)

Kalluun badda ku jira; (ama socoobaan).

m.l (-nno, m.dh) Kalluun dusha ka cagaaran oo badda ku nool. la-mid: socoobaan.

m. n. ocean fish species

-ka: (magac, lab, keli) kalluunka badda ku jira mid ka mid ah. Dh: socoobaan.

a: socoobaan

de: ocean fish sp.

initial: s

lx: sacoobaan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: sacoobaan

-da: (magac, dhedig, keli) raadinta aargudashada xumaan hore loo geystay. Dh: aargudasho, xumaandoonid. Dh: samadoonid.

m.dh la-mid: cadcadoobid.

(Garmadooba-ha)

Garmadow.

m.l la-mid: garmadow.

m. n., [compound] middle-aged man

-garmadoobaha: (n) middle-aged man, between 40 and 60; black-bearded man

-ha: (magac, lab, keli) nin gadhkiisu aan weli cirro yeelan dhallinyaranimadiina dhaafay. Dh: gadhmadoobe.

de: middle-aged man

lx: garmadoobe

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: garmadoobe

-ta: (magac, dhedig, keli) habboonaan wanaagsanaan. Maadoonaantu waa waxaan ku doortay. Dh: suubbanaan, fiicanaan.

Commiphora crassispina (?) 10

m.f.dh eeg cadcadow. la-mid: cadadoobid.

m.f.dh eeg carmalow.

-da: (magac, dhedig, keli) carmal noqosho.

-ka: (magac, lab, keli) is xajiimaynta cadho isla cuncunidda. Galmadhibadka waxa iigu wacan hal igu gaarraaye.

Wet spell

(Kaynroobaad-da)

Qaanso-roobaad; jeegaan.

m.dh Kolka roob da'ayo ee ifka qorraxda iyo dhibicda roobku isqabtaan, muuqaalka isku duuban ee midabbada badan leh oo qaabka qaansada u eg, cirkana ka dhex muuqda; qaanso-roobaad; jeegaan; caasha-carrabdheer.

m.dh Kolka roob da'ayo ee ifka qorraxda iyo dhibicda roobku isqabtaan, muuqaalka isku duuban ee midabbada badan leh oo qaabka qaansada u eg, cirkana ka dhex muuqda; qaanso-roobaad; jeegaan; caasha-carrabdheer.

f. n. rainbow

-da: (magac, dhedig, keli) qaansoroobaad ama jeegaan.

de: rainbow Lit: bush of the rain

lx: kaynroobaad

pd: (-da)

ps: n2a-f

key: kaynroobaad

(Mashaqoobid-da)

Mashaqo ku dhicid; mixnoobid.

m.f.dh eeg mashaqow.

-da: (magac, dhedig, keli) mixno iyo mashaakil nimcadi keentay la kulmid. Mashagoobidda roobabka barwaagaa ka dambayn.

mashaqoobid -da: (magac, dhedig, keli) wax mashaqaysan ahaan.

(Naafmadooba-ha)

(xiddigo) xiddigga labaad oo naafaha; wuxuu u dhexeeyaa naafcadde iyo afqays.

m.l Xiddigga labaad ee naafaha; wuxuu u dhexeeyaa naafcadde iyo afqays.

-ha: (magac, lab, keli) bar samada ku taal oo madaw

naafmadoobe-ha: (magac, lab, keli) xiddig labaad oo naafaha ah oo u dhexeeyaa naafcadde iyo afqays. Naafmadoobe waa naafcadde maataankii.

(Nasaaroobid-da)

Nasaaro noqosho.

m.f.dh eeg nasaarow.

-ha: (magacwadareed) aadamaha inta madaw. Dh: Afrikaan. Li: saancadde.

-ka: (magac, lab, keli) gaska yar ee caloosha k abaxa gudaheeda. Dh: gancalooleed.

-ka: (magac, lab, keli) kabaha maaska ah walax cagta laga hoosaysiyo oo maas ama balaastiig ah. Maas-hoosaad u yeel kabta. Dh: dhidid-dhawr.

(tilmaame) dhibicda roobka.

saymaroobeed -ka: (magac, lab, keli) dhibicda roobka ka soo da'da, curasho roobeed.

m.l (-iyo ..., m.l) (juqraafi) Wadarta inta roob ah ee la dhigay meel waqti lagu siiyay.

Valley wind

m.l la-mid: farammarooqsasho.

m.l la-mid: farammarooqsasasho.

Wet day

(Af-madobeye) N, C Halothamnus somalensis (N. E. Br.) Botsch. Chenopodiaceae.

N Chrozophora oblongifolia (Del) Spreng. Euphorbiaceae.

m.l (-shayaal, m.l/dh) (xisaab) Kutirsane urur oo marka lagu xiro ku tirsane kale ee kasta ee ku jira ururka aan isbeddelin. Asalmadoorshaha waxa uu ku xiranyahay kutirsaneyaasha ururka iyo xisaabfalka la adeegsado. Tusaale ahaan, eber waa asalmadoorshaha isugeynta: 0+3=3+0. Hal waa asalmadoorshaha iskudhufashada: 1x3=3x1.

m.l (-shayaal, m.l/dh) (xisaab) Kutirsane urur oo marka lagu xiro ku tirsane kale ee kasta ee ku jira ururka aan isbeddelin. Asalmadoorshaha waxa uu ku xiranyahay kutirsaneyaasha ururka iyo xisaabfalka la adeegsado. Tusaale ahaan, eber waa asalmadoorshaha isugeynta: 0+3=3+0. Hal waa asalmadoorshaha iskudhufashada: 1x3=3x1.

Identity element

-ha: (magac, lab, keli) tirada marka lagu daro ama lagu dhufto tiro kale aan tiradaasi is beddelin.